Evlerde ve iş yerlerinde her an yaşanabilecek en tehlikeli kazalardan biri olan elektrik çarpması, doğru müdahale edilmediğinde ölümcül sonuçlar doğurabiliyor. Panik anında yapılan yanlış bir hareket, yardım etmek isteyen kişiyi de tehlikeye atabilir. Peki, elektrik çarpan birini gördüğünüzde ne yapmalısınız? İşte saniyelerin hayati önem taşıdığı o anlarda uygulanması gereken hayat kurtaran adımlar.
KAHRAMAN OLAYIM DERKEN KURBAN OLMAYIN
Uzmanların altını çizerek vurguladığı ilk kural, ne olursa olsun kazazedeye dokunmamak. Yardım etme içgüdüsüyle yapılan bu hamle, elektrik akımının size de geçmesine neden olabilir. Yapılması gereken ilk ve en önemli şey, ortamdaki elektrik akımını kesmektir.
- Şalteri İndirin: Mümkün olan en hızlı şekilde sigorta kutusuna ulaşarak şalteri indirin.
- Fişi Çekin: Eğer sorun tek bir cihazdaysa ve güvenli bir mesafedeyseniz, cihazın fişini prizden çekin.
- Yalıtkan Malzeme Kullanın: Akımı kesme imkânınız yoksa, kişiyi akım kaynağından uzaklaştırmak için kuru tahta, plastik sopa veya kauçuk gibi elektriği iletmeyen bir cisim kullanın. Metal veya ıslak nesnelerden kesinlikle uzak durun.
AKIM KESİLDİKTEN SONRAKİ KRİTİK DAKİKALAR
Kazazede elektrik akımından güvenli bir şekilde ayrıldıktan sonra zamanla yarış başlar. Durum hafif görünse bile vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın. Çünkü elektrik çarpmasının iç organlarda yarattığı hasar dışarıdan anlaşılamayabilir. Sağlık ekipleri yoldayken şu kontrolleri yapın:
- Bilinç ve Solunumu Kontrol Edin: Kişinin bilincinin açık olup olmadığını ve nefes alıp almadığını kontrol edin. Omuzlarından hafifçe sarsarak "İyi misiniz?" diye sorabilirsiniz.
- Yaşam Desteği: Eğer kazazede nefes almıyorsa ve ilk yardım eğitimi aldıysanız, derhal kalp masajı ve suni solunuma başlayın. Profesyonel yardım gelene kadar devam etmek hayat kurtarıcı olabilir.
YANIKLARA DOKUNMAYIN, HAREKET ETTİRMEYİN
Sağlık ekipleri gelene kadar yapacağınız doğru müdahaleler, kalıcı hasarları önleyebilir.
- Yanıkları Koruyun: Elektrik akımının vücuda girip çıktığı noktalarda yanıklar oluşabilir. Bu bölgelerin üzerini temiz ve kuru bir bezle, yapışmayacak şekilde örtün. Asla yanık kremi, diş macunu gibi maddeler sürmeyin.
- Şok Pozisyonu Verin: Kazazedenin bilinci yerindeyse, sırt üstü yatırıp bacaklarını yaklaşık 30 cm yukarı kaldırın. Üzerini örterek vücut ısısını korumasına yardımcı olun.
- Hareket Ettirmeyin: Elektrik çarpması, ani ve şiddetli kas kasılmalarına neden olarak omurga ve kemik yaralanmalarına yol açabilir. Bu nedenle, hayati bir tehlike (yangın vb.) olmadıkça kişiyi kesinlikle hareket ettirmeyin.
'BİR ŞEYİ YOK' DEMEYİN!
Düşük voltajlı bir akıma maruz kalmak bile kalpte ciddi ritim bozukluklarına neden olabilir. Kişi kendini iyi hissetse dahi, elektrik çarpmasının ardından mutlaka bir sağlık kuruluşunda detaylı kontrolden geçmesi hayati önem taşır. İç kanama veya organ hasarı gibi riskler ancak doktor muayenesi ile tespit edilebilir.