Geniş Katılım ve Renkli Gösteriler

Kırıkkale Belediyesi, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü ile Yahşihan Belediyesi’nin katkılarıyla festival alanına dönüştürülen meydanda; Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Yakutistan, Azerbaycan, Kuzey Irak ve Uygur Türklerinden gelen topluluklar sahne aldı. Yurt dışından katılan ekiplerin folklor gösterileri ve özellikle Şahin Dansı büyük ilgi topladı. Sahada yer alan atlı gösteriler ve Kırıkkale Belediyesi Mehter Takımı ise katılımcılara unutulmaz anlar yaşattı.

Kırıkkale Belediye Başkanı Ahmet Önal, Garnizon Komutanı Tuğgeneral Mehmet Ali Durmuş, kamu kurum müdürleri, siyasi parti temsilcileri ve çok sayıda sivil toplum kuruluşu yöneticisinin katıldığı şenlikte, misafirlere etli bulgur pilavı ve çay ikram edildi.

"Kadim Kültürümüzü Diri Tutuyoruz"

Şenliğin açılış konuşmasını yapan Kırıkkale Yörük Türkmen Derneği Başkanı Çetin Özyön, etkinliğin sadece bir şenlik olmadığını belirterek; bin yıllık hafızayı, kadim kültürü ve ortak geleceği diri tutmayı hedeflediklerini vurguladı. Özyön; organizasyona destek veren Kırıkkale Valiliği'ne, Kırıkkale Belediyesi'ne, akademisyen ve gazetecilere teşekkür ederek plaket takdim etti.

Kırıkkale Belediye Başkanı Ahmet Önal da yaptığı konuşmada Türk kültürünün zenginliğine dikkat çekerek yerel yönetim olarak bu tür kültürel etkinliklere her zaman destek vereceklerini belirtti.

Kültürel Pazarlar ve Müzik Ziyafeti

Etkinlik alanında Kızılay ve Yeşilay stant açarken, Türk dünyasından gelen misafirler kurdukları stantlarda yöresel ürünlerinin tanıtımını ve satışını yaptı. Toroslar ve Kırşehir’den gelen Yörük Türkmen dernek başkanları da günün anısına hediyeler sundu.

Aladede Mülazım Polat, Bektaş Cöke, Kamil Abalıoğlu, Ömer Söylemez, Galip Toprak Açıkel ve Mustafa Olcay ise bağlamalarıyla sahne alarak şenliğe müzikal bir renk kattı. Kırıkkale, gün boyu süren etkinliklerle Türk dünyası kültürünün harmanlandığı özel bir güne ev sahipliği yapmış oldu.

Çünkü Yaşar Kemal’in romanlarında doğa, dağlar, nehirler, tarlalar, köyler ve insanlar anlatının bizzat kahramanıdır. İşte büyük ustanın Osmaniye’de iz bıraktığı 7 yer…

1. Doğduğu topraklar: Hemite Köyü

Bugünkü adıyla Gökçedam olan Hemite, Yaşar Kemal’in dünyaya geldiği ve çocukluk yıllarının geçtiği köydür. Ailesi, Birinci Dünya Savaşı sırasında Van’dan başlayan uzun bir göçün ardından bu topraklara yerleşti.

Hemite’nin insanları, ağıtları, efsaneleri, yoksulluğu ve doğası, onun edebiyatının ilk büyük kaynağını oluşturdu. Yaşar Kemal’in ilk kitabı olan Ağıtlar da Çukurova köylerinden derlediği sözlü kültür ürünlerinden meydana geldi. Yaşar Kemal Vakfı’nın biyografisi de yazarın yaşam öyküsünün Hemite’de başladığını kaydediyor.

2. Çocukluğunun ufku: Hemite Kalesi

Köyün üzerinde yükselen Hemite Kalesi, Yaşar Kemal’in çocukluk coğrafyasının en belirgin yapılarından biri. Kale, yalnızca tarihî bir yapı değil; Çukurova Ovası’nı, Ceyhan Nehri’ni ve çevredeki dağları aynı anda görebileceğiniz doğal bir seyir noktasıdır.

Kalenin doğrudan belirli bir roman kahramanına ilham verdiğine ilişkin kesin bir belge bulunmuyor. Ancak Yaşar Kemal’in doğayı gözlemleyen anlatıcılığının şekillendiği coğrafyanın merkezinde bulunduğu açık. Usta yazar için düzenlenen anmalarda kaleye “saygı yürüyüşleri” yapılması da bu bağın bugün hâlâ yaşadığını gösteriyor.

3. Romanları gibi akan Ceyhan Nehri

Hemite’nin kıyısından geçen Ceyhan Nehri, Yaşar Kemal’in çocukluğunda gördüğü, sesini dinlediği ve belleğine kazıdığı en önemli doğa unsurlarından biri oldu.

Nehir, onun eserlerinde suyun, bereketin, korkunun ve hayatın simgesine dönüştü. Yaşar Kemal’in ölüm yıl dönümlerinde sevenlerinin papatyaları Ceyhan Nehri’ne bırakması da nehir ile yazar arasındaki manevi bağı yaşatıyor.

4. Yaşar Kemal Kültür Evi ve İnce Memed Anıtı

Ceyhan Nehri kıyısındaki Yaşar Kemal Parkı, bugün yazarın Osmaniye’deki en görünür anı duraklarından biri. Park içerisinde Yaşar Kemal Kültür Evi ile onun ölümsüz kahramanı İnce Memed’in anıtı bulunuyor.

Kültür Evi’nde Yaşar Kemal’in yaşamı ve eserlerine ilişkin çeşitli materyaller yer alırken İnce Memed Anıtı, ovaya dönük bakışlarıyla ziyaretçileri karşılıyor. Burası, Yaşar Kemal’in edebî mirasını görmek isteyenlerin Hemite’deki ilk durağı olmalı. Osmaniye Valiliğinin anma programı kayıtlarında da park ve kültür evi, anmaların merkezi olarak gösteriliyor.

5. Okumayı öğrendiği yer: Burhanlı Köyü

Yaşar Kemal’in eğitim yolculuğu, Hemite’ye komşu Burhanlı köyünde başladı. Köyünde okul bulunmadığı için ilkokula Burhanlı’da başlayan küçük Kemal Sadık, daha sonra eğitimini Kadirli’de sürdürdü.

Burhanlı, onun yaşamında yalnızca bir okul durağı değildi. Sözlü kültürle büyüyen bir çocuğun yazılı kelimelerle tanıştığı yerdi. Yıllar sonra onlarca dile çevrilen romanların ilk kapısı burada açıldı.

6. Kadirli Cumhuriyet İlkokulu

Yaşar Kemal, Burhanlı’da başladığı ilköğrenimini Kadirli Cumhuriyet İlkokulu’nda tamamladı. Okulun arşiv kayıtlarına göre 10 Haziran 1938’de mezun oldu ve derslerinde başarılı bir öğrenciydi.

Aradan uzun yıllar geçmesine rağmen mezuniyet kayıtlarının korunması, okulun Yaşar Kemal’in yaşam öyküsündeki yerini belgeliyor. Anadolu Ajansının ulaştığı okul kayıtları, büyük yazarın eğitim hayatına ilişkin en somut belgeler arasında bulunuyor.

7. İnce Memed’in ilk izleri: Harkaçtığı Köyü

Kadirli’ye bağlı Harkaçtığı Köyü, Yaşar Kemal’in edebiyat yolculuğundaki en dikkat çekici duraklardan biri. Yerel tanıklıklara göre Yaşar Kemal, üvey kardeşi Recep Songül’ün yanına geldiği dönemlerde İnce Memed üzerinde burada çalıştı.

Köydeki eski okul binası bugün Harkaçtığı Eğitim ve Kültür Müzesi olarak kullanılıyor. Müzenin bahçesinde İnce Memed heykeli, içerisinde ise Yaşar Kemal’e ayrılan bir bölüm bulunuyor. Ancak romanın tamamen burada yazıldığı yönündeki anlatının yerel tanıklıklara dayandığını, kesinleşmiş akademik bir bilgi olmadığını belirtmek gerekiyor.

Osmaniye bu mirası bir edebiyat rotasına dönüştürebilir

Hemite, Ceyhan Nehri, Burhanlı, Kadirli ve Harkaçtığı… Bu noktalar tek tek ele alındığında sıradan köyler, okullar ve doğal alanlar gibi görünebilir. Fakat bir araya getirildiklerinde dünya edebiyatına uzanan benzersiz bir Yaşar Kemal rotası oluşturuyorlar.

Osmaniye’nin elindeki bu büyük kültürel miras hâlâ hak ettiği ölçüde görünür değil. Yönlendirme tabelaları, düzenli ulaşım, rehberli geziler, açık tutulan müzeler ve dijital anlatımlarla bu rota ulusal ve uluslararası bir edebiyat turizmi merkezine dönüştürülebilir.

Çünkü Yaşar Kemal İstanbul’da dünyaya açılmış olabilir; fakat kaleminin kökleri hâlâ Hemite’nin toprağında, Ceyhan’ın suyunda ve Çukurova’nın yakıcı sıcağında duruyor.

"Güçlü Kültür, Güçlü Gelecek" mottosuyla hayata geçirilen festival; Türk Dünyası Gazeteciler Federasyonu öncülüğünde, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, TÜRKSOY, Türk Dünyası Belediyeler Birliği (TDBB), TİKA ve Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı'nın (YTB) önemli destekleriyle düzenleniyor. Organizasyona ayrıca pek çok üniversite, sivil toplum ve basın kuruluşu da paydaş olarak katkı sağlıyor.

Finalistleri Güçlü Bir Jüri Belirledi

Ön Jüri Başkanı Ferda Gürcan liderliğindeki değerlendirme kurulu; Çağatay Çelikbaş, Dr. Ece Erol, Fatma Karakuş Kaçmaz, Hayri Çölaşan, Mehtap Özgül, Meral Özdemir, Nurcan Genç Ürensel, Timur Yılmaz ve Dr. Zuhal Ergün gibi alanında uzman isimlerden oluştu. Titiz bir inceleme sürecinin ardından festivalin üç ana kategorisinde yarışacak filmler kesinleşti.

İşte finale kalan o eserler...

Uzun Belgesel Film Yarışması Finalistleri

• 32 Metre (32 Meters) – Morteza Atabaki (İran)
• Ceza Sahası (Penalty Area) – Mustafa Ünlü (Türkiye)
• Dedemin Evi (My Grandpa's Home) – Gülten Taranç, Ragıp Taranç (Türkiye)
• Filos (Philos) – Orhan Tekeoğlu, Nurdan Tekeoğlu (Türkiye)
• İlelebet Gazi (Forever Gazi) – Vakkas Aksu (Türkiye)
• K-Ömür (C-oal) – Gürkay Gündoğan (Türkiye)
• Last Improvisation – Huseynaga Aslanov (Azerbaycan)
• Midsummer Day – Semyon Amanatov, Mikhail Lukachevskiy, vd. (Rusya/Sakha)
• Roman Gibi (Like A Novel) – Tayfun Belet (Türkiye)
• Şahende Hanım'ın Suzişli Hatıraları – Tülin Erarslan (Türkiye)

Kısa Belgesel Film Yarışması Finalistleri

• 21 Kilometers (21 Kilometre) – Tynai İbragimov (Kırgızistan)
• Ahşabın Cazibesi (The Allure of Wood) – Ersoy Soydan (Türkiye)
• Arayış Bu Bir Soyunma Hikayesi – Aslı Akdağ (Türkiye)
• Beautiful (Güzel) – Fariza Tanay (Kazakistan)
• Ben 12 Bin Yaşındayım – Batuhan Karadağoğlu (Türkiye)
• Çelik Çekirdek: Kerkük – Mehmet Hanefi Uzunçam (Türkiye)
• Engelsiz Pedal (Limitless Pedal) – Cihan Emre Zengin (Türkiye)
• Here to Stay – Sheida Kiran (Birleşik Krallık)
• İkisini de Seviyorum – Semra Güzel Korver (Türkiye)
• Leopar Yuvası (Илбирс уя) – Abyshkaev Avtandyl Ishenalievich (Kırgızistan)
• Minus Fifty (-50) – Semyon Amanatov (Sakha)
• Pirlerin Düğünü – Yalçın Çiftçi (Türkiye)
• Siyah Kalem (Siyah Qalam) – Selin Aktaş, Murat Kadir Toy (Türkiye)
• Yüzler - Tahtanın Kraliçesi – Murat Ocak (Türkiye)
• Zamanın Ustaları (Timeless Masters) – Gözde Sunal (Türkiye)

Öğrenci Belgesel Film Yarışması Finalistleri

• AFK – Yusuf İzzettin Gürbüz, Kenan Kuliev (Türkiye)
• Ahraz – Abdülsamet Mavi, Muhammed Ağar, Ege Döngel (Türkiye)
• Bir An (A Moment) – Almaz Qasımova (Azerbaycan)
• Burada Herkes Donkişot – Ekrem Çanak (Türkiye)
• Hayat Ağacı (Tree of Life) – Ayana Subanova (Kırgızistan)
• Kadim Yoldaşlık – Emre Çalışkan (Türkiye)
• Kırılan Zaman – Hüseyin Taştepe (Türkiye)
• Kovanoz - Sonsuz Bir Emek – Tufan Yıldız (Türkiye)
• Mevcut Üç – Onur Sürek (Türkiye)
• Phrasha-Criti – Araz Guliyev Zakir (Azerbaycan)
• Qyimyl – Eles Arstanbekova (Kırgızistan)
• Sarı Kanarya (Yellow Canary) – Melike Kaya (Türkiye)
• Soyut (Abstract) – Cem Güzel (Türkiye)
• Yaşlı Adam ve Sanat – Sabina Kydyrova (Kırgızistan)
• Yolculuk (The Journey) – Kulpunay Baktibay Kyzy (Kırgızistan)

Gala ve Ödül Töreni Ankara'da Yapılacak

Türk Dünyası Belgesel Film Festivali kapsamında büyük merak uyandıran finalist filmlerin gösterimleri ile Gala ve Ödül Töreni, 7-9 Ekim 2026 tarihleri arasında Ankara'da gerçekleştirilecek.

10 Ülke, 10 Şehir, 1 Festival

Festivalde ödül kazanan başarılı belgeseller, "10 Ülke, 10 Şehir, 1 Festival" sloganı doğrultusunda sadece Ankara ile sınırlı kalmayacak. Ödüllü yapımlar, Türk Dünyasının farklı coğrafyalarında düzenlenecek özel gösterimlerle sinemaseverlerle buluşurken, aynı zamanda çevrim içi platformlar üzerinden de küresel izleyici kitlesine ulaşacak.

Festival, ortak tarih ve kültürü güçlü görsel anlatımlarla yarınlara taşımaya devam ediyor.

Erzurum Kongresi Binasından Doğan Tarih Bilinci

1971 yılında Erzurum’da dünyaya gelen ve eğitim hayatını burada tamamlayan Bilge Şahna’nın tarih bilincinin oluşmasında lise yıllarını Erzurum Kongresi’nin gerçekleştirildiği tarihi binada geçirmesi büyük bir rol oynadı. Çocuk yaşlardan itibaren tiyatro, sahne çalışmaları ve diksiyon eğitimleriyle sanatın içinde büyüyen yazar, araştırmacı kimliğini kendi atalarının ve ailesinin izini sürmek için kullandı. Yıllar süren arşiv ve belge taramalarının ardından kurgulanan roman, Türk tarihine oldukça farklı ve geniş bir pencereden yaklaşıyor.

Mavi Taşlı Kurt Dişli Kolyenin Sırrı Ne?

Sinematografik bir anlatım diline sahip olan Gök Mühürleri, okuyucusunu Kafkasya’nın karlı dağlarından Çarlık Rusyası’nın saraylarına, ihtilalin karanlık sokaklarından kadim Belgrad kalelerine kadar uzanan nefes kesici bir yolculuğa çıkarıyor. Kitabın merkezinde yer alan mavi taşlı ve kurt dişli bir kolye etrafında şekillenen gizem, sadece bir imparatorluğun değil, iki büyük soyun da kaderini kökten değiştiriyor. Anadolu’dan yola çıkan Mehmet Çavuş’un çelik iradesi ile Paşahan’ın masmavi gözlerindeki kadim bilgelik, okuyucuya sürükleyici bir macera vadediyor.

Geçmişini Unutmayan Toplumlar Geleceğini Sağlam Kurar

Eserine dair önemli değerlendirmelerde bulunan Bilge Şahna, Gök Mühürleri’nin sıradan bir tarihi romandan çok daha fazlası olduğunu vurguladı. Kafkasya’nın tarih boyunca pek çok medeniyetin kader çizgisi olduğunu belirten Şahna, bu topraklarda yaşanan acıların, büyük göçlerin ve savaşların bugüne kadar yeterince anlatılamadığını ifade etti. Yazar, bu eserin aslında tarihin sessiz kalan derinliklerinden doğduğunu ve amacının kadim Türk kültürünün izlerini insan hikayeleriyle buluşturmak olduğunu sözlerine ekledi.

Eğitimde Köklü Gelenek: Necmettin Erbakan Üniversitesi

Konya'nın asırlardır süregelen ilim ve irfan geleneği, günümüzde modern eğitim kurumlarında da yaşatılıyor. Şehrin saygın yükseköğretim kurumlarından Necmettin Erbakan Üniversitesi, çağdaş eğitim anlayışı ve donanımlı altyapısıyla dikkat çekiyor. 2010 yılında kurulan ve tıp, hukuk, eğitim gibi pek çok alanda nitelikli uzmanlar yetiştiren üniversite, özellikle Sosyal ve Beşerî Bilimler Fakültesi ile öne çıkıyor. Öğrenciler, Mevlânâ Müzesi ve Selçuklu medreseleri gibi tarihi mekanlarla çevrili bu atmosferi adeta bir açık hava dersliği olarak kullanıyor.

Maneviyatın Kalbi: Mevlânâ ve Şems-i Tebrizî

Konya denildiğinde akla ilk gelen şüphesiz büyük mutasavvıf Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî oluyor. Her yıl dünyanın dört bir yanından milyonlarca ziyaretçiyi ağırlayan Mevlânâ Külliyesi, insan sevgisinin, hoşgörünün ve merhametin evrensel bir simgesi olarak kabul ediliyor. Gökyüzüne yükselen turkuaz renkli kubbesiyle şehrin sembolü haline gelen türbe, XIII. yüzyıl Konya'sının manevi atmosferini günümüze taşıyor.

Öte yandan, Mevlânâ'nın düşünce dünyasının mimarı Şems-i Tebrizî'nin Camii ve Türbesi ise şehrin en huzurlu ziyaretgâhlarından biri konumunda. Selçuklu sanatının sade çizgilerini taşıyan bu yapı, iki büyük mütefekkir arasındaki derin manevi dostluğun hatırasını yaşatıyor.

Selçuklu Mirası ve İplikçi Camii'nin Akustik Sırrı

Anadolu Selçuklu Devleti'ne başkentlik yapan Konya, bu ihtişamlı dönemin siyasi ve idari izlerini Alaeddin Tepesi'nde barındırıyor. Selçuklu mimarisinin en görkemli eserlerinden Alaeddin Camii ve haziresindeki sultan türbeleri, köklü devlet geleneğini gözler önüne seriyor.

Şehrin mimari dehasını kanıtlayan bir diğer yapı ise 1201 tarihli İplikçi Camii. Caminin şadırvanındaki özel akustik sistem sayesinde, birbirine uzak mesafede duran kişiler kısık sesle bile rahatlıkla iletişim kurabiliyor. Bu durum, Selçuklu mühendislerinin sekiz asır önce ulaştığı teknik seviyenin bir göstergesi olarak uzmanları hayran bırakıyor.

Tarihle İç İçe Geçen Modernleşme

Konya, tarihi kimliğini titizlikle korurken modern şehircilik anlayışıyla da gelişmesini sürdürüyor. Türkiye'nin ilk tropikal kelebek bahçelerinden olan devasa kelebek mimarili Konya Tropikal Kelebek Bahçesi ve yanındaki Selçuklu Çiçek Bahçesi, şehrin estetik ve çevre bilincini yansıtıyor.

Yaklaşık 163 metre yüksekliğiyle 42 katlı Selçuklu Kulesi, şehrin tarihi dokusunu ve modern yerleşim alanlarını aynı anda izleme imkanı sunuyor. Şehrin kültürel yaşamına yön veren mekanlardan 1991 kuruluşlu Çizgi Kitabevi ise sıradan bir yayınevi olmanın ötesine geçerek entelektüellerin buluştuğu önemli bir merkez olarak varlığını sürdürüyor.

Geçmişiyle yaşayan değil, geçmişini geleceğe taşıyan bir medeniyet merkezi olan Konya, tarihine gösterdiği vefayla ziyaretçilerinde unutulmaz izler bırakmaya devam ediyor.

Şahmaran Efsanesinin Coğrafi İzleri Nerelerde Görülüyor?

Çukurova’da Şahmaran efsanesinin kalbi olarak kabul edilen en önemli mekanların başında Adana’nın Ceyhan ilçesinde bulunan Yılan Kalesi geliyor. Dik kayalıklar üzerine inşa edilmiş olan bu tarihi kale, halk inanışlarında Şahmaran’ın yeraltı dünyasındaki yılanlarıyla birlikte yaşadığı ordugahı veya sarayı olarak nitelendiriliyor. Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinde de bahsettiği ve Şahmaran Kalesi olarak adlandırdığı bu mekan, efsanenin gerçek dünyadaki somut izlerinden biri sayılıyor.

Hikayenin bir diğer önemli coğrafi merkezini ise Mersin’in Tarsus ilçesi ve buradaki tarihi Şahmaran Hamamı (Eski Hamam) oluşturuyor. Anlatıların neredeyse tamamında Şahmaran’ın insanlığın şifası için hayatını kaybettiği kaçınılmaz son bu tarihi hamamda gerçekleşiyor. Bölgeyi ziyaret eden yerli turistler, kültürel dokunun mistik atmosferini bu tarihi yapılarda derinlemesine hissedebiliyor.

Bilgelik Şifa ve İhanetin Sembolik Dili Neyi Anlatıyor?

Efsanenin temel unsurları insanoğlunun sadakat sınavı ve doğanın şifacı gücü etrafında şekilleniyor. Mağarada arkadaşları tarafından ihanete uğrayarak bırakılan Cemşab’ın yeraltı dünyasına geçerek Şahmaran ile karşılaşması, insanlık tarihindeki ortak bilinçdışının kapılarını aralıyor. Şahmaran ona tıp biliminin ve doğanın gizli sırlarını bahşediyor. Ancak insanoğlunun açgözlülüğü ve padişahın hastalığına çare arayan vezirin baskıları, Cemşab’ın sırrını ifşa etmesiyle sonuçlanıyor.

Şahmaran’ın öldürülmesinin ardından gövdesinin üç parçaya bölünerek kaynatılması efsanenin en güçlü sembolik kısmını oluşturuyor. Bu üç parçanın her birinin etkisi farklıdır

Baş Suyu: İçen kişiye (Lokman Hekim) bilgelik, ilim ve yeryüzündeki tüm bitkilerin dilini anlama gücü verir.

Gövde Suyu: Hasta padişaha şifa ve sağlık sunar.

Kuyruk Suyu: Kötü veziri cezalandıran ölümcül bir zehre dönüşür.

Tarsus'taki tarihi hamamın yakınında uzun yıllardır esnaflık yapan Ahmet Bey, "Biz burada Şahmaran'ın sadece bir masal kahramanı olmadığına, onun adalet ve şifa arayışının bu topraklarda hala yaşadığına inanırız" sözleriyle mitin yerel halk üzerindeki canlı etkisini özetliyor.

Şahmaran Figürü Evlerde Neden Bereket Simgesi Olarak Kullanılıyor?

Şahmaran figürü, Çukurova ve çevre bölgelerde binlerce yıldır koruyucu bir tılsım ve bereket sembolü olarak evlerin baş köşesinde yer alıyor. Özellikle geleneksel cam altı boyama sanatında, halılarda, kilimlerde ve bakır işlemeciliğinde sıkça karşımıza çıkan bu motifin, bulunduğu evi kötülüklerden, nazardan ve zararlı canlılardan koruyacağına inanılıyor.

Anadolu halk inanışına göre Şahmaran’ın resmi olan eve yılanlar girmiyor ve o haneye bolluk geliyor. Bu sebepte Doğu, Güneydoğu ve Çukurova kültüründe evlenecek genç kızların çeyizine Şahmaran figürlü eşyalar koymak köklü bir gelenek olarak sürdürülüyor.

Modern Türk Edebiyatında Şahmaran İzleri Nasıl Şekillendi?

Halk anlatılarında derin izler bırakan Şahmaran, çağdaş Türk yazarları tarafından da felsefi, feminist ve politik açılardan yeniden yorumlanıyor. Tomris Uyar 1973 yılında yazdığı eserde Adana yöresi varyantından yola çıkarak metne feminist ve politik bir içerik katarken, Murathan Mungan güç ve yalnızlaşma temalarını işliyor.

Hilmi Yavuz postmodern üçlemesinde efsaneyi parodik bir dille modern hayata uyarlarken, Sennur Sezer ise masal formunu fantastik ögelerle zenginleştiriyor. Bu yeniden üretimler, Şahmaran’ın sadece geçmişe ait bir masal değil, günümüz dünyasını anlamlandırmada hala yaşayan arketipsel bir güç olduğunu gösteriyor.

Türk Dünyası Gazeteciler Federasyonu (TDGF) öncülüğünde; T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, Türk Dünyası Belediyeler Birliği, TÜRKSOY, TİKA, YTB, üniversiteler ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarının destekleriyle hayata geçirilen dev projeler için Bişkek'te üst düzey görüşmeler gerçekleştirildi.

Büyükelçilik ve Manas Üniversitesi’nden Tam Destek

TDGF Genel Başkanı Menderes Demir, resmi temaslarına Türkiye Cumhuriyeti Bişkek Büyükelçisi Dr. Mekin Mustafa Kemal Ökem’i ziyaret ederek başladı. Görüşmede, 21-25 Ekim 2026 tarihlerinde Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi’nin ev sahipliğinde düzenlenecek olan;

• 6. Türk Dünyası İletişim ve Sanat Sempozyumu,
• 11. Türk Dünyası Belgesel Film Festivali Ödüllü Film Gösterimleri,
• Türk Dünyası Gazeteciler Forumu hakkında kapsamlı bilgiler paylaşıldı.

Projelerin, Kırgızistan ve Türk Dünyası arasındaki bağları daha da güçlendireceğini vurgulayan Demir’e, Büyükelçi Ökem’den tam destek geldi. Ökem, Kültür ve İletişim müşavirlikleri aracılığıyla organizasyona katkı sağlayacaklarını ve programlara bizzat katılacağını müjdeledi.

Büyükelçilik ziyaretinin ardından Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Alpaslan Ceylan ve İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Besim Yıldırım ile bir araya gelen Demir, organizasyonun çalışma takvimi konusunda mutabakata vardı.

Sinema ve Sanat Dünyasının Nabzı Bişkek'te Atacak

Kültür Kervanı’nın sanatsal ayağını sağlamlaştırmak için medya ve sinema kurumlarının yöneticileriyle masaya oturuldu. Menderes Demir;

• Kırgız Ulusal Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürü Ulan Satiyev,
• “KABAR” Ulusal Haber Ajansı Genel Müdürü Meder Şermetaliyev,
• Kırgızistan Sinematografi Departmanı yetkilileri ve Kırgız Sinemacılar Birliği temsilcileriyle verimli görüşmeler gerçekleştirdi.

Bu temaslar sonucunda, ödüllü belgesel filmlerin Kırgızistan Sinematografi Dairesi ve Bübüsara Beyşenaliyeva Ulusal Kültür ve Sanat Üniversitesi salonlarında sanatseverlerle buluşması için prensip anlaşmasına varıldı.

Türk Dünyası Tek Bir Ekrandan Seslenecek: Ortak Haber Portalı Geliyor!

Görüşmelerin en çok heyecan yaratan başlıklarından biri ise Türk Dünyası Haber Portalı projesi oldu. TDGF ve Türk İnternet Medya Birliği koordinasyonunda kurulacak bu dev iletişim ağı; Türkiye, Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan, Azerbaycan, KKTC, Balkanlar, Türk Cumhuriyetleri ve Türk diasporasını tek bir çatı altında toplayacak.

Kırgız Ulusal Radyo ve Televizyon Kurumu ile KABAR Ulusal Haber Ajansı’nın yayın desteği vereceği ve müşterek haber paylaşımı yapacağı portal için protokol imzalanması kararlaştırıldı.

TDGF Başkanı Menderes Demir, projenin önemini şu sözlerle özetledi: "Yürütülen bu çalışmalar, Türk Dünyasının ortak tarih, kültür ve medya alanındaki iş birliğini daha da güçlendirecek. Kuracağımız haber portalı, Türk dünyasının ortak ve güçlü sesi olacak."

Dadaloğlu Nerelidir ve Hangi Boya Mensuptur?

Dadaloğlu, Oğuzlar’ın Bozok koluna bağlı Avşar boyuna mensuptur. Yaşam alanı Akdeniz sahillerinden başlayıp Toroslar, Çukurova (Hemite Kalesi, Andırın) ve Binboğa Dağları üzerinden Orta Anadolu’ya uzanan geniş bir göç coğrafyasını kapsar. Yerel kaynaklar ve tarihî anlatılar, ünlü ozanın anne tarafından Avşar, baba tarafından ise Cerit boyuna bağlı olduğunu göstermektedir.

Fırka-i İslahiye Nedir? Dadaloğlu’nun İskân Direnişi

Fırka-i İslahiye, 1865 yılında Osmanlı İmparatorluğu tarafından Çukurova ve Toroslar bölgesindeki göçebe aşiretleri merkezî otorite altına almak, vergi ve asker toplamak amacıyla kurulan askerî bir harekât ordusudur. Ahmet Cevdet Paşa ve Derviş Paşa komutasındaki bu orduya karşı Dadaloğlu ve Avşar aşireti, Tufanbeyli ve Hökekçe Boğazı gibi stratejik noktalarda zorunlu iskâna karşı destansı bir direniş göstermiştir.

Dadaloğlu’nun Mezarı Nerede?

Dadaloğlu’nun mezarı günümüzde Kırşehir’in Kaman ilçesinde yer almaktadır. Fırka-i İslahiye harekâtı sonrasında aşiretin İç Anadolu’ya zorunlu göç ettirilmesiyle son yıllarını burada geçiren ozanın, Kaman Ziyaret Tepe Mahallesi’nde tescilli anıt mezarı bulunur. Bununla birlikte Karaman, Osmaniye, Kayseri Tomarza, Sivas Gemerek ve Şarkışla gibi bölgeler de tarihî göç yolları nedeniyle ozanın mirasına sahip çıkmaktadır.

Dadaloğlu’nun Eserleri ve Edebî Kişiliği

Dadaloğlu, divan edebiyatından ve şehir kültüründen uzak durarak Türkçenin en saf ve duru hâlini kullanmıştır. Eserlerinde Köroğlu’nun yiğitçe edasını (koçaklama) ve Karacaoğlan’ın içli aşk ve doğa estetiğini başarıyla sentezlemiştir. Şiirlerinde bireysel konulardan ziyade, ait olduğu toplumun göçer yaşamını, fermanlara karşı duruşunu ve kolektif zümre bilincini epik bir dille aktarmıştır.

Geleneksel Belgeselcilikte Dijital Dönüşüm

Festival Düzenleme Kurulu Başkanı Menderes Demir, festivalin yenilikçi vizyonunu ve detaylarını kamuoyuyla paylaştı. Geleneksel belgeselciliğin sınırlarını dijital çağın sunduğu imkânlarla genişletmeyi hedeflediklerini belirten Demir, şunları kaydetti:

"Türk Dünyası'nda bir marka haline gelen festivalimizi bu yıl on birinci kez düzenleyecek olmanın gururunu yaşıyoruz. Çağın ötesini yakalamak adına bu yıl ilk defa yapay zeka destekli çekilen belgeseller için bir yarışma açıyoruz. Teknoloji ile sanatı buluşturacağımız bu yeni kategori, sinema dünyasına yepyeni bir soluk getirecek."

Son Başvuru Tarihi: 30 Haziran 2026

Teknoloji ve sanatı harmanlayarak eser üretmek isteyen sinemacılar için başvuru süreci resmi olarak başladı. Yapay zeka destekli belgesellerin yarışacağı bu yeni kategori için müracaatlar 30 Haziran 2026 tarihine kadar devam edecek. Adaylar, başvuru şartnamelerine ve detaylı bilgilere festivalin resmi web sitesi olan "www.turkbelgesel.com" adresi üzerinden ulaşabilecek.

Ödüller Başkentte Verilecek, Filmler 10 Ülkeyi Gezecek

Festivalin görkemli gala ve ödül törenine bu yıl başkent Ankara ev sahipliği yapacak. Ancak festival coşkusu ödül gecesiyle sınırlı kalmayacak. Dereceye girmeye hak kazanan eserler, Türk coğrafyasındaki paydaş 10 farklı ülkede izleyiciyle buluşmak üzere yola çıkacak. Bu uluslararası gösterimler; üniversitelerin, meslek örgütlerinin ve sivil toplum kuruluşlarının katkılarıyla organize edilecek.

Dev Kurumlardan Güçlü Destek

Geniş bir paydaş ağına sahip olan ve Türk Dünyası’nın kültürel bağlarını sanat aracılığıyla güçlendirmeyi misyon edinen festivale, devletin zirvesinden ve uluslararası kurumlardan da büyük destek geliyor. Projenin arkasındaki kurumsal dayanışmaya dikkat çeken Başkan Demir, sözlerini şöyle tamamladı:

"Festivalimizi doğrudan T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk Dünyası Belediyeler Birliği (TDBB), TÜRKSOY, TİKA ve Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) destekliyor. Ayrıca üniversiteler, meslek örgütleri, sivil toplum kuruluşları ve medyanın üst çatı kuruluşları da bu süreçte paydaşımız olarak yer alıyor. Özellikle Federasyonumuzun yönetim kurulu ve üyelerine, diğer tüm gönüllü destekçilerimize ve emeği geçen herkese yürekten teşekkür ederim."

Türk Dünyasının ortak kültürel mirasını beyaz perdeye taşıyan ve sinema aracılığıyla geniş kitlelere ulaştırmayı hedefleyen 11. Türk Dünyası Belgesel Film Festivali için başvurular tüm hızıyla devam ediyor. Bu yıl “10 Ülke, 10 Şehir, 1 Festival” mottosuyla gerçekleştirilecek olan dev organizasyon, köklü bir tarihi sinemanın birleştirici gücüyle geleceğe aktarmaya hazırlanıyor.

Yapay Zekâ Destekli Belgeseller Yarışacak

Geleneksel sinema anlayışını modern teknolojiyle harmanlayan festival, bu yıl kategorilerini de genişletti. Kültürel bağları güçlendirmek amacıyla düzenlenen yarışmada, hem profesyonel yapımcılar hem de öğrenciler eserleriyle boy gösterebilecek.

Yarışma başvuruları şu dört ana kategoride kabul ediliyor:

• Uzun Metraj Belgesel Filmler
• Kısa Metraj Belgesel Filmler
• Öğrenci Filmleri
• Yapay Zekâ Destekli Belgesel Filmler (Yeni)

Ödül Töreni Ankara'da, Gösterimler 10 Farklı Ülkede

Festival Düzenleme Kurulu Başkanı Menderes Demir, yaptığı açıklamada etkinliğin sıradan bir yarışmadan çok daha fazlası olduğuna dikkat çekti. Festivalin, Türk Dünyası ülkeleri arasında kültürel iş birliğini inşa eden köklü bir platform olduğunu vurgulayan Demir, şunları kaydetti:

"2026 yılı festival programı kapsamında seçilen eserlerimizin gala ve ödül törenini Ankara’da gerçekleştireceğiz. Ardından, ödül alan filmlerimizi tam 10 farklı ülkede izleyicilerle buluşturarak ortak kültürümüzü sınırların ötesine taşıyacağız."

Dolu Dolu Bir Festival Programı Bekliyor

Türk Dünyasının en kapsamlı belgesel organizasyonlarından biri olarak kabul edilen festival; sadece film gösterimleriyle sınırlı kalmayacak. Etkinlik süresince sinemaseverleri ve sektör profesyonellerini şu etkinlikler bekliyor:

• Halk ve üniversite öğrenci gösterimleri
• Özel gösterim seansları
• Sektörel panel ve söyleşiler
• Uygulamalı film atölyeleri

Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Macaristan, Kuzey Makedonya ve Bosna Hersek başta olmak üzere birçok akraba topluluğun katılımıyla renklenecek olan festival, geniş bir destekçi ağına sahip. Organizasyon; T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, TİKA, YTB, Türk Dünyası Belediyeler Birliği, çeşitli üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının paydaşlığında hayata geçiriliyor.

BAŞVURU İÇİN SON TARİH YAKLAŞIYOR

Eserleriyle bu büyük kültürel buluşmada yer almak isteyen sinemacıların ve öğrencilerin, başvurularını 30 Haziran 2026 Salı günü mesai bitimine kadar tamamlamaları gerekiyor.

Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı bünyesinde hizmet veren Eğitim ve Öğretimi Destekleme Kurs Merkezleri tarafından organize edilen etkinlik, Mersin Büyükşehir Belediyesi Kongre ve Sergi Sarayında gerçekleştirildi. Yoğun sınav temposu içinde bulunan öğrenciler, konser sayesinde keyifli vakit geçirdi.

Etkinlik öncesinde MERCİ Danışmanlık Merkezi rehber öğretmenleri tarafından öğrencilere sınav sürecinde zamanı verimli kullanma ve stresle baş etme yöntemleri hakkında bilgilendirme sunumu yapıldı. Ardından sahne alan Kent Orkestrası, seslendirdiği parçalarla öğrencilere eğlenceli anlar yaşattı.

Mersin Büyükşehir Belediyesi Eğitim Öğretimi Destekleme Kurs Merkezleri Koordinatörü Duygu Çeviker, öğrencilerin sadece akademik başarılarına değil motivasyon süreçlerine de önem verdiklerini belirterek, 'Sınava hazırlık sürecinde sosyal etkinliklerle öğrencilerimizin motivasyonunu artırmaya çalışıyoruz. Ailelerimizi de sürecin içine dahil ederek öğrencilerimizin yanında olmaya devam ediyoruz. 15 kurs merkezimizden yaklaşık 500 öğrencimizle güzel bir etkinlik gerçekleştirdik' dedi.

Kurs merkezi öğrencilerinden Türkan Hız, konserin kendilerine moral olduğunu ifade ederek öğretmenlerine teşekkür etti. Fen lisesi hedeflediğini belirten öğrenci Mislina Şimşek ise etkinliğin çok eğlenceli geçtiğini söyledi.

Öğrencilerden Mustafa Ali Er de sınav sürecinin zaman zaman stresli geçtiğini dile getirerek, 'Konser hepimize iyi geldi. Çok güzel bir ortam vardı' diye konuştu.

Mersin Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı ve Mersin Kent Konseyi iş birliğinde Mersin Kent Konseyi Otantika Müzik, Ritim ve Halk Dansları Topluluğu tarafından gerçekleştirilen 'Naftalin Kokulu Anılar Sandığı Konseri', geçmişin nostaljik izlerini, ritimler, şarkılar ve gösterilerle sahneye taşıdı. Anılar arasında yolculuğa çıkan izleyiciler, duygusal anlarla dolu unutulmaz bir gece yaşadı.

Naftalin kokulu anılar sandığı, geçmişi bugüne taşıdı

Mersin Büyükşehir Belediyesi Kongre ve Sergi Sarayı'nda sahnelenen konserde, müzik, ritim, danslar, görsel sahne tasarımları ve tiyatral anlatım bir araya geldi. Geçmişin sıcaklığı, mahalle kültürü, nostaljik yaşam biçimleri ve unutulmaya yüz tutmuş duygular sanatın ezgileri ile buluşurken, görsel tasarımlar izleyenleri adeta o günlere götürdü. Dönem şarkılarının eşsiz ezgileri dinleyenleri çocukluğuna taşırken, zamanın derinlerinde saklanan anılar da gün yüzüne çıktı. Salonu dolduran yüzlerce insan yer yer duygusal anlar yaşarken, eğlenceli ezgilere ise coşkulu alkışlarla eşlik etti. Dönemin izlerine uygun kostümler, anılara can veren tiratlar, siyah önlüklü çocuklar ve dönem eşyaları konserin havasını yıllar önceye taşıdı. Konserde; 'Mazi Kalbimde Yaradır', 'Öyle Bir Geçer Zaman Ki', 'Param Yok Pulum Yok', 'Sultan-ı Yegah', 'Bim Bam Bom', 'Unutulur', 'Hayat Bayram Olsa' gibi unutulmaz parçalar, canlı performansla hisleri bir kat daha artırdı. Onlarca ritim sanatçısının uyumlu gösterisi ise izleyenler tarafından dakikalarca alkışlandı. Konser izleyicilerden tam not alırken, bu etkinliklerin devamının gelmesi temennileri sıkça dile getirildi.

'Geçmişin sandığını açarak anılarda yolculuğa çıktık'

Otantika Müzik, Ritim ve Halk Dansları Topluluğu'nun konser ile anıları tazelediğini vurgulayan Mersin Kent Konseyi Başkanı Alper Girgeç, geçmişin sandığının açıldığını söyledi. Otantika'nın bu alanda büyük farklar oluşturduğunu altını çizen Girgeç, 'Bu farkı hem kentimize hem de ulusala taşıyacağız. Harika bir gece yaşattılar. Kendilerine çok teşekkür ediyorum. Otantika'nın her gösterisinde bunu yaşıyoruz. Koridorlar bile doluyor. Bu demektir ki, artık daha fazla gösteriye çıkmamız ve daha büyük kitlelere ulaşmamız gerekiyor' ifadelerini kullandı. Mersinlilere çağrı yaparak birçok etkinlikle bir arada olmak istediklerini sözlerine ekleyen Girgeç, 'Bizi izlemeye devam etsinler. Önerileriyle, fikirleriyle bizlere destek olurlarsa, çok farklı hikayeler ve anılarla burada onlara sanatı, müziği ve dansı bir arada paylaşacağız' diye konuştu.

Ordu ve Artvin'de sahnelenen 'Eyvah Nadir' ve 'Dünyanın Eski Zamanlarında' oyunları izleyicilerden yoğun ilgi görürken sahne performansları büyük beğeni kazandı. 12-23 Mayıs tarihleri arasında düzenlenen '3. Ordu Şehir Tiyatroları Festivali' kapsamında Mersin Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu ekibi, Ordu Büyükşehir Belediyesi Karadeniz Tiyatrosu Sahnesinde 'Eyvah Nadir' oyunuyla Ordulu sanatseverlerin karşısına çıktı. Festival izleyicilerinden tam not alan oyunun ardından Mersin Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu Şube Müdürü Ahmet Duran Borlu, Şehir Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmeni Yardımcısı Ceren Özmen ve Sanatçı Mehmet Naci İdişci'ye Ordu Büyükşehir Belediyesi tarafından çiçek ve plaket takdim edildi.

Artvin'de hem yetişkinler hem minikler sanatla buluştu

Ordu'nun ardından Şehir Tiyatrosunun bir diğer durağı ise Artvin oldu. 12-19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı Haftası etkinlikleri kapsamında 19 Mayıs'ta Artvin Belediyesi ev sahipliğinde sahne alan tiyatro ekibi, hem çocuklara hem yetişkinlere yönelik oyunlarıyla Artvinli vatandaşlarla buluştu. Kentte, 'Dünyanın Eski Zamanlarında' isimli çocuk oyunu ile minik izleyicilere keyifli anlar yaşatan ekip, akşam saatlerinde ise Ahmet Hamdi Tanpınar Sahnesinde sahnelenen 'Eyvah Nadir' oyunuyla Artvinli sanatseverlerle buluştu. Büyük ilgi gören oyunların ardından Mersin Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmeni Yardımcısı Ceren Özmen ile Sanatçı Mehmet Naci İdişci'ye Artvin Belediye Başkanı Bilgehan Erdem tarafından çiçek ve plaket takdim edildi. Oyun sonunda sahnelenen performanslardan övgü ile söz eden Artvin Belediye Başkanı Bilgehan Erdem, kurulan sanat köprüleri adına Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer'e teşekkürlerini iletti.

Belediyeye ait Erdal İnönü Kent Parkı, İnciraltı ve Konserve plajları bayram tatili boyunca açık olacak. Sabah 06.00'da kapılarını açacak plajlarda 08.00'den itibaren şezlong ve şemsiye kiralama yiyecek ve içecek gibi hizmetler sunulmaya başlanacak. Plaj işletmeleri saat 19.00'a kadar açık olacak.

Muratpaşa Belediyesi'nin kent parklarında yer alan sosyal tesisler ise bayramın ilk günü kapalı olacak. Ziya Gökalp Kent Parkı'ndaki Deniz Yüzü Kafe ile Erdal İnönü Kent Parkı içinde bulunan Antalya Lokantası, Dağ Yakası ve Kültür Kafe, Kurban Bayramı'nın ikinci gününden itibaren 08.00 - 23.00 saatleri arasında misafirlerini ağırlamaya devam edecek.

Muratpaşa Belediyesi'nin açık hava çocuk oyun dünyası Teneffüs Park, bayramın ilk günü kapalı olacak. Diğer günler ise 10.00 - 19.30 saatleri arasında hizmet vermeye devam edecek.

Falez sahil bandındaki Engelsiz Kafe ise bayramın ilk iki günü kapalı kalacak. Üçüncü günden itibaren 08.30 - 22.00 saatleri arasında hizmet verecek.

Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi İletişim Fakültesi koordinatörlüğünde yürütülen bu büyük organizasyon; T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, TİKA, YTB ve TÜRKSOY gibi dev kurumların doğrudan desteğiyle hayata geçiriliyor.

Dev Organizasyona Uluslararası Destek

İlk olarak 2019 yılında Amasya Üniversitesi ev sahipliğinde "Basın Sempozyumu" olarak başlayan ve ardından kapsamı genişletilerek Bakü, Taşkent ve Almatı gibi Türk dünyasının önemli merkezlerini gezen sempozyum, bu yıl Bişkek'te dev bir akademik ağ oluşturuyor.

Azerbaycan’dan Kazakistan’a, Özbekistan’dan KKTC’ye kadar Türk dünyasının dört bir yanından 20’ye yakın üniversite, vakıf ve gazetecilik cemiyeti sempozyuma doğrudan destek veriyor.

Belgesel Film Festivali de Bişkek’te!

Sempozyum kapsamında, Türk Dünyası Gazeteciler Federasyonu tarafından geleneksel olarak düzenlenen ve bu yıl 11. yaşını kutlayan "Türk Dünyası Belgesel Film Festivali"nin Kırgızistan gösterimleri ve ödüllü film gösterimleri de sinemaseverlerle buluşacak.

Menderes Demir’den Türk Dünyasına Davet

Sempozyumun en önemli mimarlarından olan Türk Dünyası Gazeteciler Federasyonu Genel Başkanı Menderes Demir, yaptığı açıklamada şunları söyledi:

"Bu sene 6.sını büyük emek ve fedakârlıklarla gerçekleştireceğimiz sempozyumumuza, Türk dünyasının en önemli bilim merkezlerinden biri olan Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi ev sahipliği yapıyor. Türkiye’den ve farklı bölgelerden gelecek akademisyen ve sanatçılarımızı ağırlayacak olan Kırgızistan halkına ve paydaşlarımıza şimdiden teşekkür ediyorum. Tüm bilim ve sanat insanlarını 21-25 Ekim'de Bişkek'teki bu büyük buluşmaya davet ediyorum."

Bildiriler e-Kitap ve Prestijli Dergilerde Basılacak

İletişim ve sanat alanında ortak projeler üretmeyi, güncel sorunlara çözümler sunmayı hedefleyen sempozyuma başvurular; Türkçenin tüm lehçelerinin yanı sıra İngilizce ve Rusça olarak da yapılabilecek.

Sempozyumdan elde edilen bilimsel veriler, 2026 yılı Aralık ayında e-kitap olarak literatüre kazandırılacak. Ayrıca hakem sürecinden geçen seçkin tam metin bildiriler, MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi (MJSS) ve BELET Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi’nin Sempozyum Özel Sayılarında yayımlanma fırsatı bulacak.

Detaylı Bilgi ve Başvuru İçin:
Türkçe, İngilizce ve Rusça olmak üzere 3 dilde yayın yapan www.tdiletisimvesanatsempozyumu.com internet adresi üzerinden tüm detaylara ulaşılabilecek.

Çadırlar Kalktı Evler Kuruldu

Fırka-i İslahiye’nin en somut başarısı bugün üzerinde yaşadığımız Osmaniye kentinin bizzat kurulması oldu. O dönemde bölgedeki asayişsizliği gidermek ve göçebe aşiretleri kontrol altına almak isteyen devlet, Hassa ve İslahiye ile birlikte Osmaniye’yi de yeni bir idari merkez olarak inşa etti. Aşiret mensupları için kamu binaları, camiler ve dükkanlar bizzat devlet eliyle yapıldı. Bu durum, yüzyıllardır konar-göçer yaşayan Ulaşlı, Cerid ve Avşar gibi Türkmen aşiretlerinin zorunlu olarak yerleşik hayata geçmesiyle sonuçlandı.

Hayvancılıktan Pamuk Üretimine

İskan politikası sadece bir yerleşim planı değil, aynı zamanda devasa bir ekonomik dönüşüm projesiydi. Yüzyıllardır hayvancılıkla geçinen aşiretler, hayvanlarını satmaya ve çiftçilik yapmaya zorlandı. Devletin boş arazileri ziraata açmak amacıyla dağıttığı bedava pamuk tohumları, bugün Çukurova’nın "beyaz altın" olarak bilinen pamuk serüveninin de başlangıcı oldu. Boş duran arazilerin tarıma açılmasıyla bölgede ticaret canlandı ve düzenli vergi sistemi tesis edildi.

Derebeylikler Tasfiye Edildi

Bölgede adeta bağımsız birer hükümet gibi hareket eden Kozanoğulları ve Küçükalioğulları gibi yerel güç odakları, Fırka-i İslahiye’nin kararlı duruşuyla tasfiye edildi. Devlet otoritesini tanımayan bu ailelerin ileri gelenleri İstanbul, Sivas ve Kütahya gibi uzak illere sürgün edilerek yerel nüfuzları kırıldı. Bu hamle sayesinde hac ve ticaret yollarındaki eşkıyalık faaliyetleri sona erdi, Payas ve Belen geçitlerinde can güvenliği sağlandı.

Dadaloğlu’nun Sazında Yankılanan Kültürel Travma

Ancak bu büyük değişim sancısız olmadı. Özgürce yaylaya çıkan, ferman tanımayan aşiretler için yerleşik hayat ve yaylaların yasaklanması büyük bir ruhsal çöküş yarattı. Halk ozanı Dadaloğlu’nun şiirlerine yansıyan o meşhur öfke ve hüzün, aslında bir toplumun yaşam biçiminin zorla değiştirilmesine verilen tepkiydi. "Ferman padişahın, dağlar bizimdir" diyen bir kültür, yerini tapulu arazilere ve sınırları belli kasaba hayatına bırakırken toplumsal hafızada silinmez yaralar açıldı.

Yeni Komşular ve Toprak Kavgaları

İskan politikası çerçevesinde Kafkasya’dan gelen Çerkez, Çeçen ve Nogay muhacirlerin, Türkmen aşiretlerinin boşalttığı yaylaklara yerleştirilmesi yeni bir gerilimi tetikledi. Özellikle Uzunyayla gibi bölgelerde yaşanan toprak anlaşmazlıkları, muhacirler ve yerli aşiretler arasında yıllarca sürecek çatışmalara neden oldu. Hayvan gaspları ve baskınlarla geçen bu süreç, bölgedeki demografik yapının yeniden şekillenmesiyle sonuçlandı.

Bu yıl “Köklü Kültür, Güçlü Gelecek” temasıyla gerçekleştirilecek olan festival, Türk coğrafyasının dört bir yanından sinemacıları, akademisyenleri ve sanatseverleri bir araya getirecek.

"Ortak Hafızayı Geleceğe Taşıyoruz"

Festival Düzenleme Kurulu Başkanı Menderes Demir, yaptığı açıklamada festivalin sadece bir yarışma değil, aynı zamanda bir köprü olduğunu vurguladı. Demir, şu ifadeleri kullandı:

“Festivalimiz, Türk dünyasının farklı coğrafyalarından gelen yoğun ilgiyle her geçen yıl daha da güçleniyor. Ortak hafızamızı geleceğe taşıyan bu organizasyonda; kültürlerin izini süren, insan hikâyelerine dokunan ve değerlerimizi yansıtan yapımlar önceliğimizdir.”

Yarışma Kategorileri ve Başvuru Detayları

Yönetmenler, eserleriyle üç farklı kategoride rekabet etme şansı bulacak:

• Uzun Metraj Belgesel
• Kısa Metraj Belgesel
• Öğrenci Filmleri

Festivale katılmak isteyen sinemacılar için son başvuru tarihi 30 Haziran 2026 mesai bitimi olarak belirlendi. Başvurular, uluslararası sinema platformu olan FilmFreeway üzerinden kabul ediliyor.

9 Ülkede Gösterim Şansı

Değerlendirme sürecinin ardından ödül kazanan ve finale kalan yapımlar, geniş bir coğrafyada izleyiciyle buluşacak. Seçilen filmler; Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, KKTC, Macaristan, Kuzey Makedonya ve Bosna-Hersek’te düzenlenecek özel gösterimlerle beyaz perdeye yansıyacak.

Destekleyen Kuruluşlar:

Festival; T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, Türk Dünyası Belediyeler Birliği (TDBB), TÜRKSOY, TİKA ve YTB gibi önemli kurumların desteklerinin yanı sıra çok sayıda üniversite ve medya kuruluşunun paydaşlığında hayata geçiriliyor.

Detaylı bilgi ve başvuru şartları için www.turkbelgesel.com adresi ziyaret edilebilir.

Eğitimcinin Kaleminden Dökülen Hasret

Osmaniye’nin eğitim camiasında tanınan isimlerden biri olan Nihal Köksal, bu kez mesleki başarısı yerine şair kimliğiyle dikkat çekti. Babası emekli Başkomiser İsmail Aslan’a ithaf ettiği şiirinde, kaybettiği en değerli varlığının ardından hissettiği boşluğu ve özlemi lirik bir dille ifade etti. Şiir, bir evladın babasına duyduğu minneti ve onun eksikliğinde geçen günlerin ağırlığını ustalıkla yansıtıyor.

Osmaniye Coğrafyası Şiirle Canlanıyor

Köksal’ın mısralarında Osmaniye’nin sembolleşmiş mekanları geniş yer buluyor. Keldaz’ın sümbül kokuları, Düldül Dağı’nın kekiği ve Karaçay’ın coşkun suları, babaya duyulan hasretin birer parçası haline geliyor. Şair, babasıyla yaşayamadığı pazar günlerinin gölgelerini Karaçay’ın sularına bırakırken, şehrin doğasını kendi acısıyla özdeşleştiriyor. Yerel motiflerin yoğunluğu, eseri sıradan bir şiirden ayırıp kentin kültürel dokusuna bağlıyor.

DUVARDAKİ RESMİN

(Emekli Başkomiser İsmail ASLAN’a ithaf edilmiştir.)

Nasıl da eskiyor yüzün duvardaki resminde

Göz kenarlarındaki çizgilerinde hüzün

Sensiz geçen günlerimde turnalar uçuruyorum

Keldazda sümbüller kokluyorum

Düldül de kekik.

Seni bana getirmiyor artık yağan yağmurlar

Ateşlenir alnım zaman zaman özleminden

Gözyaşlarımın inleyişleri başlar

Kabus olur dinlediğimiz şarkılar.

Parmak uçlarım seni özler sessizce.

Yaşayamadığımız pazarların sisli gölgeleri

Karaçay’ın coşkusundadır artık.

Sesin karışır tavada balığın buğusuna .

Nefesin ayaza keser akşamlarımı

Gözlerine sığınağım olur

Yalnızlığım çoğaldıkça çoğalır bulutlar gibi

Sessizlik sinsice çöker duvardaki resmine

Dokunur ellerim titreyerek kirpiklerine

Çocukluğumdaki gibi gülersin

Yarı hüzünlü dudakların

Güzel kızım dersin ,saçlarımı seversin uzun uzun

Bir Zeki Müren şarkısı dinleriz göz göze

Hasretim diner duvardaki resminde.

Nihal KÖKSAL

YONTULAN HER KAŞIK, BİR HATIRA

Kadirli ilçesinde yaşayan 74 yaşındaki Cemal Bebek, bu işin yaşayan hafızalarından biri. Onun atölyesi sade bir marangozhane değil; aynı zamanda bir müze, bir zaman makinesi gibi. Yıllardır kendi yaptığı kaşıkları pazarda satarak geçimini sağlayan Cemal usta, “Eskiden herkesin evinde tahta kaşık olurdu, şimdi ancak nostalji sevenler alıyor,” diyerek değişen zamana dikkat çekiyor.

USTA BABADAN, MESLEK NESİLDEN

Osmaniye’de tahta kaşık yapımının sadece bir meslek değil, aynı zamanda bir aile geleneği olduğunu gösteren bir başka örnek, Türkmenoğlu ailesi. Ahmet Türkmenoğlu, Kızyusuflu köyünde hem bağlama hem kaşık yapan bir ahşap ustası olarak tanınıyor. Gelenek, aile içinde yaşatılıyor. Onun ardından gelen yeni kuşak, evin bahçesindeki küçük atölyede kaşık üretimini sürdürüyor. Ağaç oyma sanatına çocuk yaşta dokunmuş bu isimler, el emeği ürünleriyle hem kültürü hem de emeği yaşatıyor.

KARATEPE’DE HER AİLENİN BİR USTASI VAR

Karatepe ve çevresindeki köylerde ise tahta kaşık yapımı, adeta bir köy kültürü olarak sürdürülüyor. Büyükler, gençlere bu işi öğretmeye çalışıyor. “Evde ne kaşık eksik kalır, ne de iş” diyen yaşlı köylüler, gündelik hayatın bir parçası olan bu zanaatı sürdürülebilir kılmaya çalışıyor.

KULLANILAN AĞAÇLAR: DOĞANIN KENDİSİNDEN SOFRAYA

Zanaatin en önemli yapıtaşı ise elbette ağaç. Ustalar, genellikle şimşir ağacını tercih ediyor. Şimşirin sağlamlığı ve bakteri üretmeyen yapısıyla mutfakta kullanıma uygun olduğu belirtiliyor. Ayrıca sandal, zeytin ve kayın ağaçları da tercih edilen malzemeler arasında. Her ağaç farklı bir sertlik, doku ve ruh taşıyor.

GELENEK ZORDA AMA UMUT VAR

Günümüzde birçok zanaat gibi tahta kaşık yapımı da genç kuşakların büyükşehirlere göç etmesi, modern mutfak araçlarının çoğalması ve zanaate verilen önemin azalmasıyla birlikte yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Ancak hâlâ mücadele eden ustalar, yaptıkları ürünlerin gerek işlevselliği gerekse estetik yönüyle dikkat çektiğini ve ilgi gördüğünü söylüyor.

Cemal usta bu konuda net: “Biz işimizi bırakmayız. İsteyen olmasa bile biz yaparız, çünkü bu sadece geçim değil, bir sevda işidir.”

YEREL DESTEK ŞART

Uzmanlar, yerel yönetimlerin, kültür müdürlüklerinin ve turizm faaliyetlerinin bu gibi geleneksel el sanatlarını desteklemesi gerektiğini belirtiyor. Osmaniye gibi tarih ve kültürle iç içe şehirlerde bu değerlerin yaşatılması sadece geçmişe değil, geleceğe de sahip çıkmak anlamına geliyor.

Törende, Osmaniye üzerine gerçekleşen içten sohbetler geceye damgasını vurdu. Abdurrahman Keskiner, memleketi Osmaniye’ye olan bağlılığını ve bu kentin Türk sinemasına verdiği değeri vurgularken, şunları söyledi:

“Osmaniye’nin Türkan Şoray’a sevgisi hiçbir zaman azalmadı. Bu şehir, vefasını da, sanatçısını da hiç unutmaz.”

Türkan Şoray da Osmaniye’ye olan özel bağını duygusal sözlerle dile getirdi:

“Hangi kapıyı çalsam açılır Osmaniye’de. Orada kendimi hep evimde gibi hissederim.”

Törene katılanlar arasında Ediz Hun, İzzet Günay, Kandemir Konduk, Nasuh Mahruki, Vehbi Bardakçı ve Engin Şenkal gibi sanat ve toplum hayatına yön vermiş birçok değerli isim yer aldı.

Osmaniye'nin sinemaya olan katkısı ve halkının sanatçılara gösterdiği büyük vefa, bu geceyle birlikte bir kez daha görünür oldu. Hem Türk sinemasının unutulmaz yapımcısı Abdurrahman Keskiner, hem de halkın “Sultan”ı Türkan Şoray, Osmaniye’nin adını İstanbul’un kalbinde yeniden yükseltti.