Geleneksel Belgeselcilikte Dijital Dönüşüm

Festival Düzenleme Kurulu Başkanı Menderes Demir, festivalin yenilikçi vizyonunu ve detaylarını kamuoyuyla paylaştı. Geleneksel belgeselciliğin sınırlarını dijital çağın sunduğu imkânlarla genişletmeyi hedeflediklerini belirten Demir, şunları kaydetti:

"Türk Dünyası'nda bir marka haline gelen festivalimizi bu yıl on birinci kez düzenleyecek olmanın gururunu yaşıyoruz. Çağın ötesini yakalamak adına bu yıl ilk defa yapay zeka destekli çekilen belgeseller için bir yarışma açıyoruz. Teknoloji ile sanatı buluşturacağımız bu yeni kategori, sinema dünyasına yepyeni bir soluk getirecek."

Son Başvuru Tarihi: 30 Haziran 2026

Teknoloji ve sanatı harmanlayarak eser üretmek isteyen sinemacılar için başvuru süreci resmi olarak başladı. Yapay zeka destekli belgesellerin yarışacağı bu yeni kategori için müracaatlar 30 Haziran 2026 tarihine kadar devam edecek. Adaylar, başvuru şartnamelerine ve detaylı bilgilere festivalin resmi web sitesi olan "www.turkbelgesel.com" adresi üzerinden ulaşabilecek.

Ödüller Başkentte Verilecek, Filmler 10 Ülkeyi Gezecek

Festivalin görkemli gala ve ödül törenine bu yıl başkent Ankara ev sahipliği yapacak. Ancak festival coşkusu ödül gecesiyle sınırlı kalmayacak. Dereceye girmeye hak kazanan eserler, Türk coğrafyasındaki paydaş 10 farklı ülkede izleyiciyle buluşmak üzere yola çıkacak. Bu uluslararası gösterimler; üniversitelerin, meslek örgütlerinin ve sivil toplum kuruluşlarının katkılarıyla organize edilecek.

Dev Kurumlardan Güçlü Destek

Geniş bir paydaş ağına sahip olan ve Türk Dünyası’nın kültürel bağlarını sanat aracılığıyla güçlendirmeyi misyon edinen festivale, devletin zirvesinden ve uluslararası kurumlardan da büyük destek geliyor. Projenin arkasındaki kurumsal dayanışmaya dikkat çeken Başkan Demir, sözlerini şöyle tamamladı:

"Festivalimizi doğrudan T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk Dünyası Belediyeler Birliği (TDBB), TÜRKSOY, TİKA ve Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) destekliyor. Ayrıca üniversiteler, meslek örgütleri, sivil toplum kuruluşları ve medyanın üst çatı kuruluşları da bu süreçte paydaşımız olarak yer alıyor. Özellikle Federasyonumuzun yönetim kurulu ve üyelerine, diğer tüm gönüllü destekçilerimize ve emeği geçen herkese yürekten teşekkür ederim."

Türk Dünyasının ortak kültürel mirasını beyaz perdeye taşıyan ve sinema aracılığıyla geniş kitlelere ulaştırmayı hedefleyen 11. Türk Dünyası Belgesel Film Festivali için başvurular tüm hızıyla devam ediyor. Bu yıl “10 Ülke, 10 Şehir, 1 Festival” mottosuyla gerçekleştirilecek olan dev organizasyon, köklü bir tarihi sinemanın birleştirici gücüyle geleceğe aktarmaya hazırlanıyor.

Yapay Zekâ Destekli Belgeseller Yarışacak

Geleneksel sinema anlayışını modern teknolojiyle harmanlayan festival, bu yıl kategorilerini de genişletti. Kültürel bağları güçlendirmek amacıyla düzenlenen yarışmada, hem profesyonel yapımcılar hem de öğrenciler eserleriyle boy gösterebilecek.

Yarışma başvuruları şu dört ana kategoride kabul ediliyor:

• Uzun Metraj Belgesel Filmler
• Kısa Metraj Belgesel Filmler
• Öğrenci Filmleri
• Yapay Zekâ Destekli Belgesel Filmler (Yeni)

Ödül Töreni Ankara'da, Gösterimler 10 Farklı Ülkede

Festival Düzenleme Kurulu Başkanı Menderes Demir, yaptığı açıklamada etkinliğin sıradan bir yarışmadan çok daha fazlası olduğuna dikkat çekti. Festivalin, Türk Dünyası ülkeleri arasında kültürel iş birliğini inşa eden köklü bir platform olduğunu vurgulayan Demir, şunları kaydetti:

"2026 yılı festival programı kapsamında seçilen eserlerimizin gala ve ödül törenini Ankara’da gerçekleştireceğiz. Ardından, ödül alan filmlerimizi tam 10 farklı ülkede izleyicilerle buluşturarak ortak kültürümüzü sınırların ötesine taşıyacağız."

Dolu Dolu Bir Festival Programı Bekliyor

Türk Dünyasının en kapsamlı belgesel organizasyonlarından biri olarak kabul edilen festival; sadece film gösterimleriyle sınırlı kalmayacak. Etkinlik süresince sinemaseverleri ve sektör profesyonellerini şu etkinlikler bekliyor:

• Halk ve üniversite öğrenci gösterimleri
• Özel gösterim seansları
• Sektörel panel ve söyleşiler
• Uygulamalı film atölyeleri

Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Macaristan, Kuzey Makedonya ve Bosna Hersek başta olmak üzere birçok akraba topluluğun katılımıyla renklenecek olan festival, geniş bir destekçi ağına sahip. Organizasyon; T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, TİKA, YTB, Türk Dünyası Belediyeler Birliği, çeşitli üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının paydaşlığında hayata geçiriliyor.

BAŞVURU İÇİN SON TARİH YAKLAŞIYOR

Eserleriyle bu büyük kültürel buluşmada yer almak isteyen sinemacıların ve öğrencilerin, başvurularını 30 Haziran 2026 Salı günü mesai bitimine kadar tamamlamaları gerekiyor.

Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı bünyesinde hizmet veren Eğitim ve Öğretimi Destekleme Kurs Merkezleri tarafından organize edilen etkinlik, Mersin Büyükşehir Belediyesi Kongre ve Sergi Sarayında gerçekleştirildi. Yoğun sınav temposu içinde bulunan öğrenciler, konser sayesinde keyifli vakit geçirdi.

Etkinlik öncesinde MERCİ Danışmanlık Merkezi rehber öğretmenleri tarafından öğrencilere sınav sürecinde zamanı verimli kullanma ve stresle baş etme yöntemleri hakkında bilgilendirme sunumu yapıldı. Ardından sahne alan Kent Orkestrası, seslendirdiği parçalarla öğrencilere eğlenceli anlar yaşattı.

Mersin Büyükşehir Belediyesi Eğitim Öğretimi Destekleme Kurs Merkezleri Koordinatörü Duygu Çeviker, öğrencilerin sadece akademik başarılarına değil motivasyon süreçlerine de önem verdiklerini belirterek, 'Sınava hazırlık sürecinde sosyal etkinliklerle öğrencilerimizin motivasyonunu artırmaya çalışıyoruz. Ailelerimizi de sürecin içine dahil ederek öğrencilerimizin yanında olmaya devam ediyoruz. 15 kurs merkezimizden yaklaşık 500 öğrencimizle güzel bir etkinlik gerçekleştirdik' dedi.

Kurs merkezi öğrencilerinden Türkan Hız, konserin kendilerine moral olduğunu ifade ederek öğretmenlerine teşekkür etti. Fen lisesi hedeflediğini belirten öğrenci Mislina Şimşek ise etkinliğin çok eğlenceli geçtiğini söyledi.

Öğrencilerden Mustafa Ali Er de sınav sürecinin zaman zaman stresli geçtiğini dile getirerek, 'Konser hepimize iyi geldi. Çok güzel bir ortam vardı' diye konuştu.

Mersin Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı ve Mersin Kent Konseyi iş birliğinde Mersin Kent Konseyi Otantika Müzik, Ritim ve Halk Dansları Topluluğu tarafından gerçekleştirilen 'Naftalin Kokulu Anılar Sandığı Konseri', geçmişin nostaljik izlerini, ritimler, şarkılar ve gösterilerle sahneye taşıdı. Anılar arasında yolculuğa çıkan izleyiciler, duygusal anlarla dolu unutulmaz bir gece yaşadı.

Naftalin kokulu anılar sandığı, geçmişi bugüne taşıdı

Mersin Büyükşehir Belediyesi Kongre ve Sergi Sarayı'nda sahnelenen konserde, müzik, ritim, danslar, görsel sahne tasarımları ve tiyatral anlatım bir araya geldi. Geçmişin sıcaklığı, mahalle kültürü, nostaljik yaşam biçimleri ve unutulmaya yüz tutmuş duygular sanatın ezgileri ile buluşurken, görsel tasarımlar izleyenleri adeta o günlere götürdü. Dönem şarkılarının eşsiz ezgileri dinleyenleri çocukluğuna taşırken, zamanın derinlerinde saklanan anılar da gün yüzüne çıktı. Salonu dolduran yüzlerce insan yer yer duygusal anlar yaşarken, eğlenceli ezgilere ise coşkulu alkışlarla eşlik etti. Dönemin izlerine uygun kostümler, anılara can veren tiratlar, siyah önlüklü çocuklar ve dönem eşyaları konserin havasını yıllar önceye taşıdı. Konserde; 'Mazi Kalbimde Yaradır', 'Öyle Bir Geçer Zaman Ki', 'Param Yok Pulum Yok', 'Sultan-ı Yegah', 'Bim Bam Bom', 'Unutulur', 'Hayat Bayram Olsa' gibi unutulmaz parçalar, canlı performansla hisleri bir kat daha artırdı. Onlarca ritim sanatçısının uyumlu gösterisi ise izleyenler tarafından dakikalarca alkışlandı. Konser izleyicilerden tam not alırken, bu etkinliklerin devamının gelmesi temennileri sıkça dile getirildi.

'Geçmişin sandığını açarak anılarda yolculuğa çıktık'

Otantika Müzik, Ritim ve Halk Dansları Topluluğu'nun konser ile anıları tazelediğini vurgulayan Mersin Kent Konseyi Başkanı Alper Girgeç, geçmişin sandığının açıldığını söyledi. Otantika'nın bu alanda büyük farklar oluşturduğunu altını çizen Girgeç, 'Bu farkı hem kentimize hem de ulusala taşıyacağız. Harika bir gece yaşattılar. Kendilerine çok teşekkür ediyorum. Otantika'nın her gösterisinde bunu yaşıyoruz. Koridorlar bile doluyor. Bu demektir ki, artık daha fazla gösteriye çıkmamız ve daha büyük kitlelere ulaşmamız gerekiyor' ifadelerini kullandı. Mersinlilere çağrı yaparak birçok etkinlikle bir arada olmak istediklerini sözlerine ekleyen Girgeç, 'Bizi izlemeye devam etsinler. Önerileriyle, fikirleriyle bizlere destek olurlarsa, çok farklı hikayeler ve anılarla burada onlara sanatı, müziği ve dansı bir arada paylaşacağız' diye konuştu.

Ordu ve Artvin'de sahnelenen 'Eyvah Nadir' ve 'Dünyanın Eski Zamanlarında' oyunları izleyicilerden yoğun ilgi görürken sahne performansları büyük beğeni kazandı. 12-23 Mayıs tarihleri arasında düzenlenen '3. Ordu Şehir Tiyatroları Festivali' kapsamında Mersin Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu ekibi, Ordu Büyükşehir Belediyesi Karadeniz Tiyatrosu Sahnesinde 'Eyvah Nadir' oyunuyla Ordulu sanatseverlerin karşısına çıktı. Festival izleyicilerinden tam not alan oyunun ardından Mersin Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu Şube Müdürü Ahmet Duran Borlu, Şehir Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmeni Yardımcısı Ceren Özmen ve Sanatçı Mehmet Naci İdişci'ye Ordu Büyükşehir Belediyesi tarafından çiçek ve plaket takdim edildi.

Artvin'de hem yetişkinler hem minikler sanatla buluştu

Ordu'nun ardından Şehir Tiyatrosunun bir diğer durağı ise Artvin oldu. 12-19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı Haftası etkinlikleri kapsamında 19 Mayıs'ta Artvin Belediyesi ev sahipliğinde sahne alan tiyatro ekibi, hem çocuklara hem yetişkinlere yönelik oyunlarıyla Artvinli vatandaşlarla buluştu. Kentte, 'Dünyanın Eski Zamanlarında' isimli çocuk oyunu ile minik izleyicilere keyifli anlar yaşatan ekip, akşam saatlerinde ise Ahmet Hamdi Tanpınar Sahnesinde sahnelenen 'Eyvah Nadir' oyunuyla Artvinli sanatseverlerle buluştu. Büyük ilgi gören oyunların ardından Mersin Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmeni Yardımcısı Ceren Özmen ile Sanatçı Mehmet Naci İdişci'ye Artvin Belediye Başkanı Bilgehan Erdem tarafından çiçek ve plaket takdim edildi. Oyun sonunda sahnelenen performanslardan övgü ile söz eden Artvin Belediye Başkanı Bilgehan Erdem, kurulan sanat köprüleri adına Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer'e teşekkürlerini iletti.

Belediyeye ait Erdal İnönü Kent Parkı, İnciraltı ve Konserve plajları bayram tatili boyunca açık olacak. Sabah 06.00'da kapılarını açacak plajlarda 08.00'den itibaren şezlong ve şemsiye kiralama yiyecek ve içecek gibi hizmetler sunulmaya başlanacak. Plaj işletmeleri saat 19.00'a kadar açık olacak.

Muratpaşa Belediyesi'nin kent parklarında yer alan sosyal tesisler ise bayramın ilk günü kapalı olacak. Ziya Gökalp Kent Parkı'ndaki Deniz Yüzü Kafe ile Erdal İnönü Kent Parkı içinde bulunan Antalya Lokantası, Dağ Yakası ve Kültür Kafe, Kurban Bayramı'nın ikinci gününden itibaren 08.00 - 23.00 saatleri arasında misafirlerini ağırlamaya devam edecek.

Muratpaşa Belediyesi'nin açık hava çocuk oyun dünyası Teneffüs Park, bayramın ilk günü kapalı olacak. Diğer günler ise 10.00 - 19.30 saatleri arasında hizmet vermeye devam edecek.

Falez sahil bandındaki Engelsiz Kafe ise bayramın ilk iki günü kapalı kalacak. Üçüncü günden itibaren 08.30 - 22.00 saatleri arasında hizmet verecek.

Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi İletişim Fakültesi koordinatörlüğünde yürütülen bu büyük organizasyon; T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, TİKA, YTB ve TÜRKSOY gibi dev kurumların doğrudan desteğiyle hayata geçiriliyor.

Dev Organizasyona Uluslararası Destek

İlk olarak 2019 yılında Amasya Üniversitesi ev sahipliğinde "Basın Sempozyumu" olarak başlayan ve ardından kapsamı genişletilerek Bakü, Taşkent ve Almatı gibi Türk dünyasının önemli merkezlerini gezen sempozyum, bu yıl Bişkek'te dev bir akademik ağ oluşturuyor.

Azerbaycan’dan Kazakistan’a, Özbekistan’dan KKTC’ye kadar Türk dünyasının dört bir yanından 20’ye yakın üniversite, vakıf ve gazetecilik cemiyeti sempozyuma doğrudan destek veriyor.

Belgesel Film Festivali de Bişkek’te!

Sempozyum kapsamında, Türk Dünyası Gazeteciler Federasyonu tarafından geleneksel olarak düzenlenen ve bu yıl 11. yaşını kutlayan "Türk Dünyası Belgesel Film Festivali"nin Kırgızistan gösterimleri ve ödüllü film gösterimleri de sinemaseverlerle buluşacak.

Menderes Demir’den Türk Dünyasına Davet

Sempozyumun en önemli mimarlarından olan Türk Dünyası Gazeteciler Federasyonu Genel Başkanı Menderes Demir, yaptığı açıklamada şunları söyledi:

"Bu sene 6.sını büyük emek ve fedakârlıklarla gerçekleştireceğimiz sempozyumumuza, Türk dünyasının en önemli bilim merkezlerinden biri olan Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi ev sahipliği yapıyor. Türkiye’den ve farklı bölgelerden gelecek akademisyen ve sanatçılarımızı ağırlayacak olan Kırgızistan halkına ve paydaşlarımıza şimdiden teşekkür ediyorum. Tüm bilim ve sanat insanlarını 21-25 Ekim'de Bişkek'teki bu büyük buluşmaya davet ediyorum."

Bildiriler e-Kitap ve Prestijli Dergilerde Basılacak

İletişim ve sanat alanında ortak projeler üretmeyi, güncel sorunlara çözümler sunmayı hedefleyen sempozyuma başvurular; Türkçenin tüm lehçelerinin yanı sıra İngilizce ve Rusça olarak da yapılabilecek.

Sempozyumdan elde edilen bilimsel veriler, 2026 yılı Aralık ayında e-kitap olarak literatüre kazandırılacak. Ayrıca hakem sürecinden geçen seçkin tam metin bildiriler, MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi (MJSS) ve BELET Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi’nin Sempozyum Özel Sayılarında yayımlanma fırsatı bulacak.

Detaylı Bilgi ve Başvuru İçin:
Türkçe, İngilizce ve Rusça olmak üzere 3 dilde yayın yapan www.tdiletisimvesanatsempozyumu.com internet adresi üzerinden tüm detaylara ulaşılabilecek.

Çadırlar Kalktı Evler Kuruldu

Fırka-i İslahiye’nin en somut başarısı bugün üzerinde yaşadığımız Osmaniye kentinin bizzat kurulması oldu. O dönemde bölgedeki asayişsizliği gidermek ve göçebe aşiretleri kontrol altına almak isteyen devlet, Hassa ve İslahiye ile birlikte Osmaniye’yi de yeni bir idari merkez olarak inşa etti. Aşiret mensupları için kamu binaları, camiler ve dükkanlar bizzat devlet eliyle yapıldı. Bu durum, yüzyıllardır konar-göçer yaşayan Ulaşlı, Cerid ve Avşar gibi Türkmen aşiretlerinin zorunlu olarak yerleşik hayata geçmesiyle sonuçlandı.

Hayvancılıktan Pamuk Üretimine

İskan politikası sadece bir yerleşim planı değil, aynı zamanda devasa bir ekonomik dönüşüm projesiydi. Yüzyıllardır hayvancılıkla geçinen aşiretler, hayvanlarını satmaya ve çiftçilik yapmaya zorlandı. Devletin boş arazileri ziraata açmak amacıyla dağıttığı bedava pamuk tohumları, bugün Çukurova’nın "beyaz altın" olarak bilinen pamuk serüveninin de başlangıcı oldu. Boş duran arazilerin tarıma açılmasıyla bölgede ticaret canlandı ve düzenli vergi sistemi tesis edildi.

Derebeylikler Tasfiye Edildi

Bölgede adeta bağımsız birer hükümet gibi hareket eden Kozanoğulları ve Küçükalioğulları gibi yerel güç odakları, Fırka-i İslahiye’nin kararlı duruşuyla tasfiye edildi. Devlet otoritesini tanımayan bu ailelerin ileri gelenleri İstanbul, Sivas ve Kütahya gibi uzak illere sürgün edilerek yerel nüfuzları kırıldı. Bu hamle sayesinde hac ve ticaret yollarındaki eşkıyalık faaliyetleri sona erdi, Payas ve Belen geçitlerinde can güvenliği sağlandı.

Dadaloğlu’nun Sazında Yankılanan Kültürel Travma

Ancak bu büyük değişim sancısız olmadı. Özgürce yaylaya çıkan, ferman tanımayan aşiretler için yerleşik hayat ve yaylaların yasaklanması büyük bir ruhsal çöküş yarattı. Halk ozanı Dadaloğlu’nun şiirlerine yansıyan o meşhur öfke ve hüzün, aslında bir toplumun yaşam biçiminin zorla değiştirilmesine verilen tepkiydi. "Ferman padişahın, dağlar bizimdir" diyen bir kültür, yerini tapulu arazilere ve sınırları belli kasaba hayatına bırakırken toplumsal hafızada silinmez yaralar açıldı.

Yeni Komşular ve Toprak Kavgaları

İskan politikası çerçevesinde Kafkasya’dan gelen Çerkez, Çeçen ve Nogay muhacirlerin, Türkmen aşiretlerinin boşalttığı yaylaklara yerleştirilmesi yeni bir gerilimi tetikledi. Özellikle Uzunyayla gibi bölgelerde yaşanan toprak anlaşmazlıkları, muhacirler ve yerli aşiretler arasında yıllarca sürecek çatışmalara neden oldu. Hayvan gaspları ve baskınlarla geçen bu süreç, bölgedeki demografik yapının yeniden şekillenmesiyle sonuçlandı.

Bu yıl “Köklü Kültür, Güçlü Gelecek” temasıyla gerçekleştirilecek olan festival, Türk coğrafyasının dört bir yanından sinemacıları, akademisyenleri ve sanatseverleri bir araya getirecek.

"Ortak Hafızayı Geleceğe Taşıyoruz"

Festival Düzenleme Kurulu Başkanı Menderes Demir, yaptığı açıklamada festivalin sadece bir yarışma değil, aynı zamanda bir köprü olduğunu vurguladı. Demir, şu ifadeleri kullandı:

“Festivalimiz, Türk dünyasının farklı coğrafyalarından gelen yoğun ilgiyle her geçen yıl daha da güçleniyor. Ortak hafızamızı geleceğe taşıyan bu organizasyonda; kültürlerin izini süren, insan hikâyelerine dokunan ve değerlerimizi yansıtan yapımlar önceliğimizdir.”

Yarışma Kategorileri ve Başvuru Detayları

Yönetmenler, eserleriyle üç farklı kategoride rekabet etme şansı bulacak:

• Uzun Metraj Belgesel
• Kısa Metraj Belgesel
• Öğrenci Filmleri

Festivale katılmak isteyen sinemacılar için son başvuru tarihi 30 Haziran 2026 mesai bitimi olarak belirlendi. Başvurular, uluslararası sinema platformu olan FilmFreeway üzerinden kabul ediliyor.

9 Ülkede Gösterim Şansı

Değerlendirme sürecinin ardından ödül kazanan ve finale kalan yapımlar, geniş bir coğrafyada izleyiciyle buluşacak. Seçilen filmler; Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, KKTC, Macaristan, Kuzey Makedonya ve Bosna-Hersek’te düzenlenecek özel gösterimlerle beyaz perdeye yansıyacak.

Destekleyen Kuruluşlar:

Festival; T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, Türk Dünyası Belediyeler Birliği (TDBB), TÜRKSOY, TİKA ve YTB gibi önemli kurumların desteklerinin yanı sıra çok sayıda üniversite ve medya kuruluşunun paydaşlığında hayata geçiriliyor.

Detaylı bilgi ve başvuru şartları için www.turkbelgesel.com adresi ziyaret edilebilir.

Eğitimcinin Kaleminden Dökülen Hasret

Osmaniye’nin eğitim camiasında tanınan isimlerden biri olan Nihal Köksal, bu kez mesleki başarısı yerine şair kimliğiyle dikkat çekti. Babası emekli Başkomiser İsmail Aslan’a ithaf ettiği şiirinde, kaybettiği en değerli varlığının ardından hissettiği boşluğu ve özlemi lirik bir dille ifade etti. Şiir, bir evladın babasına duyduğu minneti ve onun eksikliğinde geçen günlerin ağırlığını ustalıkla yansıtıyor.

Osmaniye Coğrafyası Şiirle Canlanıyor

Köksal’ın mısralarında Osmaniye’nin sembolleşmiş mekanları geniş yer buluyor. Keldaz’ın sümbül kokuları, Düldül Dağı’nın kekiği ve Karaçay’ın coşkun suları, babaya duyulan hasretin birer parçası haline geliyor. Şair, babasıyla yaşayamadığı pazar günlerinin gölgelerini Karaçay’ın sularına bırakırken, şehrin doğasını kendi acısıyla özdeşleştiriyor. Yerel motiflerin yoğunluğu, eseri sıradan bir şiirden ayırıp kentin kültürel dokusuna bağlıyor.

DUVARDAKİ RESMİN

(Emekli Başkomiser İsmail ASLAN’a ithaf edilmiştir.)

Nasıl da eskiyor yüzün duvardaki resminde

Göz kenarlarındaki çizgilerinde hüzün

Sensiz geçen günlerimde turnalar uçuruyorum

Keldazda sümbüller kokluyorum

Düldül de kekik.

Seni bana getirmiyor artık yağan yağmurlar

Ateşlenir alnım zaman zaman özleminden

Gözyaşlarımın inleyişleri başlar

Kabus olur dinlediğimiz şarkılar.

Parmak uçlarım seni özler sessizce.

Yaşayamadığımız pazarların sisli gölgeleri

Karaçay’ın coşkusundadır artık.

Sesin karışır tavada balığın buğusuna .

Nefesin ayaza keser akşamlarımı

Gözlerine sığınağım olur

Yalnızlığım çoğaldıkça çoğalır bulutlar gibi

Sessizlik sinsice çöker duvardaki resmine

Dokunur ellerim titreyerek kirpiklerine

Çocukluğumdaki gibi gülersin

Yarı hüzünlü dudakların

Güzel kızım dersin ,saçlarımı seversin uzun uzun

Bir Zeki Müren şarkısı dinleriz göz göze

Hasretim diner duvardaki resminde.

Nihal KÖKSAL

Bilim dünyasında bir yılın bilançosu

UNESCO tescilinin ardından geçen bir yıllık süreçte Karatepe-Aslantaş alanına olan uluslararası ilgi katlanarak arttı. Alanın "Anadolu’nun Rosetta Taşı" olarak adlandırılmasını sağlayan Fenikece ve Luvice çift dilli yazıtlar, dünya genelindeki dilbilimciler için ana odak noktası oldu. Bilinen bir dil olan Fenikece sayesinde Anadolu hiyerogliflerinin şifresinin burada çözülmüş olması, 2026 yılındaki akademik çalışmalarda yeni kapılar açtı. UNESCO statüsü ile birlikte artan fonlar ve koruma çalışmaları, bölgenin sadece bir ziyaret noktası değil, aynı zamanda aktif bir araştırma laboratuvarı olarak kalmasını sağladı.

Modern koruma teknikleri ve dijital dönüşüm

Kazı Başkanı Prof. Dr. Aslı Özyar liderliğinde yürütülen çalışmalarda, geçtiğimiz bir yıl içinde büyük bir dijitalleşme hamlesi gerçekleştirildi. Halet Çambel ve Nail Çakırhan’ın attığı "yerinde koruma" temelleri üzerine inşa edilen yeni projelerle, bazalt bloklar üzerindeki her bir figür yüksek çözünürlüklü 3D taramalarla kayıt altına alındı. İklim krizinin yarattığı nem ve aşınma riskine karşı geliştirilen özel konservasyon teknikleri sayesinde, 2800 yıllık eserlerin gelecek nesillere aktarımı güvence altına alındı. Bu çalışmalar, modern teknolojinin antik mirasla nasıl bütünleşebileceğinin en başarılı örneklerinden biri olarak gösteriliyor.

Evrensel bir köprü İndus Vadisi ve İnka bağlantıları

Karatepe’deki Luvice hiyerogliflerin etkisi 2026 yılında sınırları daha da zorlamaya başladı. Doç. Dr. Faris Demir tarafından yürütülen güncel araştırmalar, bu yazıtlardaki piktografik karakterlerin İndus Vadisi medeniyeti ve hatta Güney Amerika’daki İnka taş oymalarıyla taşıdığı yapısal benzerlikleri tartışmaya açtı. Piktografik yazının etnik kökenlerden bağımsız, evrensel bir iletişim dili olduğu tezi, Karatepe yazıtlarının dünyadaki diğer çözülememiş diller için bir anahtar olabileceği umudunu güçlendirdi. Bu durum, Anadolu’nun antik dönemdeki kültürel etkileşim gücünü tüm dünyaya bir kez daha kanıtladı.

Sonsuz bir manifesto Kral Azatiwada’nın mirası

Karatepe-Aslantaş’ın taşlara kazınmış metinleri, bugün hala güncelliğini koruyan bir sosyal düzen vaadi sunmaktadır. Kral Azatiwada’nın "kadınların tek başlarına güvenle dolaşabildiği bir ülke" kurduğuna dair ifadeleri, 2026 yılında bile modern toplumlar için bir ilham kaynağı olmaya devam ediyor. UNESCO Dünya Belleği Kütüğü’ne girişinin birinci yılında Karatepe, sadece bir arkeolojik alan olarak değil, barışın, adaletin ve bilimin evrensel bir anıtı olarak insanlığı selamlıyor.

Dört Unsurla Gelen Diriliş: Su, Ateş, Yel ve Toprak

Türk’ün belleğinde korunan bu ritüeller, doğa ruhlarını uyandırma takvimidir. Aras, bu süreci şu şekilde detaylandırmaktadır:

Su Çarşambası: Doğanın uyanışında ilk canlanan unsurdur. Sabahın erken saatlerinde sulara gidilir, rüyalar suya anlatılır, dilekler dilenir. Eski yılın olumsuzluklarını yok etmek için evlerde büyük yıllık temizlik bu günle başlar.

Od (Ateş) Çarşambası: Ateş; güneşin gücünü, arınmayı ve ışığı temsil eder. "Baca Baca, Alov Alov" adıyla yakılan ateşlerin üzerinden atlanırken şu kadim sözler dökülür dillerden: "Ağırlığım, uğurluğum odda galsın; yansın alov saçılsın, menim bahtım açılsın." Tarihi kayıtlara göre Göktürkler ve Cengiz Han döneminde elçiler, ateşten geçirilerek arındırılmadan huzura kabul edilmezdi. Ateş, geçmişi yakar, geleceğe yer açar.

Yel (Hava) Çarşambası: Rüzgârın estiği yüksek yerlerde dualar edilir. Türk inanışında rüzgâr, karları eriten ve doğayı bizzat uyandıran ruhtur.

Toprak Çarşambası: Toprağın kalbinin atmaya başladığı, kışın bittiği gündür. "İlaxır çerşembeden sonra bahar qapıdadır" sözüyle müjdelenen bu gün, Türk’ün vatan toprağıyla yeniden kucaklaştığı andır.

Geleceğe Kulak Kesilmek: Kapı Dinleme

Toprak Çarşambası ve 21 Mart akşamlarında yapılan "Kapı Dinleme-Kulak Asma" geleneği, Türk toplumunun gizemli ve nezaketli bir yönünü ortaya koyar. Genç kızlar ve niyet tutanlar, komşu kapılarını gizlice dinler. O gün herkes, dinlendiğini bilerek özellikle olumlu ve güzel konuşur. Duyulan ilk anlamlı sözcük, kişinin kaderine ve niyetine dair bir işaret kabul edilir.

Sonuç: Türk’ün Kültürel Sürekliliği

Türkolog Hayat Aras’ın vurguladığı üzere Nevruz; eski Türk kozmolojisinin çağdaş tanığı, Ergenekon’dan çıkışın kapısı ve hayatta kalma stratejisinin sembolüdür. Zaman değişse de Türk’ün geleneği aynı çizgide devam etmektedir.

"İşte Yenigün budur!" diyen Aras, tüm Türk dünyasına şu duayla seslenmektedir:

"Su durulsun, od ışısın, yel solusun, toprak güçlensin. Yenigün Türk’e kut getirsin!"

"İnsan Doğadan Uzaklaştıkça Felaketler Artıyor"

Ödül töreninde konuşan Erdem Köroğlu, iklim değişikliği ve küresel ısınmanın insanlığın doğayla girdiği çatışmanın bir sonucu olduğunu belirtti. Köroğlu, Akif Manaf’ın liderliğini yaptığı "Barış İçinde Sağlıklı Yaşam Köyü Projesi"nin bu çatışmaya son verecek, kendi kendine yeten ve ekolojik tarımı esas alan devrim niteliğinde bir model olduğunu vurguladı.

Barış İçinde Sağlıklı Yaşam Köyü: Yeni Bir Yaşam Modeli

Akif Manaf’ın öncülük ettiği Sağlıklı Yaşam Vakfı bünyesindeki bu proje, şu özellikleri ile dikkat çekiyor:

Kütük Evler: Nefes alan, tamamen doğal ve sürdürülebilir yapılar.

Yenilenebilir Enerji: Karbon ayak izini sıfırlayan enerji kaynakları.

Ekolojik Tarım: Kimyasal girdiden uzak, toprağı koruyan üretim modeli.

Barış Sanatı Programı: İçsel barıştan küresel barışa uzanan bir bilinç eğitimi.

2025 ve 2026 Yıllarına Damga Vuran Başarılar

Dünyaca ünlü yazar, son yıllarda uluslararası arenada kazandığı başarılarla adından sıkça söz ettiriyor. 2025 yılında Fransa merkezli International Peace Prize ödülünü alan Manaf, 2026 yılının başında ise Egeyön Barış Ödülü'nü kucaklamıştı. 20 dile çevrilen ve bir barış manifestosu olarak kabul edilen "Barış Psikolojisi" kitabı, dünya genelinde milyonlara ulaşmaya devam ediyor.

Manaf’tan Kritik Uyarı: "Geri Dönüşü Olmayan Noktadayız"

Ödül töreninde çarpıcı açıklamalarda bulunan Akif Manaf, bireyin kendisiyle ve doğayla olan savaşının artık durması gerektiğini ifade etti. Manaf:

"İnsanoğlu doğayla olan bu savaşı durdurmazsa, doğa üzerinde geri dönüşü olmayan sonuçlar bizimle olacak. İnsanlık, kendisine karşılıksız yaşam sunan doğa ile bir an önce barışmalıdır."dedi.

YONTULAN HER KAŞIK, BİR HATIRA

Kadirli ilçesinde yaşayan 74 yaşındaki Cemal Bebek, bu işin yaşayan hafızalarından biri. Onun atölyesi sade bir marangozhane değil; aynı zamanda bir müze, bir zaman makinesi gibi. Yıllardır kendi yaptığı kaşıkları pazarda satarak geçimini sağlayan Cemal usta, “Eskiden herkesin evinde tahta kaşık olurdu, şimdi ancak nostalji sevenler alıyor,” diyerek değişen zamana dikkat çekiyor.

USTA BABADAN, MESLEK NESİLDEN

Osmaniye’de tahta kaşık yapımının sadece bir meslek değil, aynı zamanda bir aile geleneği olduğunu gösteren bir başka örnek, Türkmenoğlu ailesi. Ahmet Türkmenoğlu, Kızyusuflu köyünde hem bağlama hem kaşık yapan bir ahşap ustası olarak tanınıyor. Gelenek, aile içinde yaşatılıyor. Onun ardından gelen yeni kuşak, evin bahçesindeki küçük atölyede kaşık üretimini sürdürüyor. Ağaç oyma sanatına çocuk yaşta dokunmuş bu isimler, el emeği ürünleriyle hem kültürü hem de emeği yaşatıyor.

KARATEPE’DE HER AİLENİN BİR USTASI VAR

Karatepe ve çevresindeki köylerde ise tahta kaşık yapımı, adeta bir köy kültürü olarak sürdürülüyor. Büyükler, gençlere bu işi öğretmeye çalışıyor. “Evde ne kaşık eksik kalır, ne de iş” diyen yaşlı köylüler, gündelik hayatın bir parçası olan bu zanaatı sürdürülebilir kılmaya çalışıyor.

KULLANILAN AĞAÇLAR: DOĞANIN KENDİSİNDEN SOFRAYA

Zanaatin en önemli yapıtaşı ise elbette ağaç. Ustalar, genellikle şimşir ağacını tercih ediyor. Şimşirin sağlamlığı ve bakteri üretmeyen yapısıyla mutfakta kullanıma uygun olduğu belirtiliyor. Ayrıca sandal, zeytin ve kayın ağaçları da tercih edilen malzemeler arasında. Her ağaç farklı bir sertlik, doku ve ruh taşıyor.

GELENEK ZORDA AMA UMUT VAR

Günümüzde birçok zanaat gibi tahta kaşık yapımı da genç kuşakların büyükşehirlere göç etmesi, modern mutfak araçlarının çoğalması ve zanaate verilen önemin azalmasıyla birlikte yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Ancak hâlâ mücadele eden ustalar, yaptıkları ürünlerin gerek işlevselliği gerekse estetik yönüyle dikkat çektiğini ve ilgi gördüğünü söylüyor.

Cemal usta bu konuda net: “Biz işimizi bırakmayız. İsteyen olmasa bile biz yaparız, çünkü bu sadece geçim değil, bir sevda işidir.”

YEREL DESTEK ŞART

Uzmanlar, yerel yönetimlerin, kültür müdürlüklerinin ve turizm faaliyetlerinin bu gibi geleneksel el sanatlarını desteklemesi gerektiğini belirtiyor. Osmaniye gibi tarih ve kültürle iç içe şehirlerde bu değerlerin yaşatılması sadece geçmişe değil, geleceğe de sahip çıkmak anlamına geliyor.

Törende, Osmaniye üzerine gerçekleşen içten sohbetler geceye damgasını vurdu. Abdurrahman Keskiner, memleketi Osmaniye’ye olan bağlılığını ve bu kentin Türk sinemasına verdiği değeri vurgularken, şunları söyledi:

“Osmaniye’nin Türkan Şoray’a sevgisi hiçbir zaman azalmadı. Bu şehir, vefasını da, sanatçısını da hiç unutmaz.”

Türkan Şoray da Osmaniye’ye olan özel bağını duygusal sözlerle dile getirdi:

“Hangi kapıyı çalsam açılır Osmaniye’de. Orada kendimi hep evimde gibi hissederim.”

Törene katılanlar arasında Ediz Hun, İzzet Günay, Kandemir Konduk, Nasuh Mahruki, Vehbi Bardakçı ve Engin Şenkal gibi sanat ve toplum hayatına yön vermiş birçok değerli isim yer aldı.

Osmaniye'nin sinemaya olan katkısı ve halkının sanatçılara gösterdiği büyük vefa, bu geceyle birlikte bir kez daha görünür oldu. Hem Türk sinemasının unutulmaz yapımcısı Abdurrahman Keskiner, hem de halkın “Sultan”ı Türkan Şoray, Osmaniye’nin adını İstanbul’un kalbinde yeniden yükseltti.

Osmaniye’nin tanınmış hekimlerinden, aynı zamanda "Tabibi" mahlasıyla şiirler kaleme alan Dr. Musa Güven, edebiyat yolculuğunu ve kitaplarını Osmaniye Gazeteciler Cemiyeti’nde edebiyatseverlerle paylaştı. Toplantıya ev sahipliği yapan Cemiyet Başkan Vekili Mustafa Bardak, yaptığı konuşmada Güven ve akademisyen-yazar Doç. Dr. Ali Doğaner’e teşekkür ederek, “Bu toprakların kokusunu, nefesini dünyaya duyuruyorlar. Şehrin kültür mirasına ciddi katkılar sunuyorlar,” dedi.

Toplantıda Dr. Musa Güven’in üç eseri tanıtıldı:

1. “Penceremden Görünenler – Yol Verin Bana”

2. “İçimde Ne Var Doktor? – Yaşanmış Hikayeler”

3. “Şiirleriyle Dr. Musa Güven (Tabibi)” – Ali Doğaner tarafından kaleme alınmıştır.

Edebiyata Aşkla Dokunan Hekim Dr. Musa Güven

Toplantıda konuşan Dr. Musa Güven, şiirlerinin çıkış noktasını şöyle anlattı:

“İlkokul ve ortaokul yıllarımda Çukurova’nın duygusal atmosferinde yetiştim. Gözlemlerimle empati kurduğum duyguları toplumla paylaşmaya başladım. Deprem ve pandemi gibi toplumu sarsan olaylar, şiirlerimin de yönünü değiştirdi. Mesleki tecrübelerimle harmanladığım duygularımı halkla buluşturdum.”

Güven, eserlerinde sevgi, hoşgörü, vefa ve vefasızlık gibi temalara sıkça yer verdiğini belirtti. Özellikle “İçimde Ne Var Doktor?” kitabının, mesleki anılarını ve yaşanmış insan hikâyelerini edebi bir dille aktardığını ifade etti.

Aşık Geleneğinin Modern Temsilcisi

Toplantıya katılan Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Doğaner, Musa Güven’i şu sözlerle tanıttı:

“Aşık dili geleneğini en iyi yansıtan isimlerden biri. Bu toprakların yetiştirdiği çok özel bir şahsiyet. ‘Şiirleriyle Dr. Musa Güven’ sadece bir akademik çalışma değil, aynı zamanda Osmaniye kültür tarihine bir armağandır.”

Doğaner, kitabın genç yaşlı herkesin okuyabileceği sade bir dille yazıldığını ve Musa Güven’in özellikle “koşma” türünde eserler verdiğini vurguladı.

OŞYAD da Yalnız Bırakmadı

Toplantıya OŞYAD (Osmaniye Şairler Ozanlar ve Yazarlar Derneği) üyeleri de katılım sağladı. Program sonunda ise bağlamaları ile aşıklar küçük bir müzik ziyafeti sundular.