• Bağımlılığın bilimsel temelleri ve kriz yönetimi
• Aile içi iletişim ve sınır koyma becerileri
• Hukuksal süreçler ve manevi destek
• Saha planlaması ve rehberlik

Eğitimi tamamlayan annelere katılım belgesi verilecek; ayrıca Öncü Anne Saha El Kitapçığı, Hukuksal Zırh Dosyası, Panik Anı Kartı gibi materyaller dağıtılacak.

Projenin Öne Çıkan Özellikleri

• 7/24 Dijital Destek Platformu: Anneler, rehber dokümanlara ve uzman desteğine dijital platform üzerinden diledikleri an erişebilecek.
• Uzman İkna ve Yönlendirme Ekibi: Psikiyatristler ve bağımlılıktan kurtulmuş deneyimli rehberlerden oluşan ekip, bağımlı bireylerle birebir görüşerek onları ücretsiz tedavi süreçlerine ikna edecek.
• 2 Yıl Boyunca Takip: Tedavi sonrasında bireylerin sosyal hayata adaptasyonu ve iyileşme süreçlerinin kalıcılığı için 2 yıl boyunca uzman takibi ve danışmanlık sağlanacak.

Başvuru ve Detaylı Bilgi

"Öncü Anneler Projesi" Eğitici Eğitimi’ne katılmak ve detaylı bilgi almak isteyen vatandaşlar ile kurumlar, AK Hayatlar Uyuşturucu ve Bağımlılıkla Mücadele Derneği'nin resmî iletişim kanalları üzerinden başvuruda bulunabilirler.

TÜİK 2025 ölüm verilerinde neler öne çıkıyor

Açıklanan resmi verilere göre Türkiye'deki toplam ölüm sayısı 2024 yılındaki 489 bin 734 seviyesinden, 2025 yılında 491 bin 684'e ulaştı. Hayatını kaybeden vatandaşların yüzde 55,1'ini erkekler, yüzde 44,9'unu ise kadınlar oluşturdu. Bin kişi başına düşen ölüm sayısını ifade eden kaba ölüm hızı ise binde 5,7 ile geçen yılla aynı kaldı. Ülke genelinde kaba ölüm hızının en yüksek olduğu şehir binde 10,8 ile Sinop olurken, en düşük il binde 2,3 ile Şırnak olarak kayıtlara geçti.

En çok can kaybı hangi hastalıktan kaynaklanıyor

Türkiye'deki can kayıplarının nedenleri incelendiğinde, yüzde 34,7 ile dolaşım sistemi hastalıkları (kalp ve damar rahatsızlıkları) yine açık ara ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 16,1 ile iyi ve kötü huylu tümörler (kanser) ve yüzde 15,1 ile solunum sistemi hastalıkları takip etti. Kalp damar hastalıklarına bağlı ölümlerin alt kırılımlarına bakıldığında ise tam yüzde 42,3'ünün iskemik kalp hastalıklarından kaynaklandığı rapor edildi.

Osmaniye çevresinde kalp krizi riskleri neden artıyor

Dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölüm oranlarında komşu şehir Hatay, yüzde 42,2 ile Türkiye genelinde üçüncü sırada yer alarak korkutucu bir tablo çizdi. Osmaniye'yi de doğrudan etkileyen Çukurova bölgesindeki bu yüksek oranlar, bölgedeki beslenme alışkanlıkları, hava sıcaklıkları ve stres faktörlerini yeniden gündeme getirdi.

Osmaniye'de uzun yıllardır esnaflık yapan yerel vatandaşlardan Mehmet Emin Kurt konuya dair endişesini şu sözlerle dile getirdi:

"Son zamanlarda çevremizde, özellikle genç yaşta kalp krizinden vefat edenlerin sayısında ciddi bir artış görmeye başladık. Bölgemizin ağır ve yağlı yemek kültürü, hava sıcaklıklarıyla birleşince kalbi yoruyor; TÜİK'in komşumuz Hatay için açıkladığı bu yüksek rakamlar biz Osmaniyeliler için de büyük bir uyarı niteliğinde."

Bebek ölüm hızındaki düşüş umut veriyor mu

TÜİK raporunda olumlu seyreden en önemli veri, bebek ölüm oranlarındaki gerileme oldu. 2024 yılında 8 bin 484 olan bebek ölüm sayısı, 2025 yılında 6 bin 988'e kadar düştü. Böylece bin canlı doğum başına düşen bebek ölüm hızını gösteren oran, binde 9,0'dan binde 7,8'e gerileyerek son yılların en düşük seviyesine ulaştı. Doğumdan sonraki ilk 5 yıl içindeki can kayıplarını kapsayan beş yaş altı ölüm hızı da binde 11,1'den binde 9,5'e düştü.

Bu haber ilk olarak TÜİK Veri Portalı resmi bülten kaynakları tarafından bildirilmiş olup, bölgesel gelişmeler ve detaylar tarafımızca doğrulanmıştır.

Tekerlekli Sandalyeyle Acile Kaldırıldı

Geçtiğimiz yılın temmuz ayında başlayan ve başta 10 günde bir kendini gösteren bel ağrıları, ağustos ayının sonuna doğru şiddetlendi. Ağrılarını ailesinden gizleyen Ceylan, 31 Ağustos günü aniden yürüyemez hale geldi ve sol kolunu hareket ettiremediği için çocuk acil servisine tekerlekli sandalye ile başvurmak zorunda kaldı.

Teşhis Koyulamayan Zorlu Süreç

Enfeksiyon değerleri yüksek çıkan genç kız, Çocuk Romatoloji bölümüne yatırıldı. Hastanede kaldığı süreçte iştahını tamamen kaybeden, sadece serum ve mandalina ile beslenebilen Ceylan'ın, bel ağrıları hafiflerken bu kez diz eklemlerinde şişme, sıvı birikmesi ve morarmalar meydana geldi. Yapılan tüm standart tetkikler ve tahliller temiz çıkınca, doktorlar ileri inceleme için genetik test istedi.

Hayatını Değiştiren Teşhis: TRAPS

Genetik raporunun tamamlanmasıyla gerçek ortaya çıktı. Yapılan incelemede bir gende heterozigot mutasyon tespit edildi ve Ceylan’a, nadir görülen bir genetik ateş sendromu olan TRAPS tanısı konuldu.

Hastalık sürecinde en basit günlük aktivitelerden bile mahrum kaldığını belirten Fatma Elif Ceylan, yaşadıklarını şu sözlerle özetledi:

"En basit şeyleri bile yapamıyordum, kardeşimi sevemiyordum. Video çekmeyi çok sevmeme rağmen yapamıyordum. Mezuna kalmış bir öğrenciyim; ders videosu açıyordum ama ağrılardan dolayı hiçbir şey anlamıyordum."

İğne Tedavisine Rağmen Ağrılar Ataklarla Geri Dönüyor

Tanının ardından hemen iğne tedavisine başlanan genç kız, uygulanan tedaviyle hayata yeniden tutunmaya çalışıyor. Ancak genetik bir rahatsızlık olan TRAPS nedeniyle tam bir iyileşme sağlanamıyor. Tedaviye rağmen belirli aralıklarla ağrılar aniden ve şiddetli ataklar halinde yeniden tekrarlıyor. Ceylan, bu kronik süreçle mücadele ederek yaşam kalitesini korumaya çalışıyor.

Yerli üretim hamlesine büyük katkı sunan bu inovatif buluş, özellikle uyku kalitesini düşüren rahatsızlıkların tedavisinde yeni bir dönemi başlatmaya aday gösteriliyor.

Türk Patent ve Marka Kurumundan Çifte Onay

Mevlüt Topuksal ile Adana Şehir Hastanesinde görev yapan Doç. Dr. Sıdıka Deniz Yalım ortaklığında yürütülen çalışmalar, resmi makamlarca tescillendi. Geliştirilen cihaz için Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 2025/004446 tescil numarası ile Tasarım Tescili yapıldı. Resmi evraklara yansıyan detaylarda sürecin titizlikle yürütüldüğü görülürken, buluşun korunması ve üretim hakları adına yapılan 2026/007825 numaralı Faydalı Model Başvurusu da başarıyla tamamlandı. Resmi başvuru belgelerinde süreçlerin eksiksiz yürütüldüğü ve onaylandığı açıkça görüldü.

"Horlamaya Yönelik Mandibular Cihaz Çalışması"

Söz konusu cihaz, halk arasında ciddi sağlık sorunlarına yol açtığı bilinen obstrüktif uyku apnesi sendromu ve kronik horlama şikayetleri bulunan hastaların tedavisinde kullanılacak. Temel olarak alt çeneyi belirli bir oranda öne doğru konumlandırarak hava yolunun kapanmasını engelleyen aparey, hastaların uyku esnasında rahat nefes almalarını sağlıyor. Cihazın anatomik yapılara tam uyum göstermesi ve yüksek ergonomik kriterleri barındırması, tedavi sürecindeki hasta konforunu maksimum seviyeye çıkarıyor.

Dünya Sağlık Literatürüne Osmaniye İmzası

Yerli imkanlarla üretilen bu özel aparey, akademik dünyanın da dikkatini çekti. Çukurova Üniversitesi KBB Uzmanı Doç. Dr. Sıdıka Deniz Yalım, söz konusu cihazı kullanarak gerçekleştirdiği başarılı vaka analizlerini uluslararası hakemli tıp dergisi Journal of Craniofacial Surgery Open içerisinde bilimsel bir makale olarak yayınladı. Yayınlanan bu uluslararası makalede, cihazın teknik tasarımı ile hastalarda yarattığı olumlu klinik sonuçlar dünyaya ilan edildi.

Üniversite ve saha teknisyenliği iş birliğinin en güzel meyvelerinden biri olan bu buluş, tıp dünyasında büyük bir takdir toplarken, Almanya'daki bilgi birikiminin Türkiye’de yerli bir değere dönüşebileceğini en somut haliyle kanıtladı.

Dr. Kayhan Uğuz, özellikle uzun süre kapalı kalmış depo, ahır, bodrum ve yazlık evlerin büyük risk taşıdığını belirterek; "Koruyucu ekipman kullanmadan yapılan temizlikler, virüsün doğrudan akciğerlere çekilmesine neden olabilir" uyarısında bulundu.

Kimler Risk Altında?

Hastalık herkesi etkileyebilse de belirli meslek ve yaşam grupları daha yüksek risk taşıyor:

• Tarım ve hayvancılık ile uğraşan çiftçiler,
• Doğa sporları yapanlar ve kampçılar,
• Depo ve antrepo çalışanları,
• Kırsal bölgelerde ikamet eden bireyler

Belirtilere Dikkat: Grip Sanmayın!

Hantavirüs enfeksiyonu başlangıçta ateş, halsizlik, şiddetli kas ve baş ağrısı gibi grip benzeri semptomlarla kendini gösterir. Ancak ilerleyen evrelerde tablo ağırlaşarak;

• Şiddetli nefes darlığı ve öksürük,
• Akciğer ödemi,
• Böbrek fonksiyon bozuklukları gibi hayati risklere yol açabilir.

Korunma Yolları ve Hijyen Kuralları

Dr. Uğuz, virüse karşı özel bir antiviral ilaç bulunmadığını, bu nedenle destek tedavisi ve erken teşhisin kritik olduğunu ifade etti. Riskten korunmak için şu basit ama etkili kurallara uyulmalıdır:

• Havalandırma: Kapalı alanlara girmeden önce kapı ve pencereler en az 30 dakika açık tutulmalıdır.
• Maske ve Eldiven: Temizlik sırasında mutlaka maske ve eldiven kullanılmalıdır.
• Islak Temizlik: Fare dışkısı görülen alanlar kuru süpürge ile süpürülmemeli; dezenfektan veya çamaşır suyu karışımı sıkılarak nemli bir şekilde temizlenmelidir.
• Gıda Güvenliği: Yiyecekler kemirgenlerin ulaşamayacağı kapalı kaplarda saklanmalıdır.

Hantavirüs riskine karşı toplumun her kesiminin duyarlı olması gerektiğini belirten Dr. Kayhan Uğuz, özellikle belirtilerin fark edildiği anda zaman kaybetmeden harekete geçilmesinin altını çizerek şunları söyledi:

"Hantavirüse karşı en güçlü silahımız kişisel hijyen ve doğru temizlik yöntemleridir. Unutulmamalıdır ki bu hastalıkta erken teşhis, tedavi sürecinin başarısını doğrudan etkiler. Özellikle kemirgenlerin bulunabileceği alanlarla temas etmiş ve ardından grip benzeri şikâyetler yaşamaya başlamış vatandaşlarımızın vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurması hayati önem taşımaktadır. Bilinçli önlemler ve doğru hijyen alışkanlıkları sayesinde bu ciddi riskten korunmak mümkündür."

Hantavirüs Nasıl Bulaşır?

Hantavirüs, diğer virüslerin aksine insandan insana bulaşmaz. Temel bulaşma yolları şunlardır:

• Solunum Yolu: Virüs taşıyan kemirgenlerin (fare, sıçan) idrar, dışkı veya tükürüklerinin kurumasıyla havaya karışan partiküllerin solunması en yaygın bulaşma yoludur.
• Doğrudan Temas: Virüslü atıklarla kirlenmiş yüzeylere dokunup ardından ağız, burun veya gözlere temas edilmesi.
• Isırılma: Enfekte bir kemirgenin doğrudan ısırması (nadir görülür).

Hantavirüs Belirtileri Nelerdir?

Hastalık genellikle ani başlar. İlk aşamada şu belirtiler görülür:

• Yüksek ateş ve titreme.
• Şiddetli kas ağrıları (özellikle sırt ve bacaklarda).
• Halsizlik, baş ağrısı ve mide bulantısı.
• Hastalık ilerlediğinde ise şiddetli nefes darlığı ve öksürük baş gösterir. Bu aşama acil tıbbi müdahale gerektirir.