2025 yılının ilk aylarında Türkiye genelinde etkisini gösteren zirai don, özellikle meyve ve bazı tarımsal ürünlerde ciddi zararlara yol açtı. 1 Şubat ile 13 Nisan 2025 tarihleri arasında gerçekleşen don afetinden zarar gören çiftçilerin mağduriyeti, Cumhurbaşkanlığı kararı ile Resmî Gazete’de yayımlanarak resmî hale geldi. Karara göre, zarar gören üreticilere maddi destek sağlanacak.
ZİRAİ DON DESTEĞİ HANGİ ÜRÜNLERİ KAPSIYOR?
2025 zirai don desteği, özellikle meyve ağaçları ve bazı tarımsal ürünleri kapsıyor. Bakanlık, bu kapsamda zarar oranı yüzde 20 ve üzerinde olan ürünler için ödeme yapılacağını belirtti. Destek kapsamındaki başlıca ürünler, Antep fıstığı, armut, ayva, elma, erik, kiraz, şeftali, nektarin, kayısı, ceviz, fındık, limon, mandalina, portakal, üzüm ve vişne olarak belirlendi.
ZİRAİ DON ÖDEMELERİ NE ZAMAN YAPILACAK?
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından belirlenen takvime göre, zirai don destek ödemeleri 30 Nisan- 24 Temmuz 2025 tarihleri arasında hesaplanan hasar verileri doğrultusunda gerçekleştirilecek. Ödemeler, Ziraat Bankası aracılığıyla üreticilerin hesaplarına aktarılacak. Bakanlık yetkilileri, ödemelerin büyük kısmının Kasım ayı sonuna kadar tamamlanacağını açıkladı. Böylece, don afetinden zarar gören üreticilerin mağduriyetinin mümkün olan en kısa sürede giderilmesi hedefleniyor. Ödemelerden, sigortalı ve sigortasız tüm kayıtlı çiftçiler faydalanabilecek.
ZİRAİ DON DESTEĞİNDEN KİMLER YARARLANACAK?
Zirai don destek ödemelerinden yararlanacak çiftçiler için belirli kriterler bulunuyor. Öncelikle, 13 Nisan 2025 tarihi itibarıyla Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kaydının bulunması şart. Ayrıca, ürünlerin zarar gördüğü illerde ve ilçelerdeki Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından resmi tespit yapılmış olması gerekiyor.
TARSİM sigortası kapsamında olan çiftçilerin zararları zaten karşılanmış olduğundan, bu destekten öncelikle sigortasız üreticiler faydalanacak. Bakanlık, sigortasız çiftçilere yaklaşık 23,5 milyar TL tutarında ödeme yapılacağını açıkladı. Sigortalı üreticilerle birlikte hesaplandığında ise toplam destek miktarının 46,5 milyar TL’ye ulaşması bekleniyor.
ZİRAİ DON DESTEK ÖDEMELERİ NE KADAR?
Destek tutarı, ürünlerin zarar oranına ve üretim alanlarına göre hesaplanıyor. Sigortasız çiftçilere yönelik yapılan ödeme yaklaşık 23,5 milyar TL olarak açıklanırken, sigortalı üreticilerle birlikte toplam tutarın 46,5 milyar TL civarında olması bekleniyor. Ödemeler, Ziraat Bankası üzerinden yapılacak ve banka, ödenen tutarın yüzde 0,5’i oranında komisyon alacak.