Hatay’ın Defne ilçesinde yaşayan 77 yaşındaki Feraç Beyaz, mantar üretimi hayalini küçük bir ahırda gerçeğe dönüştürdü. Yıllar önce Adana’da arkadaşlarından öğrendiği kültür mantarı yetiştiriciliğini memleketine taşıyan Beyaz, zamanla üretimini büyüttü. Elindeki altınları ve birikmiş parasını bozdurarak kurduğu üç üretim çadırında bugün düzenli hasat yapıyor. Ürettiği mantarları başta Hatay olmak üzere Mersin, Adana ve İskenderun’daki sebze hallerine gönderen Beyaz, ilerleyen yaşına rağmen üretimden kopmuyor. Azimle başlayan bu yolculuk, şimdi bölgedeki üreticilere örnek gösteriliyor.
Ahırdan Çadıra Uzanan Mantar Üretimi Yolculuğu
Defne ilçesi Tavla Mahallesi’nde yaşayan Feraç Beyaz’ın mantar üretimi serüveni yaklaşık 20 yıl öncesine dayanıyor. İlk deneme, oğlunun girişimiyle oldu ancak istenen sonuç alınamadı. Aradan geçen yılların ardından Adana’ya giden Beyaz, burada kültür mantarı üretiminin inceliklerini yerinde öğrendi. Üretimin nasıl yapılacağını, kompostun nasıl dizileceğini ve ilaçlamanın hangi aralıklarla uygulanacağını adım adım gözlemledi.
Memleketine döndüğünde küçük bir ahırı değerlendirdi. Ranzalı sistem kurarak kompostları yerleştirdi ve ilk hasadını aldı. Zamanla üretim kapasitesini artırmak için çadır modeline geçti. İlk çadırın ardından ikinci ve üçüncü çadırı kurdu. İlçe Tarım Müdürlüğü’nün açtığı kurslarda bilgi paylaşımında bulundu. Defne ve Antakya’da mantar üretimi konusunda öncü isimlerden biri oldu. Bugün hâlâ aynı heyecanla üretime devam ediyor.
Birikimlerini Sattı, 3 Çadırlı Mantar Tesisi Kurdu
Mantar üretimi için en kritik aşama sermaye ve doğru altyapı. Feraç Beyaz da bu süreçte yıllarca biriktirdiği altınları ve dövizi bozdurarak ilk çadırını kurdu. Devlet desteklerinden yararlanmak için gerekli şartları o dönemde sağlayamadığını söylüyor. Özellikle yedi çadır şartı, küçük üreticiler için önemli bir eşik. Beyaz ise üç çadırla yoluna devam etmeyi tercih etmiş.
Her bir çadır yaklaşık 15 tonluk kompost kapasitesine sahip. Kullanılan kompost özel ve su tutma özelliği yüksek siyah topraktan hazırlanıyor. Toprağın niteliği, mantarın verimini doğrudan etkiliyor. Kompostların indirilmesi, yerleştirilmesi ve hasat sonrası boşaltılması ciddi emek istiyor. Bu nedenle iş gücü büyük önem taşıyor. Ancak hasat aşamasında kadın, erkek ya da genç fark etmeksizin herkes rahatlıkla çalışabiliyor. Beyaz’a göre mantar üretimi sabır isteyen ama karşılığını veren bir iş.
60 Günde 3 Hasat: Akdeniz Bölgesine Satış
Mantar üretimi belirli bir takvime bağlı ilerliyor. Kompost yerleştirildikten yaklaşık 35 gün sonra ilk hasat başlıyor. “Birinci flaş” olarak adlandırılan bu dönem yaklaşık 6 gün sürüyor. Ardından bir hafta ara veriliyor ve ikinci flaşta 5 gün boyunca toplama yapılıyor. Üçüncü flaşla birlikte toplam üretim süreci 60 ila 70 günü buluyor. Aynı komposttan üç kez ürün alınabiliyor.
Üretilen mantarlar sandık halinde 110 ila 120 TL arasında alıcı buluyor. Bölgedeki tüccarlar genellikle 100 TL seviyesinden alım yapıyor. 250 gramlık paketler ise 38 ila 40 TL arasında satılıyor. Beyaz, ürünlerini Hatay, Mersin ve İskenderun’daki sebze hallerine gönderiyor. Akdeniz bölgesine mantar satışı yaparak düzenli bir pazar oluşturmuş durumda.
İlerleyen yaşına rağmen üretimden vazgeçmeyen Feraç Beyaz, mantar üretimi konusunda deneyimlerini paylaşmayı sürdürüyor. Küçük bir ahırda başlayan bu hikâye, bugün üç çadırlı bir üretim alanına dönüşmüş durumda. Onun için bu iş sadece kazanç değil, aynı zamanda emeğin ve inancın karşılığı.
