Osmaniye'nin en ücra köşesinde yer alan Sumbas, köklü tarihine rağmen bugün derin bir yalnızlık hissiyle mücadele ediyor. Hititlerden Osmanlı'ya kadar uzanan zengin geçmişiyle adeta saklı bir hazine olan ilçe, ne yazık ki göç, altyapı sorunları ve yetersiz kamu hizmetleriyle gündeme geliyor. İlçe halkı, çevre ilçelerle aralarındaki gelişmişlik farkına dikkat çekerek, "üvey evlat muamelesi görüyoruz" diyerek dert yanıyor.
Tarihin Sessiz Tanığı
Adını Orta Çağ’da bölgeye yerleşen Horasan Türklerinin Atrek Nehri’nin bir kolundan alan Sumbas, Roma, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait izler taşıyor. Sıtır ve Çem kaleleriyle birlikte höyükler, ilçenin kültürel zenginliğini yansıtıyor. Ancak bu tarihi değerler, bugünün geri kalmışlığı karşısında sessizleşmiş durumda.
Sayılarla Geriye Gidişin Hikayesi
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 2022 SEGE verilerine göre Sumbas, Türkiye'deki 973 ilçe arasında 909. sırada. Bu veriler, ilçenin Osmaniye’nin en az gelişmiş bölgesi olduğunu net bir şekilde ortaya koyuyor.
Nüfus: 2000 yılında 16 binin üzerinde olan nüfus, 2024'te 13.240'a düştü. Gençler iş ve eğitim için ilçeyi terk ederken, kalan nüfus giderek yaşlanıyor.
Eğitim: Okuryazarlık oranı %86 ile Osmaniye genelinde en düşük seviyede. Üniversite mezunu oranı ise oldukça sınırlı.
Sağlık: İlçede tam donanımlı bir devlet hastanesi bulunmuyor. Sağlık hizmetleri, temel donanımlarla çalışan Aile Sağlığı Merkezleriyle sağlanıyor. Ciddi sağlık durumları için halk, 44 km uzaklıktaki Kadirli’ye gitmek zorunda kalıyor.
“Hizmet Uzağımızda, Biz Merkezden Uzağız”
Osmaniye merkezine 56 km mesafedeki Sumbas, bu uzaklığın bedelini altyapı yoksunluğuyla ödüyor. Bozuk köy yolları, yetersiz internet erişimi ve sınırlı bankacılık hizmetleri, ilçede yaşamı daha da zorlaştırıyor. Özellikle pandemi döneminde internetin ulaşmadığı köylerde öğrenciler büyük sıkıntılar yaşadı.
Toprak Var, Üretim Var Ama Fabrika Yok
Sumbas’ta ekonomi tamamen tarım ve hayvancılığa dayalı. Buğday, mısır, yer fıstığı ve zeytin üretimi yaygın. Ancak organize sanayi bölgesinin olmayışı, ilçedeki iş imkanlarını sınırlıyor. Mehmetli Barajı’nın tarıma ve balıkçılığa katkısı olsa da, bu katkı ilçe ekonomisini kalkındırmak için yeterli değil.
Yanı Başındaki İlçelerle Açılan Fark
Sumbaslılar, çevre ilçelerdeki gelişimi hayretle izliyor. Nüfus olarak daha küçük olan Hasanbeyli bile gelişmişlikte Sumbas’ı geçmiş durumda. Bahçe ilçesinde entegre hastane bulunurken, Sumbas’ta sağlık hizmetleri hâlâ sınırlı. Toprakkale’nin sanayi yatırımları alması, Kadirli ve Düziçi’nin eğitim ve sağlık altyapılarının güçlü olması, Sumbas’ın ne denli geri kaldığını gözler önüne seriyor.
“Küçük İlçenin Büyük Umudu”
Tüm bu eksiklikler, Sumbas’ta yaşayan vatandaşlarda derin bir hayal kırıklığı yaratıyor. Yıllardır altyapı ve temel hizmet yatırımlarını bekleyen halk, ilçenin sahip olduğu potansiyelin bir gün fark edilmesini ve gereken desteğin verilmesini umut ediyor. Sumbas, “küçük ilçenin büyük umudu” olarak, adil bir yatırım planlamasıyla yeniden ayağa kalkmayı bekliyor.
