Bir zamanlar günlük hayatın sıradan parçaları olan madeni paralar, bugün koleksiyon dünyasında ciddi bir değer taşıyor. Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinden Cumhuriyet’in ilk yıllarına uzanan bu paralar, hem tarihî kimlikleri hem de içeriklerindeki değerli madenler nedeniyle büyük ilgi görüyor. Koleksiyoncular, eski cüzdanlarda, sandıklarda veya aile yadigârı kasalarda saklı kalmış bu paraları bulmak için adeta bir hazine avına çıkmış durumda.
Cumhuriyet Döneminin Gizli Gümüşleri (1940’lar - 1950’ler)
Cumhuriyet’in erken yıllarında basılan bazı madeni paralar, içerdiği gümüş oranı sayesinde günümüzde yüksek fiyatlara alıcı buluyor.
Özellikle 1948 yılı 1 Türk Lirası, %600 ayar gümüş içeriğiyle dikkat çekiyor. Hem nümismatik (koleksiyonluk) değeri hem de gümüş içeriği açısından değerli sayılan bu para, Çil (UNC) yani hiç kullanılmamış durumda olduğunda 499 TL ile 2.000 TL arasında alıcı bulabiliyor.
Aynı döneme ait 1947 ve 1948 yılı gümüş 50 kuruşlar da, sınırlı sayıda bulunmaları ve dönemin basım kalitesi nedeniyle koleksiyoncuların radarında.
Enflasyon Döneminin Yüksek Kupürlü Nadir Paraları (1990’lar)
1980’ler ve 1990’lar, Türkiye’de yüksek enflasyonun damga vurduğu yıllardı. Ancak o dönemde tedavüle giren bazı yüksek kupürlü madeni paralar, bugün koleksiyon değeri taşıyor.
100.000 TL ve 250.000 TL’lik madeni paralar, kısa süre tedavülde kalmaları ve çoğunun deformasyona uğraması nedeniyle “Çil” durumda oldukça nadir. Koleksiyoncular, bu paraları “seri tamamlama” veya “dönem hatırası” olarak saklıyor.
Bazı ilanlarda, nadir yıllara ait Çil paraların yüzlerce liradan 50.000 TL’ye kadar satışa sunulduğu görülüyor. Özellikle eksiksiz setler, koleksiyon değeri açısından daha da kıymetli kabul ediliyor.
Osmanlı Döneminin Cülus Yılı Paraları: Tarihi Bir Servet
Osmanlı paraları, nümismatik dünyasının en değerli örnekleri arasında yer alıyor. Özellikle Sultan Abdülmecid dönemi (Hicri 1255) paraları, üzerlerindeki “cülus numarası” ile öne çıkıyor. Bu numara, padişahın tahta çıkışının kaçıncı yılı olduğunu gösteriyor ve bazı cülus numaraları —örneğin 1255/3 veya 1255/15— “Aşırı Nadir (RRRR)” olarak sınıflandırılıyor. 3 kuruş, 5 kuruş ve 40 para gibi örneklerin iyi korunmuş versiyonları, binlerce liraya kadar alıcı bulabiliyor. Özellikle Mısır Darphanesi gibi nadir basım yerlerine ait olan paralar, koleksiyoncular için ayrı bir değer taşıyor.
Uzmanlardan Uyarı: Değerini Öğrenmeden Satmayın
Uzmanlar, evinde eski madeni para bulan vatandaşları “değer tespiti yaptırmadan satışa çıkarmayın” uyarısında bulunuyor. Paraların değeri; basım yılı, kondisyonu, darphane yeri ve içerdiği metal oranına göre değişiyor. Bazı örneklerin görünüşte sıradan olmasına rağmen, nümismatik piyasalarda önemli meblağlara satıldığı biliniyor.