Yarıyıl tatili, öğrenciler için sadece derslerden uzaklaşıp dinlenme değil, aynı zamanda bireysel gelişim ve iç dünyalarını keşfetme fırsatı sunan özel bir dönem. Medline Adana Hastanesi’nden Klinik Psikolog Fulda Karaçiçek, ailelerin iyi niyetle yaptıkları fazla planlamaların çocukların doğal gelişim sürecine zarar verebileceğine dikkat çekiyor. Karaçiçek, “Her boş anı etkinliklerle doldurmak, çocuğun kendi sesini duymasını zorlaştırır. Oysa canı sıkılmasına izin verilen çocuklar, yaratıcı çözümler geliştirerek duygusal olarak da güçlenir” diyor.
Boş zaman, çocuğun gelişiminde gizli bir anahtardır
Çocukların iç seslerini duyması ve kendi ilgi alanlarını fark etmesi için boş zamanın gerekliliğine vurgu yapan Karaçiçek, hayal kurma, kendi oyununu üretme, sessiz vakit geçirme gibi özgür anların önemine dikkat çekiyor. “Tatil döneminde akademik kimliklerinden sıyrılan çocuklar; müzik, resim, spor gibi alanlarda kendilerini sınama fırsatı bulur. Önemli olan çocuğun ne yapmak istediğine gerçekten kulak vermek” ifadelerini kullanan Karaçiçek, sürekli yönlendirme altında kalan çocukların zamanla kendi isteklerini tanımlamakta zorlanabileceğini belirtiyor.
Yargılamadan dinleyin, yargılamadan cesaretlendirin
Çocuğun duygusal ihtiyaçlarını anlayabilmek için ebeveynin gözlemci bir rol üstlenmesi gerektiğini belirten Karaçiçek, “İyi niyetle söylenen ‘Bu sana yakışmaz’ gibi cümleler, çocuğun deneme cesaretini kırabilir. Bunun yerine destekleyici ve alan tanıyan bir yaklaşım, özgüveni artırır” dedi. Tatil boyunca çocuklarda gözlemlenen sessizlik, içe kapanma ya da aşırı hareketlilik gibi davranışların da duygusal ipuçları taşıyabileceğini hatırlatan Karaçiçek, bu sinyalleri bastırmak yerine anlamaya çalışmanın daha sağlıklı sonuçlar verdiğini söylüyor.
Tatil bir performans süreci değil, keşif yolculuğu olmalı
Klinik Psikolog Karaçiçek’e göre, tatil sürecini bir yarış veya verimlilik dönemi gibi görmek yerine, çocuğun kendini tanıdığı ve rahatladığı bir zaman dilimi olarak değerlendirmek gerekiyor. Tatilin sadece dinlendirici değil, aynı zamanda ruhsal gelişimi destekleyici bir deneyim olabileceğini vurgulayan Karaçiçek, ebeveynlere şu önerilerde bulunuyor:
Uzmandan Tatil İçin 6 Öneri:
- Tatil programını tamamen doldurmayın, boşluklara da alan bırakın.
- Çocuğun ilgi alanlarını gözlemleyin, yönlendirmeyin, destekleyin.
- Canının sıkılmasına izin verin; bu, üretkenliğin temelidir.
- Yeni şeyler denemesi için cesaret verin, baskı kurmayın.
- Duygularını ve davranışlarını yargılamadan dinleyin.
- Tatili bir performans süreci değil, kişisel keşif zamanı olarak görün.