Kent genelinde mandalina ağaçlarında dikkat çeken bir manzara oluştu. Hasat edilmeyen mandalinaların bir kısmı ağaçlardan yere düşerken, uzun süre toplanmadan beklediği görülüyor. Bu durum, özellikle pazara çıkan vatandaşların aklında aynı soruyu doğurdu: Dalında ve yerde kalan mandalinalar, pazardaki fiyatları etkiler mi? Bu durumu esnada sorduk. Esnafın verdiği yanıtlar ise tek bir noktada birleşmedi. Kimi pazarcı kendi ürününü sattığını savunurken, kimi ise üreticisinden direkt aldığı ürüne sınırlı bir fark eklediğini dile getirdi.
Ağaç altındaki mandalina neden toplanmıyor?
Kentte bazı bahçelerde mandalinaların hasat edilmeden kaldığı, bir bölümünün ise olgunlaştıktan sonra yere düştüğü gözleniyor. Üreticilerin bir kısmı, işçilik maliyetleri ve ürünün alım fiyatlarının düşüklüğü nedeniyle hasada sıcak bakmadıklarını ifade ediyor. Toplama, taşıma ve satış sürecinin masrafı düşünüldüğünde, bazı üreticiler için mandalina toplamanın ekonomik olmadığı dile getiriliyor.
Bu tablo, “Bu kadar mandalina varken neden pazarda fiyatlar düşmüyor?” sorusunu da beraberinde getiriyor. Vatandaşlar, yerde kalan ürünlerin piyasaya girmemesinin fiyatları etkileyip etkilemediğini merak ediyor.
Pazarcıların bir kısmı: “Kendi malımızı satıyoruz”
Görüştüğümüz pazarcıların önemli bir bölümü, tezgâhlarında sattıkları mandalinanın kendi bahçelerinden geldiğini söyledi. Bu esnaf, fiyatları belirlerken aracı maliyetlerinin devrede olmadığını, ancak üretim giderlerinin her geçen yıl arttığını dile getiriyor. Gübre, ilaç, sulama ve işçilik masraflarının yükselmesi nedeniyle fiyatların sanıldığı kadar yüksek olmadığını savunan pazarcılar, dalında kalan ürünlerin ise genellikle ekonomik değeri olmadığı için toplanmadığını belirtiyor.
“Alış fiyatına 5-6 lira ekliyoruz” diyenler de var
Bazı pazarcılar ise mandalinayı halden ya da üreticiden satın aldıklarını ifade ediyor. Bu esnaf, ürünü alırken zaten sınırlı miktarda aldıklarını ve üzerine yalnızca 5-6 lira gibi bir fark koyarak satış yaptıklarını söylüyor. Satışların önceki yıllara göre yavaşladığını belirten pazarcılar, yüksek miktarda mal almaktan kaçındıklarını da ekliyor.
Fiyatlar arz-talep dengesine bağlı
Pazarcıların ortaklaştığı nokta ise fiyatların esas olarak arz-talep dengesine göre belirlendiği yönünde. Yerde kalan ya da toplanmayan mandalina, piyasaya girmediği sürece tezgâh fiyatlarını doğrudan etkilemiyor. Vatandaş ise ağaç altında çürüyen ürünle pazardaki etiket arasındaki farkı sorgulamaya devam ediyor.