Sürücüleri ve lojistik maliyetlerinin tamamını yakından ilgilendiren akaryakıt fiyatlarında 1 Ekim kritik eşik olarak öne çıkıyor. Temmuz ayında alınan kararla benzindeki desteğin ay başında sıfırlanması beklenirken, vergi oranlarının yasal sınıra çekilmesiyle benzinde tarihi bir artış yaşanacak.
BENZİNDE ÖTV 4,43 TL'DEN 14,83 TL'YE ÇIKACAK
Mevcut durumda devlet ÖTV alacağından feragat ettiği için benzinin litresinden 4,43 TL ÖTV alınıyor. Eşel mobil uygulaması bittiğinde bu tutar, yasal sınır olan 14,83 TL'ye çıkacak.
İki tutar arasındaki 10,40 TL'lik ÖTV farkına yüzde 20 oranındaki KDV payı olan 2,08 TL de eklendiğinde, 1 Ekim sabahı pompaya yansıyacak artış litre başına 12,48 TL'yi bulacak.
Sektör kaynaklarının yaptığı hesaplamada da ÖTV artışının KDV'ye etkisiyle birlikte toplam artışın yaklaşık 12,48 TL olabileceği belirtiliyor. Mevcut hesaplamalarda, 1 Ekim'de yeni bir düzenleme yapılmaması halinde benzin fiyatlarının 90 TL seviyesini aşabileceği ifade ediliyor.
EŞEL MOBİL NEDİR?
Eşel mobil, jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan fiyat artışlarının önüne geçmek için akaryakıtta geçici olarak kullanılan bir sistem. Uygulamayla küresel petrol fiyatları ve döviz kurundaki dalgalanmaların pompaya yansıması sınırlanıyor.
Sistemde uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuru nedeniyle yapılan artışlar Özel Tüketim Vergisi'nden karşılanıyor, buna bağlı olarak KDV'den de vazgeçiliyor.
Örneğin 10 liralık bir zamda tutarın yalnızca 2,5 lirası piyasa fiyatına yansıyor, kalan 7,5 lira ise vergiden karşılanıyor.
PETROL FİYATLARINDA YUKARI YÖNLÜ BASKI
ABD ile İran arasındaki karşılıklı saldırılar, Ortadoğu'daki enerji tesislerinin vurulması ve Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları küresel petrol piyasalarında belirsizliği artırıyor.
Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin durma noktasına gelmesi ve petrol sevkiyatlarındaki düşüş de fiyatları yukarı itiyor. Brent petrolün varil fiyatı savaştan önce 70 dolar civarındaydı. [BRENT GÜNCEL FİYAT: 105,54 / 105,80 dolar — üstteki nota göre tamamlanacak]
Akaryakıtta son hareketlilik motorinde yaşandı. Motorinde 24 Eylül'deki yaklaşık 5 lira 50 kuruşluk indirimin ardından 25 Eylül'de yaklaşık 2 lira 55 kuruşluk zam pompaya yansıdı. Ekonomim'in haberinde, motorinin ardından benzine de zam beklendiği aktarıldı.
BENZİNDE DE KADEMELİ GEÇİŞ OLACAK MI?
Sektörde gözler, Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan gelebilecek olası bir kademeli geçiş kararına çevrildi.
Ağustos ayında motorin için de benzer bir yol izlenmişti. Fiyat şokunun önüne geçmek amacıyla motorindeki ÖTV artışı eylülde 3 TL, ekimde 6 TL, kasımda 9 TL ve aralıkta 12 TL olacak şekilde takvime bağlanmıştı.
Benzin ve LPG için ise henüz açıklanmış bir kademeli artış takvimi bulunmuyor.
Ekonomi uzmanları ve sektör temsilcileri, Bakanlığın 1 Ekim'e kadar yeni bir karar alarak 12,48 TL'lik artışı aylara bölebileceğini ya da tutarın tek seferde pompaya yansımasına izin verebileceğini belirtiyor.