CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) Taşımacılık A.Ş. bünyesinde görev yapan makinistlerin çalışma koşullarını Meclis gündemine taşıdı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun yanıtladığı soru önergesinde, makinistlerin yaşadığı zorluklar ve taşeron sisteminin yarattığı adaletsizlikler gözler önüne serildi.
“Soğukta battaniyeyle görev yapıyorlar”
Gürer, özellikle 22000, 24000 ve 33000 serisi lokomotiflerde görev yapan makinistlerin kabin izolasyon problemleri nedeniyle kışın aşırı soğuk, yazın ise yoğun sıcaklıkla mücadele etmek zorunda kaldığını belirtti. Bazı doğu illerinde görev yapan makinistlerin soğukta ayaklarını battaniyeyle ısıttığını aktaran Gürer, “Bu manzara Türkiye’ye yakışmıyor. İnsanca çalışma şartları artık sağlanmalı” dedi.
Görev dışı iş yükü: “Makinist tren şefi oluyor”
Gürer’in önergesinde yer alan bir diğer önemli başlık ise görev tanımı dışındaki iş yüküydü. Gürer, makinistlerin kimi zaman tren şefliği veya revizörlük gibi sorumluluklarla karşı karşıya bırakıldığını söyledi. “Asıl görevi seyrüsefer olan makiniste ekstra yük bindirmek iş güvenliğini riske atar,” dedi.
Maaşlar özel sektörün gerisinde
CHP’li vekil, TCDD bünyesinde çalışan makinistlerin maaşlarının, aynı işi yapan özel sektör çalışanlarının altında kaldığını belirtti. Bu durumun motivasyonu düşürdüğünü vurgulayan Gürer, bir an önce ücret iyileştirmesine gidilmesi gerektiğini ifade etti.
Bakanlık: “Gerekli bakım yapılıyor, sistem mevzuata uygun”
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ise verdiği yanıtta makinist kabinlerinde düzenli bakım yapıldığını ve yeni araçlarda modern sistemlerin kullanıldığını belirtti. Çalışma saatlerinin yasal sınırlar dahilinde olduğunu söyleyen Uraloğlu, makinistlerin günlük 8 saat, bazı durumlarda ise en fazla 11 saat çalıştığını; dinlenme süresinin de en az 11 saat olduğunu açıkladı.
Ancak Gürer’e göre, sahadaki gerçek tablo bakanlık açıklamalarındaki kadar “mevzuata uygun” değil.
Taşeronluk verileri açıklandı: 3.718 kişi
Bakan Uraloğlu, Mart 2025 itibarıyla TCDD bünyesinde 3.718 taşeron işçi bulunduğunu da kamuoyuna duyurdu. Gürer ise bu tabloya sert tepki gösterdi: “Taşeron sistemi bir çağdaş köleliktir. İnsanları güvencesiz, geleceksiz, haksız çalıştırmak kamu vicdanına sığmaz.”
“Vekâleten şeflik yapan makinist, şefliğe başvuramıyor”
Gürer, makinistlerin vekâleten tren şefliği yaptığını ancak mevzuat gereği bu görev için başvuru hakkından mahrum bırakıldıklarını da dile getirdi. “Bu açıkça hakkın gaspıdır. Görev yapanın hak sahibi olması gerekir,” dedi.