Türkiye'nin en köklü insani yardım kuruluşu Kızılay, 11 Haziran 1868'de "Osmanlı Yaralı ve Hasta Askerlere Yardım Cemiyeti" adıyla kuruluşundan bu yana kesintisiz hizmet veriyor. Savaş alanlarında yaralanan veya hastalanan askerlere hiçbir ayrım gözetmeksizin yardım etme arzusuyla doğan kuruluş, bugün evrensel insani değerlerin simgesi haline geldi.
Tarihi Yolculuk: İsim Değişiklikleri ve Atatürk'ün Mirası
Kızılay, kuruluşundan itibaren şu isimleri aldı:
- 1877'de "Osmanlı Hilali Ahmer Cemiyeti"
- 1923'te "Türkiye Hilaliahmer Cemiyeti"
- 1935'te "Türkiye Kızılay Cemiyeti"
- 1947'de "Türkiye Kızılay Derneği"
Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk, kuruluşa "KIZILAY" adını vererek Türk milli kimliğiyle bütünleşmesini sağladı.
Sembolün Anlamı: Beyaz Zeminde Kırmızı Ay
Kızılay'ın alameti, beyaz zemin üzerinde karşıdan bakarken sola doğru açık kırmızı "ay"dır. Yalnız Kızılay bayrağında "ay"ın açık yüzü bayrak direğinin tersine doğrudur. Bu sembol, Devletler Hukuku'nun ilgili hükümleri gereğince savaş zamanında silahlı kuvvetlerin sağlık servisleri için "koruyucu ve belirtici işaret" olarak kabul edilmiştir.
Savaşlarda Tarafsız İnsani Yardım: 1876'dan 1974'e
Kızılay, Osmanlı-Rus Savaşı (1876) ile Kıbrıs Barış Harekatı (1974) arasında geçen sürede Türkiye'nin taraf olduğu tüm savaşlarda aktif rol oynadı:
- Seyyar ve sabit hastaneler kurdu
- Hasta taşıma servisleri oluşturdu
- Hastane gemileri donattı
- Hemşire ve gönüllü hasta bakıcılar yetiştirdi
Bu çabalar sayesinde on binlerce Mehmetçik'in yanı sıra dost ve düşman askerlerinin tedavisine yardımcı oldu. Savaş esirlerine insancıl yardımlar ulaştırdı, sivillerin korunması için çaba gösterdi.
Afetlerde ve Salgınlarda Öncü Rol
- I. Meşrutiyet'in ilanı sonrası İstanbul'daki büyük kolera salgınında mücadele etti
- Ülke genelindeki doğal afetlerde felaketzedelere barınma, beslenme ve sağlık hizmetleri sağladı
- Uluslararası yardım faaliyetlerine katıldı
Öncü Olduğu Alanlar
- Hemşirelik eğitimi
- İlkyardım hizmetleri
- Kan bağışı organizasyonları
- Korunmaya muhtaç vatandaşlara sosyal yardım
Evrensel İlkeler ve Kamu Yararı
Kızılay, Uluslararası Kızılay-Kızılhaç Topluluğu'nun 7 temel ilkesini benimsemiştir:
- İnsanlık
- Ayrım gözetmemek
- Tarafsızlık
- Bağımsızlık
- Hayır kurumu niteliği
- Birlik
- Evrensellik
Tüzel kişiliğe sahip, kâr amacı gütmeyen ve kamu yararına çalışan bir gönüllü sosyal hizmet kuruluşu olan Kızılay'ın teşkilat yapısı Genel Merkez ve şubelerden oluşmaktadır.
