İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Beşiktaş’ta konser veren Manifest grubu hakkında kamuoyunda oluşan tepkilerin ardından harekete geçti. Grubun sahnede toplumun ortak edep ve haya duygularını ihlal ettiğine kanaat getirilerek TCK’nın 225. maddesi kapsamında soruşturma başlatıldı. Konser performansı nedeniyle “teşhircilik” ve “hayasızca hareketler” suçlamalarıyla ilgili kolluk kuvvetlerine inceleme talimatı verildi.
HAYASIZCA HAREKETLER SUÇU NEDİR?
Türk Ceza Kanunu’nun 225. maddesi uyarınca “hayasızca hareketler suçu”, toplumun genel ahlak kurallarını ihlal eden davranışlara karşı oluşturulmuştur. Bu suç kapsamında iki temel fiil tanımlanır:
- Alenen cinsel ilişkide bulunmak
- Teşhircilik yapmak
Eylemin kamuya açık bir yerde gerçekleşmiş olması, suçun oluşması için yeterlidir. Kanun bu tür eylemleri “genel ahlaka karşı suçlar” arasında değerlendirir.
TCK 225’E GÖRE TEŞHİRCİLİK NE DEMEKTİR?
Teşhircilik, kişinin cinsel organlarını veya mahrem bölgelerini belirli bir kişiye yönelik olmaksızın alenen sergilemesidir. Bu kapsamda örnek eylemler şunlardır:
- Sokakta çıplak dolaşmak
- Balkon ya da pencereden cinsel organ göstermek
- Park gibi kamusal alanlarda açık şekilde teşhirde bulunmak
Bu davranışlar belirli bir kişiye yönelikse, durum "cinsel taciz" suçu kapsamında değerlendirilir.
HANGİ EYLEMLER SUÇ KAPSAMINA GİRER?
Yargıtay kararlarına göre aşağıdaki davranışlar, TCK 225 kapsamında hayasızca hareketler suçu sayılmaktadır:
- Arabada cinsel ilişki (görülme ihtimali varsa)
- Parkta cinsel organ teşhiri
- Balkon veya camdan çıplak halde görünmek
- Kamusal alanda cinsel davranışlarda bulunmak
Bu suçlar için 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir.
BU SUÇLAR ŞİKÂYETE TABİ MİDİR?
Hayasızca hareketler suçu, şikâyete bağlı değildir. Savcılık, herhangi bir bireysel başvuru olmadan resen (kendiliğinden) soruşturma başlatabilir. Ayrıca bu suçlarda uzlaşma hükümleri de geçerli değildir.
MAHKEME SÜRECİ NASIL İŞLER?
Bu tür suçlar asliye ceza mahkemelerinde görülür. Yargılama sonucunda suç sabit görülürse mahkeme şu kararlara varabilir:
- Cezayı adli para cezasına çevirebilir
- Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verebilir
- Cezanın ertelenmesine hükmedebilir
Ancak tüm bu kararlar, sanığın durumu ve mahkemenin takdirine bağlıdır.