Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2025 yılı Ocak–Eylül dönemini kapsayan belediye bütçe verileri kamuoyuyla paylaşıldı. Açıklanan rakamlar, yerel yönetimlerin gelir ve gider dengesine dair önemli ipuçları sunarken, bütçe disiplinini koruyabilen illerle zorlanan belediyeler arasındaki farkı da net biçimde ortaya koydu. Bu kapsamda Osmaniye İl Belediyesi, gelirlerinin giderlerini karşılama oranında yakaladığı başarıyla dikkat çekti. Yüzde 117,88’lik oranla “Bütçesini En İyi Yöneten 10 İl” arasına giren Osmaniye, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından öne çıkan şehirlerden biri oldu. Veriler, sadece rakamsal bir tablo sunmakla kalmadı; aynı zamanda yerel yönetim anlayışına dair önemli bir gösterge niteliği taşıdı.
Bütçe Fazlası ve Açığı Ne Anlama Geliyor?
Belediye bütçe verilerinde temel ölçüt, gelirlerin giderleri karşılama oranı olarak ifade ediliyor. Bu oranın yüzde 100’ün üzerinde olması, belediyenin harcadığından daha fazla gelir elde ettiğini ve bütçe fazlası verdiğini gösteriyor. Yüzde 100’ün altındaki oranlar ise giderlerin gelirleri aştığını, yani bütçe açığını işaret ediyor.
2025 yılı Ocak–Eylül verileri incelendiğinde, bazı belediyelerin mali disiplini koruyarak kaynaklarını daha dengeli kullandığı görülürken, bazı illerde ise artan harcamalar nedeniyle bütçe açığı oluştu. Uzmanlar, bu tablonun yatırım tercihleri, personel giderleri ve borç yönetimiyle doğrudan ilişkili olduğuna dikkat çekiyor. Osmaniye’nin de aralarında bulunduğu bütçe fazlası veren iller, bu yönüyle sürdürülebilir mali yönetim konusunda olumlu bir örnek olarak değerlendiriliyor.
Osmaniye’nin Başarısı Rakamlarla Ortaya Kondu
Osmaniye İl Belediyesi, yüzde 117,88’lik gelir-gider oranıyla bütçesini en iyi yöneten iller arasında 8’inci sırada yer aldı. Bu oran, belediyenin elde ettiği gelirlerin harcamalara kıyasla oldukça yüksek olduğunu ortaya koyuyor.
Osmaniye’nin bu performansı, plansız harcamalardan kaçınılması, yatırımların öncelik sırasına göre yapılması ve mali disiplinin korunmasıyla ilişkilendiriliyor. Aynı listede yer alan Kilis, Denizli ve Kars gibi illerle birlikte Osmaniye’nin de üst sıralarda bulunması, Anadolu’daki orta ölçekli şehirlerin bütçe yönetiminde giderek daha güçlü bir tablo çizdiğini gösteriyor. Bu durum, yerel yönetimlerin kaynak kullanımında daha temkinli bir yaklaşım benimsediğine işaret ediyor.
Bütçe Açığı Veren İller de Dikkat Çekti
Veriler, bütçe yönetiminde zorlanan illeri de net biçimde ortaya koydu. Hatay, Elazığ ve Tunceli gibi iller yüzde 90’ın altında kalan oranlarla bütçe açığı veren belediyeler arasında yer aldı. Bu şehirlerde giderlerin gelirleri aşması, özellikle altyapı yatırımları, afet sonrası harcamalar ve artan maliyetlerle ilişkilendiriliyor.
İzmir ve Gaziantep gibi büyükşehirlerin de bütçe açığı veren iller arasında bulunması, yüksek nüfus ve hizmet yükünün mali tabloya etkisini gözler önüne serdi. Uzmanlara göre bu veriler, belediyelerin önümüzdeki dönemde daha sıkı bir bütçe politikası izlemesi gerektiğini gösteriyor.
Bütçe Yönetiminde En İyi ve En Zayıf 10 İl (2025)
En Yüksek Orana Sahip İller:
- Kilis – 127
- Denizli – 122,88
- Kars – 121,66
- Muğla – 119,55
- Samsun – 118,99
- Niğde – 118,88
- Kütahya – 118,66
- Osmaniye – 117,88
- Tekirdağ – 117,66
- Uşak – 117
En Düşük Orana Sahip İller:
- Hatay – 81,24
- Elazığ – 82,04
- Tunceli – 87
- Kahramanmaraş – 87,05
- Trabzon – 87,36
- Gaziantep – 89,56
- Van – 89,98
- Siirt – 90
- İzmir – 91,07
- Erzincan – 92
