Halk bilim akademisi çalışma birimi
Osmaniyenin , özellikle merkez ilçenin hava kirliği çok yüksek. Ankara Gazi Üniversitesi ve uluslar arası Greenpeace'in yaptığı incelemelere göre, örneğin 2025 yılı ağustos ayı ölçümlerine göre Türkiyede Iğdır ilimizle beraber Osmaniye ilimiz havası en kirli illerimizdendir. Yani Osmaniye bin dolayında il ve ilçe içinde hava kirliliğinde ilk beş sırada oluyor genellikle. Uzmanlara göre, Yaşlıların, hasta çocukların ve hava kirliğine duyarlı olan hastaların ölümleri Osmaniyede hava kirliliğinden oluyor.
Osmaniye'de hava kirliliğinin ve de özellikle hava kirliliğinde ileri derece olmasının nedenleri nelerdir.
Isınma araç ve materyallerinin kötülüğü, sanayi işletmeleri, karayolu taşımacılığı , trafik yoğunluğu, enerji amaçlı işletmeler vb. Osmaniyenin hava kirliliği için bunlar sebeplerdir. Ancak bunlar başka ve çoğu iller içinde geçerlidir. Ancak bu sayılanları halletsek bile Osmaniyenin hava kirliliği için tam çözüm olamaz.
Bize göre Osmaniyenin hava kirliliği için başka bir sebep daha vardır. O da şudur : Osmaniyenin etrafı dağ ve yüksek tepelerle çevrili dir ve çanak gibi bir alana yarleşmiştir Osmaniye. Hava akımı sağlanamıyor, Kirliliğe neden olan olgular bölgenin üzerine çöreklenmiş olarak kalıyor. Hele de kışın kirliliği oluşturan olgular oldukça da engin olarak kentin üzerine asılı kalıyor.
İşte bizim bunun için bir tezimiz var:
Bu tezimiz ; Osmaniye'nin Akyar köyü ile Erzin in Gökdere köyü arasında iki ( 2 ) km lik bir kanal açılmasıyla Burnaz , Erzin ve Osmaniye ovası arasında hava akımının sağlanarak hava kirliliğinin önemli ölçüde giderilmesi. Bu nasıl olabilir, biraz açıklayalım :
Osmaniye'nin Akyar mahallesinden Erzin'e gidiyorsunuz, bu mahalleden iki km güneyde , sırtın üzerinde Ayışığı sitesi – körfez vardır. İşte bu siteden iki yüz metre kuzeyde bir sırt – bel vardır. Bu belin Akyar mahallesi tarafı da , Erzin Gökdere köyü tarafı da deredir. Bu sırtın denizden yüksekliği iki yüz kırk( 240 ) metredir. Osmaniyenin denizden yüksekliği yüz otuz ( 130 ) metredir. 240 – 130 = 110 metre. Bu sırt ( bel ) den itibaren doksan ( 90 ) metre derinliğinde bir kanal kazıldığını düşleyelim . Sırtın hem Erzin hem de Osmaniye tarafı deredir. Buraya bir kanal yapıldığını düşünelim. Kanalın uzunluğu bir, bir buçuk, iki km olduğunu varsayalım. Derinliği de ( az önce söyledik ) 90 metre yeterli. Demeye gerek yok sırt ( belden ) itibaren 90 metre. Kanal iki tarafa da uzadığında kanal derinliği 70 – 50- 20 metreye düşüyor. Kanalın genişliği tam sırt ( belin ) üzerinde diyelim dört yüz metre. Her yirmi - otuz metrede bir daralma yapmalı kanal, tabana vardığında belki de 50 metre olmalı.
Herkes otobanlarda sürerken bazen bir tepe gelir, bu tepeye tünel kazmayı gereksiz gören uzmanlar, tepeyi söylediğimiz şekilde yararlar. Karayolu tabanda 50- 60 metreye düşer. Yukarıya çıkıldıkça bu karayolu kanalın genişliği 100- 200 ve hatta bazen 300 metreyi bulur. Bunu neden anlattık. Bizim burada sözünü ettiğimiz kanal işte bu durumun az uzun ve azda derince olanıdır.
Biz bu kanalın Osmaniye havzasıyla , Erzin – Burnaz arsında ki hava sirkülasyonunu sağlayacağı nı sanıyoruz.
Bu kanalın maliyetini ayrıntı hesaplamadık ama şunu söyleyelim. Bazı otobanlarda ki yarılan bazı tepelerin biraz büyüğü. Yada şöyle söyleyelim, küçük bir barajdan da öte, büyücek bir gölet maliyeti kadar olur.
-
Bu yarılan kanalla temelde Osmaniye'nin hava kirliliği çözüme kavuşacaktır, diyoruz.
-
Bu yarılan kanalın tabanına bir kara yolu yapılır. Yani Osmaniye'nin Akyar mahallesi ile Erzin'in bitişiğinde ki Gökdere ( köyü ) mahallesi arası dokuz buçuk ( 9,5 km ) dir . Bu yolun yapılmasıyla ,bu iki mahalle arası 5- 6 km ye düşecektir. Yani Erzin Osmaniye'nin fiziki olarakta bir banliyösü olacaktır.
-
Bu kanal sırtın iki tarafı hem Osmaniye kentini ve ovasını hem de Erzin kenti ve ovasını ve özellikle Burnaz denizini net göreceğinden buralara istenirse kafeler, lokantalar da konabilir.
-
Bu üçüncü şıkta söylediğimiz nedenlerden olarak bu kanal sırta özgün evlerde konabilir.
Sonuç olarak. Osmaniye yıllardan beri Türkiyenin en havası kirli ilerindendir. Çocuk ve yaşlı ölümlerinin çok olması bu yüzdendir. Bizce bu çok maliyeti olmayan işlemlerle yapılabilecek bu kanal; Osmaniye kenti ve Burnaz deniz arasında hava akımını sağlayacaktır.
Demeye gerek yok ki ayrıca, hava kirliliğini oluşturan öteki nedenlerle de uğraşmak gerekir ki bunları yinelersek; sanayi kirliliği, zararlı yakıtlar, trafik ve emisyon durumu gibi konularda belki hava kirliliği konusuna yardımcı olur.
kaynak: Greenpeace