Mersin, Adana, Osmaniye ve Gaziantep illerini kapsayan yüksek hızlı demiryolu hattı için 24 Temmuz 2023'te imzalanan finansman paketi, projenin rotasını sadece haritada değil, tedarik zincirinde de belirledi. Birleşik Krallık ihracat kredi kurumu UK Export Finance (UKEF) tarafından sağlanan €781 milyonluk desteğin ana koşulu, Birleşik Krallık merkezli üreticilerin projede öncelikli tedarikçi olmasıydı.
Bu şartın en somut yansıması ise çelik sektöründe görüldü. Dünyaca ünlü çelik devi British Steel, 15 Mayıs 2024’te yaptığı duyuruyla hattın ana tedarikçisi seçildiğini ve on binlerce ton ray sevkiyatı yapacağını resmen açıkladı.
İngiliz Sanayisine "Can Suyu", Yerli Üreticiye Soru İşareti
İngiliz basınında yer alan analizlere göre, Türkiye'den gelen bu dev sipariş, Scunthorpe'taki üretim tesisleri için adeta bir kurtarıcı oldu. Tesislerin 7/24 çalışma moduna geçtiği ve ciddi istihdam artışı sağlandığı vurgulanırken, Türkiye tarafında ise "yerli üretim" tartışmaları alevlendi.
İngiltere Cephesi: British Steel, Türkiye siparişleri sayesinde üretim kapasitesini maksimize etti.
Türkiye Cephesi: Yerli üretici KARDEMİR’in TCDD ile yaptığı 22.980 tonluk ray satış sözleşmesi bilinirken, neden öz kaynaklar veya yerli üretimi destekleyen modeller yerine dışa bağımlı finansmanın tercih edildiği eleştiri konusu oldu.
Osmaniye: Hattın Stratejik Kalbi
Osmaniye, bu hattın sadece bir durağı değil, lojistik açıdan en kritik düğüm noktası. Proje tamamlandığında:
- Bölgedeki sanayi sitelerinin limanlara erişimi hızlanacak.
- Yolcu taşımacılığında devrim niteliğinde süre kısalmaları yaşanacak.
- Osmaniye, doğu-batı hattındaki ticari trafiğin ana aktörü haline gelecek.
2026 Gündemi: Borç Yükü ve Sanayi Politikası
Projenin 2026 yılına sarkan yansımaları, kamu alımlarında "yerli payı" zorunluluğunu yeniden gündeme taşıdı. Türkiye’nin borçlanma yükü altına girerken başka bir ülkenin sanayisine ve istihdamına dolaylı katkı sağlaması, ekonomi çevrelerinde "finansman modellerinin yerli sanayi çarpanı üzerindeki etkisi" başlığıyla tartışılmaya devam ediyor.