Mersin, Adana, Osmaniye ve Gaziantep illerini birbirine bağlayacak olan yüksek hızlı elektrikli demiryolu projesi için 24 Temmuz 2023 tarihinde kritik bir adım atılmıştı. Birleşik Krallık ihracat kredi kurumu UK Export Finance (UKEF), projeye €781 milyon (yaklaşık £680 milyon) değerinde finansman desteği sunduğunu duyurdu. Ancak bu desteğin ana metninde yer alan "Birleşik Krallık ihracatçılarının projeye tedarikçi olması koşulu", projenin malzeme tedarik rotasını belirlemiş oldu.
British Steel’den Osmaniye Hattına On Binlerce Ton Ray
Bu finansman modelinin en büyük yansıması çelik sektöründe görüldü. Dünyaca ünlü çelik üreticisi British Steel, 15 Mayıs 2024’te yaptığı duyuruyla Mersin-Osmaniye-Gaziantep hattı için "ana tedarikçilerden biri" seçildiğini ve on binlerce ton ray sağlayacağını bildirdi. İngiliz basınında yer alan analizlerde, Türkiye’den gelen bu dev siparişlerin Scunthorpe’taki üretim tesislerine adeta "can suyu" olduğu ve üretimin sürekliliğine ciddi katkı sunduğu vurgulanıyor.
Sanayi Politikası ve Yerli Üretim Polemiği
Projenin finansman modeli, Türkiye’deki kamu alımlarında "yerli payı" tartışmalarını da beraberinde getirdi. Siyaset kanadından gelen eleştirilerde, Türkiye’nin borçlanma yükü altına girerken yabancı bir ülkenin çelik sektörüne istihdam ve üretim katkısı sağlaması dikkat çekiyor. Özellikle:
İngiltere Tarafı: British Steel’in Türkiye siparişleri sayesinde 7/24 üretim moduna geçtiği ve yeni istihdam yarattığı belirtiliyor.
Türkiye Tarafı: Yerli üretici KARDEMİR’in TCDD ile yaptığı 22.980 tonluk ray satış sözleşmesi, yerli kapasitenin bu tür projeleri karşılama gücü üzerine soruları artırıyor.
Osmaniye Lojistiğinde Stratejik Önem
Osmaniye, bu hattın en kritik düğüm noktalarından birini oluşturuyor. Proje tamamlandığında sadece yolcu taşımacılığında değil, bölgedeki sanayi sitelerinin limanlara erişiminde de devrim yaratması bekleniyor. Ancak kullanılan teknolojinin ve malzemenin dışa bağımlı finansman modelleriyle karşılanması, projenin toplam maliyeti ve yerli sanayiye çarpan etkisi üzerindeki tartışmaları 2026 yılında da gündemin üst sıralarında tutmaya devam ediyor.
