Bu bir yakında olsa, tarih, eğitim ve kültür konusudur, bilmeliyiz.
Bugün ki Osmaniye kenti yüz elli yılı geçmeyen bir yerleşim alanıdır. Bu belediye sınırları içinde buraya kurulan ilk okul 1911 yılındadır. Aslında Almanlar 1907 yılında Osmaniye ye bir hastane yapmışlardır. Hiçte kullanılmamıştır. Bu bina 1911 yılında ilk okul olarak açılmışsa da 1914 le beraber kapatılmıştır. Daha sonra 1924 den sonra yeniden okul olarak kullanılmıştır.
Bugün ki yedi ocak ilk okulundan söz ediyoruz.
YEDİ OCAK İLKOKULU TARİHÇESİ
1910’dan önce , Osmaniye sancak merkezinde, Maarif Vekaletine ait hiçbir eğitim kurumu yoktur. Sancak merkezinin Osmaniye’ye gelişi ile eğitim faaliyetleri önem kazanmaya başlamıştır. “Bütün Yönleriyle Osmaniye” adlı sempozyum kitabının “Osmaniye’de Eğitim” bölümünde yazdığı gibi, okul 1911 yılında, devrin mutasarrıfı Kani Bey Tarafından değil, Hicaz demiryolunun inşası esnasında, Almanlar tarafından 1907 yılında inşa edilmiştir. “Kanun-i Sani İlk Mektebi” adı ile 1911 yılında eğitim-öğretim hizmetine sunulan okul, Kani Bey tarafından hizmete açılmıştır. İnşa edildiğinde yapılış amacına uygun olarak , ilk önce Almanlar tarafından hastane olarak kullanılmıştır. Okulun inşası sırasında kullanılan malzeme ve mimari, Osmaniye ve çevresinde tren istasyonları hariç, başka hiçbir binada yoktur. Bu binanın aynısı Tarsus ve Yenice arasında, Kamber Höyüğü köyünde, Almanlar tarafından inşa edilmiştir. Bina Birinci Dünya Savaşı yıllarında, hastane ve karargah olarak da kullanılmış olup 1911 yılında eğitim-öğretim hayatına başlamıştır. Ancak 1914 yılında başlayan Cihan Harbi ve işgalden sonraki Milli Mücadele yıllarında, dönemin ağır şartlarından dolayı 1924’e kadar açılmamak üzere eğitim-öğretime ara verilmiştir. İşgal yıllarında, okulda Fransızlar tarafından Fransızca dersleri verildiği söylentileri gerçeği yansıtmamaktadır. Zira okul, Milli Mücadele yıllarında da hastane ve önemli bir mevzi olarak kullanılmıştır. Uzun süren harp yıllarından sonra , halkın “Koca Mektep” dediği bina, aşırı derecede tahrip olmuş, bu yüzden, Osmaniye’nin düşman işgalinden kurtuluşundan sonra da bir süre okulda eğitim-öğretim yapılamamıştır. Eğitim öğretimin daha fazla aksamaması ve binanın onarılması için mektebin geçici olarak başka bir yere taşınmasına karar verilmiştir. İlk tamiratı 1914 yılında 44. Fırka tarafından yapılan mektebin 2. Tamiratı, 1930 yılında, 3. Tamiratı ise 1938 yılında, çatının yenilenmesi ve tarihi kiremitlerin yenileri ile değiştirilmesiyle yapılmıştır. Bu tamirattan yedi yıl sonra, 1945 yılında, daha büyük çapta tamir edilen okul, 1954 ve 1959 yıllarında iki kez daha ciddi bir tamirat görmüştür. En son tamirat 1973-1974 yıllarında yapılan mektebin çatısı tamamıyla sökülen binaya, ikinci bir kat eklenmiştir. Ancak ekleme sonucunda okulun orijinal mimarisinde olmayan bir görüntü ortaya çıkmıştır. Dil devrimi sürecinde okulun adında değişikliğe gidilmiş ve 1934 yılında Osmaniye’nin kurtuluşu olan “yedi ocak” tarihi okulun yeni ismi olmuş ve okul “Yediocak İlkokulu” adı ile eğitim-öğretim hayatına devam etmiştir.
Osmaniyede yedi ocak ilkokulunun Almanlar tarafından yapıldığında ki ilk halidir.
Osmaniye de ki 7 ocak ilk okulunun 1974 den sonra ki hali.
Çardak köyünde ilk olarak yapılan ilk okul. Çardak şu anda Osmaniye belediyesinin mücavir alan içerisinde bulunan bir yerleşim alanıdır. Buraya ilk kez bin dokuz yüz ( 1900 ) yılıyla ilk kez okul yapılmış ve halkın hizmetine sunulmuştur. Yani Osmaniye merkezden 11 yıl önce Çardak kentine okul yapılmıştır.
Resim : 1900 yılında genel eyalet yönetimi ve Çardak bölge yöneticileri tarafından açılmıştır.
Resimde ki insanları tanıtalım size :
Resimde ki soldan beşinci sakallı kişi Osmaniye sancak ( il ) belediye başkanı Mulla Çenet. Ondan sonra ki dört kişi eyalet milli eğitim müdürü. Osmaniye mülki amiri, okul müdürü ve öğretmeni; sağdan üçüncü kişi Çardak Ulaş nahiyesi ve kıyı köyleri yöneticisi Çenet İbrahim Ağa, ondan sonra ki 10 yaşında ki çocuk milli mücadelenin yönetici üyesi Çenet Musa Çavuş ve sağ baştaki omzunda silahlı olan , Milli Mücadele kahramanı ‘ Ağalar Ağası ‘ Çenet Kadir Ağa dır. Resimde ki en sağda kilerde koruyucu zaptiyelerdir.
Resimde sağda ki üç kişinin ise Osmaniye ilk belediye başkanı Mulla Çenet ile birlikte sancak ( il ) yöneticiliği yapan Aslankurt Ağa, Akyar kethudası ve yedek üye olarak ta Tecirliden Rüstem Ağadır.
Not : Bu belgede ki bilgileri Çenet Kadir Ağadan başka , resimde ki sağdan ikinci olan çocuk ( 1890 ) doğumlu babam Çenet Musa Çavuştan alınmıştır. Ve bu kişi 1982 yılında 92 yaşında vefat etmiştir.
Demek istediğimiz Osmaniye bölgesinin ilk kurulan okulu 1900 yılında Çardak kentinde yapılmıştır. Osmaniye merkezde de , Almanların hastane olarak yaptığı okul ki 1911- 1914 yılları arasında okul yapılmak istenmiştir. Ve Osmaniye de eğitime ancak 1924 yılından sonra geçilmiştir.
Not : 1918 yılında Osmaniye merkez 300 evden oluşuyordu. Çardak kenti ise beş yüz evden oluşuyordu.
Önemli bir not : Resimde gördüğünüz 1900 yılında yapılan bu okul 1918 – 1922 yılları arasında ( Fransız işgali sırasında ) direniş karargahı olarak hizmet görmüştür. Bu tarihten sonra gene aynen okul olarak devam etmiştir. Bu satırların yazarı de beş yıl bu okulda okumuştur.
Yine önemli bir not : 1936 yılında TBMM nin kararıyla bir kültür devrimi yapılmış olup, aynı yılın kasım ayı ilk haftasında bu çalışmalar bu okulda yapılmıştır. Burada çalışan Türkiye nin bilim ve kültür insanları ; geleneklerimizi, ev yapma tekniklerimizi, giyim kuşamlarımızı, ramazan adetlerimizi, küfürlerimizi , şiirlerimizi, müziklerimizi ( bal mumu silindirlere alarak ) halaylarımızı, müzik aletlerimizi, kadın erkek ilişkilerimizi, taşıma araç ve arabalarımızı vb vb ayrıntısına kadar kayda ve görüntüye almışlardır. Bu belgeler halen elimizdedir.
Son olarak bir özlemimizi de söyleyelim : Tüm Osmaniye bölgesinin, Osmaniye kent merkezinden bile 11 yıl önce ilk kez okul olarak yapılan ve o günden beri ilginç ve önemli görevler içeren ve de Türkiye'nin Kültür devriminin yapıldığı bu bina , aslına uygun olarak birkaç kez tamir edilse bile bugün aynı yerde sapasağlam olarak duruyor. Ve köy mülkiyetindedir. Bizim özlemimiz ve önerimiz bu çok anlamlı ve tarihi binanın bir kültür evi , kültür devrimin yapıldığı bir anı evi olarak düzenlenmesi arzusuyla. Saygılarımız la.
İbrahim Çenet