Osmaniye’nin bugünkü adı, uzun ve çok katmanlı bir tarihsel sürecin sonunda kalıcı hale geldi. Antik dönemlerden itibaren birçok uygarlığın hâkimiyetine giren bölge, her dönemde farklı isimlerle anıldı. Coğrafi konumu itibarıyla Akdeniz kıyı şeridi ile Antitoros Dağları’nın kesişim noktasında yer alan Osmaniye, tarih boyunca Doğu Kilikya ya da Ovalık Kilikya (Kilikia Pedias) olarak tanımlandı.
M.Ö. 2. binyıldan itibaren Hitit, Asur ve Kue Krallıkları gibi uygarlıklara ev sahipliği yapan bu topraklar, o dönemden itibaren Kilikya adıyla anılmaya devam etti. Bölge, hem ova hem de dağlık yapısı nedeniyle tarih boyunca stratejik bir geçiş noktası oldu.
Azatiwataya ve Kastabala: Osmaniye’nin antik isimleri
Bugünkü Osmaniye sınırları içinde yer alan Kadirli yakınlarındaki Karatepe-Aslantaş bölgesi, Geç Hitit döneminde Azatiwataya adıyla biliniyordu. Bu ad, dönemin yerel kralı Azatiwata’dan geliyor ve kentin siyasi gücünü simgeliyordu.
Osmaniye merkezine yakın Kesmeburun mevkiinde yer alan Kastabala (Hierapolis) ise Roma ve Helenistik dönemlerde öne çıkan bir dini merkezdi. Hierapolis yani “Kutsal Şehir” ifadesi, kentin kültürel ve dini önemini yüzyıllar boyunca korudu.
Osmanlı döneminde isim değişikliği: Gâvur Dağları’ndan Cebelibereket’e
Osmanlı döneminde bölge, uzun süre Gâvur Dağları olarak anıldı. Ancak 19. yüzyılın sonlarında, merkezi otoritenin bölgedeki kontrolünü güçlendirmek amacıyla bu ad değiştirilerek Cebel-i Bereket adı benimsendi. 1879 yılında kurulan Cebel-i Bereket Sancağı, modern Osmaniye’nin temellerini oluşturdu.
Sancağın ilk merkezi Yarpuz kasabasıydı. Ancak dağlık coğrafyanın ulaşım zorlukları nedeniyle 1908 yılında merkez Osmaniye kasabasına taşındı. Bu taşınma, Osmaniye adının idari olarak kalıcı hale gelmesini sağladı.
Cebelibereket’ten Osmaniye’ye uzanan Cumhuriyet dönemi
Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte bölge, kısa süreliğine Cebelibereket Vilayeti adıyla il statüsüne kavuştu. 1933 yılında yapılan düzenlemeyle Adana’ya bağlanarak ilçe konumuna geçti. Osmaniye, tam 63 yıl boyunca bu statüsünü korudu. Bölge halkının uzun süren talebi sonunda 24 Ekim 1996 tarihinde çıkarılan kanunla Osmaniye yeniden il statüsünü kazandı.
Bugünkü adı: Kalıcılığın simgesi
Osmaniye adı, 20. yüzyılın başında yaşanan idari değişimlerle güçlenmiş ve Cumhuriyet döneminde bölgenin kimliğini temsil eden kalıcı bir isim haline gelmiştir. Bugün Osmaniye, binlerce yıllık tarihi boyunca taşıdığı Kilikya, Azatiwataya, Kastabala, Cebelibereket ve Yarpuz gibi isimlerin mirasını bünyesinde barındıran bir şehir olarak geçmişiyle gurur duymaya devam ediyor.
