Sanayide İki Güçlü Sütun: Demir-Çelik ve Yer Fıstığı İşleme
Osmaniye, sanayi yapısı bakımından Türkiye’nin dikkat çeken illeri arasında yer alıyor. Demir-çelik gibi ağır sanayi yatırımlarının yanı sıra yer fıstığı işleme gibi tarıma dayalı sektörlerdeki güçlü varlığı, ilin ekonomik çehresini çift yönlü biçimlendiriyor. Organize sanayi bölgelerinin doluluk oranı, dış ticaret potansiyeli, istihdam etkisi ve sektörlerdeki ölçek dağılımları, Osmaniye'nin sanayi dinamiklerini anlamak için önemli veriler sunuyor. İl ekonomisi, bir yandan büyük ölçekli kurumsal yatırımlarla uluslararası rekabete hazırlanırken, diğer yandan KOBİ’lerin ağırlıkta olduğu tarımsal sanayiyle yerel üretim gücünü korumaya çalışıyor.
Demir-Çelik Sektörü, Osmaniye Sanayisinin Belkemiği
Demir-çelik sektörü, Osmaniye’nin sanayi yapılanmasında en fazla istihdam sağlayan alan olarak öne çıkıyor. Sanayi sektöründeki istihdamın üçte birinden fazlası (%33,65) ana metal sanayiinde gerçekleşiyor.
Büyük firmaların öncülüğünde gelişen bu sektör, ilin ekonomik dönüşümünde kritik bir rol üstleniyor. Tosçelik Profil ve Baştuğ Metalurji gibi firmaların yatırımları, sadece üretim hacmini artırmakla kalmıyor; aynı zamanda yan sanayilerin gelişmesine ve bölgeye daha fazla işletmenin gelmesine zemin hazırlıyor.
Osmaniye Organize Sanayi Bölgesi'nin büyük bölümü demir-çelik odaklı işletmelere ev sahipliği yapıyor. Ancak OSB’nin mevcut alanı tamamen dolmuş durumda ve yeni alan arayışları sürüyor. Bu noktada çevresel sınırlamalar ve su kaynaklarının korunması gibi hassas dengeler, yeni yatırım alanlarının belirlenmesini zorlaştırıyor.
Demir-çelik, ilin ihracatında da başı çekiyor. Ancak dikkat çeken bir unsur, üretimde kullanılan hurda demirin büyük kısmının ithal edilmesi. Bu durum, sektörün dışa bağımlı yönünü gözler önüne sererken, yerli hammadde temini konusunda stratejik adımların gerekliliğini de gündeme getiriyor.
Osmaniye'nin Tarımsal Kimliğini Sanayiye Taşıyan Güç
Osmaniye'nin Türkiye yer fıstığı üretimindeki liderliği, sanayide de etkisini gösteriyor. Ülke genelindeki yer fıstığı üretiminin %40’ı bu ilden sağlanıyor ve bu ürün, hem tarımsal hem de kültürel anlamda Osmaniye’nin simgelerinden biri olarak öne çıkıyor.
Bu güçlü tarımsal altyapı, gıda ürünleri imalatında önemli bir sanayi kolunun oluşmasına zemin hazırlamış durumda. Yer fıstığı işleme tesisleri genellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerden oluşuyor. KOBİ yoğunluğu, bu sektörün yerel kaynaklara dayalı ve yaygın bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor.
Sanayi işletmeleri sayısında gıda sektörü, %25,91 ile ilk sırada. Bu oran, özellikle Kadirli OSB'de gıda üretiminin ne denli yoğun olduğunu ortaya koyuyor. Yer fıstığından türetilen katma değeri yüksek ürünlerin potansiyeli, hem iç pazar hem de ihracat açısından değerlendirilmesi gereken bir alan olarak dikkat çekiyor.
Tarım İhtisas OSB gibi özel alanlara yönelik planlamalar da bu potansiyelin değerlendirilmesi açısından önemli. Böylece tarımsal üretimin yalnızca ham madde olarak değil, işlenmiş ürün olarak da ekonomik değere dönüştürülmesi hedefleniyor.
Yerel Güç ile Küresel Rekabet Arasında Bir Denge
Osmaniye sanayisi, hem ağır sanayiye hem de tarıma dayalı üretime eş zamanlı olarak yer veriyor. Bu karma yapı, ilin ekonomik yapısına esneklik kazandırsa da bazı yapısal sorunları da beraberinde getiriyor.
İlde sanayi siciline kayıtlı işletmelerin %40,9’u mikro ölçekli, %36,2’si ise küçük ölçekli. Orta ve büyük ölçekli işletmelerin oranı nispeten düşük. Bu da özellikle yer fıstığı işleme gibi sektörlerin yaygın ancak sınırlı sermayeli olduğunu gösteriyor.
Sanayi yatırımlarında OSB’lerin kapasitesinin dolması, yeni sanayi alanlarının oluşturulması ihtiyacını gündeme getiriyor. Ancak bu durum, verimli tarım arazilerinin sanayiye açılması riskini doğuruyor. Tarım ve sanayi arasında sürdürülebilir bir denge kurmak, Osmaniye için uzun vadeli bir planlama meselesi olarak öne çıkıyor.
Kalkınma ajanslarının önerileri arasında, Osmaniye’nin rekabet gücünü artıracak yüksek teknolojili üretim modellerine geçilmesi ve dışa bağımlılığın azaltılması da yer alıyor. Bu doğrultuda atılacak adımlar, ilin sanayisini sadece sayısal değil, niteliksel anlamda da geliştirecek potansiyele sahip.