Türkiye’nin köklü tarım yayınlarından biri olan ve 15 Haziran 1948 tarihinde yayımlanan Çiftçi Yolu dergisinin 15. sayısında, Osmaniye’nin o dönemki sosyal, coğrafi ve tarımsal yapısını tüm çıplaklığıyla gözler önüne seren önemli bir makale gün yüzüne çıktı. Hamdi Akalın imzasıyla yayımlanan "Osmaniye’ye kısa ve genel bir bakış" başlıklı inceleme yazısı, kentin yaklaşık seksen yıl önceki durumuna ışık tutuyor.
850 KİLOMETREKARE ALAN VE DÖRT BUCAK
Dönemin kayıtlarına göre Osmaniye, 850 kilometrekarelik yüz ölçümüne ve 120 metre rakıma sahip bir ilçe konumundaydı. Toplam 42 köyü bulunan ilçenin Tacirli, Toprakkale, Kaypak ve Yarpuz olmak üzere dört bucağı yer alıyordu. İlçenin toplam nüfusu otuz bine yaklaşırken merkez kasaba nüfusunun on bin civarında olduğu resmi satırlara yansıdı. Sınırları doğuda ve güneyde Amanoslar, batıda Ceyhan ilçesi, kuzeyde ise Anti Toros dağları ile Kadirli ilçesi olarak çizildi.
GÜNEYİN EN İYİ YAYLASI ZORKUN
İklimin değişken yapısına dikkat çekilen yazıda, yazların kurak ve sıcak geçtiği, halkın sıcak aylarda Zorkun yaylasına çıktığı belirtiliyor. Metinde Zorkun, tabiatın en muhteşem ve engin güzelliğini bağrında taşıyan, hava ve su bakımından güneyin en iyi yaylası olarak tarif ediliyor. Bölgenin akarsuları arasında Karaçay, Ilıksu, Hamus suyu ve Ceyhan nehri zikredilirken tarımsal sulamanın bu kaynaklardan sağlandığı ifade ediliyor.
ÜRETİMDE YER FISTIĞI, PAMUK VE PORTAKALIN İZİ
1948 yılı verilerine göre ilçede 300 bin dönüm tarım arazisi bulunuyordu. Bu alanın 40 bin dönümünü buğday, 30 bin dönümünü pamuk ekilişi oluştururken, geriye kalan kısımlarda arpa, yulaf, susam, keten ve yer fıstığı yetiştiriliyordu. Susam, keten ve yer fıstığının İskenderun limanı vasıtasıyla dış memleketlere ihraç edildiği kaydedildi. Merkez kasaba ile Çardak, Gebeli, Dereobası, Toprakkale ve Dağıstan köylerinde narenciyeye büyük önem verildiği ve 1947 senesinde 10 milyon adet portakal üretildiği bilgisi yer aldı.
ÇİFTLİKLER VE DÖNEMİN TARIMSAL SORUNLARI
İlçede dördü büyük olmak üzere toplam 18 çiftlik bulunduğu, bir kısmında makineli ziraat yapıldığı ancak hiçbirinde muntazam binalar ve fenni ahırlar olmadığı aktarıldı. Orman arazisi Kaypak, Yarpuz ve Nurdağ bölgelerinde toplam 46 bin 805 hektar olarak ölçüldü. Tarım mücadelesinde fare ve domuz tahribatının yanı sıra portakallardaki pas böcüsü ile mücadeleye değinilen tarihi metinde, üreticilerin her şeyi devletten beklemek yerine fenni ve teknik tedbirlere yönelmesi gerektiği tavsiyesi dikkat çekici bir detay olarak kayıtlara geçti.
