Adana’nın Kozan ilçesinde yaşayan 80 yaşındaki emekli öğretmen Yunus Can, yarım asra yaklaşan emeğiyle Çukurova’nın sazlıklarından topladığı kamışları sanata dönüştürüyor. Evinin bodrum katındaki küçük atölyesinde ney üreten Can, yalnızca bir enstrüman yapmıyor; aynı zamanda geleneksel bir kültürü yaşatıp gelecek nesillere aktarıyor. Sabır ve ustalık gerektiren bu sanat, onun ellerinde hayat bulurken, yetiştirdiği öğrencilerle de yaşamaya devam ediyor.
Çukurova kamışları neye dönüşüyor
Yunus Can, Çukurova’nın sazlık alanlarından topladığı kamışları özenle seçerek üretime başlıyor. Her kamışın uygun olmadığını belirten usta, doğru kamışı bulmanın işin en önemli aşamalarından biri olduğunu söylüyor.
Toplanan kamışların hemen kullanılmadığını vurgulayan Can, sürecin uzun ve titiz olduğunu ifade ediyor. Kamışların en az 6 ay ile 1 yıl arasında kurutulduğunu, ardından temizlenip işlenerek neye dönüştürüldüğünü belirtiyor.
24 farklı ney üretiyor
Neyin tek tip olmadığını söyleyen usta, farklı ölçü ve ses karakterine sahip 24 çeşit ney bulunduğunu dile getiriyor.
er bir ney, ayrı bir ustalık ve dikkat gerektiriyor. Kozan’da ney yapımını başlatan isimlerden biri olan Yunus Can, bilgisini öğrencileriyle paylaşmayı önemsiyor.
Sanatın kendisiyle sınırlı kalmaması için yıllardır birçok kişiye bu zanaatı öğretiyor.
“Gönül verenler var”
Gençlerin ilgisinin sınırlı olduğunu ifade eden Can, buna rağmen bu sanata gönül verenlerin bulunduğunu belirtiyor.
Öğrencileriyle zaman zaman bir araya gelerek meşk yapan usta, geleneğin sürmesi için çaba gösteriyor.
“Kozan için büyük bir değer”
Öğrencilerinden Zahit Emre Sönmez ise ney yapımının zorluğuna dikkat çekerek, Yunus Can gibi ustaların değerinin bilinmesi gerektiğini ifade ediyor.
Kozan’da böyle bir ustanın varlığının önemli bir kültürel kazanım olduğu vurgulanıyor.