Türkiye'den Avrupa Birliği ülkelerine yönelik işgücü göçü bugün artık tamamen yüksek nitelik ve uzmanlık odaklı bir yapıya dönüşmüş durumdadır. Geçmişin kitlesel işçi alımlarının yerini puan sistemleri ve sıkı maaş eşikleri alırken Türk vatandaşları için Ankara Anlaşması hala en güçlü hukuki dayanak olmayı sürdürüyor.
Kimler Avrupa'ya Gidebilir ve Temel Şartlar Nelerdir
Avrupa kapıları herkes için ardına kadar açık değil ancak belirli kriterleri karşılayan profesyoneller için fırsatlar oldukça fazladır. Gitmek isteyenlerin öncelikle üniversite mezunu olması veya alanında uzun yıllara dayanan belgelenebilir bir tecrübeye sahip olması bekleniyor.
Temel gerekliliklerin başında gidilecek ülkeden alınmış geçerli bir iş teklifi veya imzalanmış bir iş sözleşmesi geliyor. Bunun yanı sıra adayların mesleki diplomalarının denkliğini alması ve çoğu zaman en az B1 veya B2 seviyesinde dil bildiğini kanıtlaması şart koşuluyor.
AB Mavi Kart ve Almanya Fırsat Kartı Avantajları
Yüksek nitelikli uzmanlar için en prestijli yol AB Mavi Kart sistemidir. Bu kartı alabilmek için yıllık brüt maaşın belirlenen eşiklerin üzerinde olması gerekir. Örneğin Almanya 2024 itibarıyla bu sınırı 61.000 Euro seviyesine taşırken Hollanda'nın 2026 projeksiyonunda bu rakamın 71.304 Euro olması bekleniyor.
Almanya'nın 2024 ortasında başlattığı Fırsat Kartı uygulaması ise henüz iş bulamamış ancak potansiyeli yüksek adaylara iş arama vizesi tanıyor. Yaş, dil becerisi ve tecrübe gibi kriterlerden toplamda en az 6 puan toplayabilenler Almanya'da bir yıl boyunca yasal olarak iş arayabiliyor.
Ankara Anlaşması ve Türk Vatandaşlarının Hakları
Türk vatandaşlarını diğer yabancı ülke vatandaşlarından ayıran en önemli unsur 1963 Ankara Anlaşması ve 1/80 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı'dır. Bu düzenleme uyarınca bir Avrupa ülkesinde yasal olarak çalışmaya başlayan bir Türk işçisi kademeli haklar kazanır.
1 yıl sonunda aynı işverenle aynı işe devam etme hakkı kazanılır.
3 yıl sonunda AB vatandaşlarının önceliği saklı kalmak kaydıyla aynı meslekte dilediği işverene geçiş yapılabilir.
4 yıl sonunda ise o ülkede herhangi bir meslekte ve herhangi bir işverenle kısıtlamasız çalışma hakkı elde edilir.
Ülkelere Göre Değişen Prosedürler ve Kotalar
Her ülkenin işgücü ihtiyacı ve başvuru yöntemi farklılık gösteriyor. Hollanda "tanınmış sponsor" olan şirketler üzerinden ilerlerken İtalya her yıl "Decreto Flussi" adı verilen kotalar açıklıyor. İtalya'da 2026-2028 dönemi için yaklaşık 500 bin yeni kontenjan açılması ve başvuruların "Click Day" adı verilen belirli günlerde saniyeler içinde tamamlanması bekleniyor.
Polonya ise daha çok sanayi ve lojistik sektörlerinde D Tipi Ulusal Vize ile işçi kabul ediyor. Ancak unutulmamalıdır ki Polonya'dan alınan çalışma vizesiyle Almanya veya Hollanda'da yasal olarak çalışmak mümkün değildir.
