Adana’nın Kozan ilçesinde doğada zehirli olarak bilinen yılan pancarı otu, kadınların imece usulü çalışmasıyla sofralarda şifalı bir yemeğe dönüşüyor. Halk arasında “tırşik” ya da “Andırın doktoru” olarak bilinen bu ot, yılın sadece belirli dönemlerinde toplanabiliyor. Zehirli yapısı nedeniyle özel bir hazırlık sürecinden geçirilen ot, saatler süren işlemlerin ardından kara kazanda kaynatılarak özellikle Ramazan ayında iftar sofralarının vazgeçilmez lezzetleri arasında yer alıyor.
İmece Usulü Hazırlanıyor
Kozan’da kadınlar, bahçelerden ve doğadan topladıkları yılan pancarı otunu imece usulüyle hazırlıyor. İncecik doğranan ot; yoğurt, nohut, yarma ve limonla karıştırılıyor. Ardından üzeri unla kapatılarak yaklaşık 24 saat bekletiliyor. Bu süreçte otun zehri ve yakıcı özelliği gideriliyor.
Bekleme süresinin ardından karışım odun ateşinde kara kazana alınarak yaklaşık 3-4 saat boyunca kaynatılıyor. Uzun süren bu zahmetli hazırlığın ardından tırşik yemeği sofralara geliyor.
“Doğada Zehirli Ama Sofrada Şifa”
Çukurovalı üretici kadınlardan Özlem Dinler, otun doğada zehirli olmasına rağmen doğru hazırlanmadığında tüketilemeyeceğini belirterek, “Yapraklarını doğradıktan sonra yoğurt, nohut ve limonla zehrini alıyoruz. Kara kazanda saatlerce kaynıyor. İyi pişmezse acısı ve kaşındırması olur. Ama doğru yapıldığında Ramazan sofralarının vazgeçilmezi oluyor” dedi.
“Andırın Doktoru” Olarak Biliniyor
Gülizar Dinler ise bölgede yemeğin “Andırın doktoru” olarak bilindiğini ifade ederek, “Doğada zehirli olduğu için hayvanlar bile yemez ama biz doğru şekilde hazırlayıp tüketiyoruz. Eskiden bakır ve erik koyarak acısını alırlardı. Osmaniye, Kahramanmaraş, Kadirli ve Andırın’da düğün yemeklerinde bile yapılır” diye konuştu.
Bölgede bağırsak sağlığına faydalı olduğuna inanılan tırşik yemeği, özellikle Ramazan ayında iftar sofralarında sıkça tüketiliyor.
