Kolon kanseri, erken teşhis edildiğinde büyük ölçüde önlenebilen ve tedavi edilebilen kanser türleri arasında yer alıyor. Acıbadem Adana Hastanesi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Aynur Eken, özellikle 50 yaş ve üzerindeki bireylerde kolon kanseri riskinin arttığını belirterek düzenli taramaların hayati önem taşıdığını vurguladı. Kolonoskopi gibi yöntemlerle kanser öncüsü olan poliplerin erken dönemde tespit edilip çıkarılabildiğini belirten Eken, bu sayede hastalığın gelişiminin büyük ölçüde engellenebildiğini ifade etti.
Kolon kanseri çoğu zaman poliplerden gelişiyor
Kolon kanserinin kalın bağırsağın iç yüzeyini kaplayan hücrelerden geliştiğini belirten Dr. Aynur Eken, hastalığın çoğu zaman polip adı verilen iyi huylu oluşumların zaman içinde kansere dönüşmesiyle ortaya çıktığını söyledi.
Bu dönüşüm sürecinin genellikle yıllar içinde gerçekleştiğine dikkat çeken Eken, bu durumun erken teşhis için önemli bir fırsat sunduğunu ifade etti. Kolonoskopi sırasında tespit edilen poliplerin çıkarılmasıyla kanser gelişiminin büyük ölçüde önlenebildiğini belirten Eken, bu nedenle düzenli taramaların ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı.
İşlenmiş et tüketimi riski artırıyor
Beslenme alışkanlıklarının kolon kanseri gelişiminde önemli rol oynadığını belirten Dr. Eken, özellikle işlenmiş et ürünlerinin risk artışıyla güçlü şekilde ilişkilendirildiğini söyledi. Dünya Sağlık Örgütü’ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı’nın değerlendirmelerine göre salam, sosis, sucuk ve pastırma gibi işlenmiş et ürünlerinin insanlarda kansere neden olduğu kesin olan maddeler sınıfında yer aldığını ifade eden Eken, günlük yaklaşık 50 gram işlenmiş et tüketiminin kolon kanseri riskini ortalama yüzde 18 artırabildiğini belirtti.
Bunun yanı sıra ileri yaş, ailede kolon kanseri öyküsü bulunması, bağırsak polipleri, ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi inflamatuvar bağırsak hastalıkları, obezite, hareketsiz yaşam, sigara ve alkol kullanımı ile kırmızı et ağırlıklı beslenmenin de risk faktörleri arasında yer aldığına dikkat çekti.
Erken dönemde belirti vermeyebilir
Kolon kanserinin erken evrelerde çoğu zaman belirti vermediğini belirten Eken, bazı şikayetlerin mutlaka dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Dışkılama alışkanlığında değişiklik, dışkıda kan görülmesi, açıklanamayan kilo kaybı, karın ağrısı veya şişkinlik, demir eksikliğine bağlı kansızlık ve sürekli yorgunluk gibi belirtilerin ortaya çıkması durumunda vakit kaybetmeden doktora başvurulması gerektiğini söyledi.
Tarama hayat kurtarır
Kolon kanserine karşı taramanın büyük önem taşıdığını vurgulayan Dr. Eken, genel olarak 50 yaşından itibaren düzenli tarama yapılmasının önerildiğini belirtti. Aile öyküsü bulunan kişilerde ise taramaya daha erken yaşta başlanabileceğini ifade etti.
Gaitada gizli kan testi, sigmoidoskopi ve özellikle kolonoskopinin kolon kanseri taramasında kullanılan yöntemler olduğunu belirten Eken, kolonoskopinin “altın standart” yöntem olduğunu söyledi. Bu işlem sırasında hem erken evrede kanser tespit edilebildiğini hem de kanserleşme riski taşıyan poliplerin çıkarılabildiğini ifade etti.
Sağlıklı yaşam riski azaltabiliyor
Kolon kanseri riskinin tamamen ortadan kaldırılamasa da sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla önemli ölçüde azaltılabileceğini belirten Dr. Aynur Eken, liften zengin beslenmenin önemine dikkat çekti. Sebze, meyve ve tam tahıl tüketiminin artırılması, düzenli fiziksel aktivite yapılması, sağlıklı kilo kontrolünün sağlanması, sigaranın bırakılması ve alkol tüketiminin sınırlandırılmasının riskin azaltılmasına katkı sağlayabileceğini belirtti.
Eken, kolon kanserinin önlenebilir ve erken tanı ile büyük ölçüde tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu vurgulayarak, “Belirti ortaya çıkmasını beklemeden yaşa ve risk durumuna uygun taramaların yapılması gerekir. Erken teşhis hayat kurtarır” dedi.
