Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Hatay’ın Dörtyol ilçesinde modern tarımı ve narenciye üretimini teşvik etmek amacıyla bizzat kurdurduğu tarihi çiftlik evi, sahipsizlik ve ilgisizlik yüzünden harabe haline geldi. Kırık pencereleri, dökülen sıvaları ve atıl görüntüsüyle yürek burkan tarihi yapı, kapsamlı bir restorasyon ve koruma altına alınmayı bekliyor.
Milli Mücadele ve Tarımsal Kalkınmanın Sembolüydü
Milli Mücadele döneminde işgale karşı ilk kurşunun atıldığı Dörtyol’a özel bir önem veren Mustafa Kemal Atatürk, 1925 yılından itibaren ilçeyi defalarca ziyaret etti. Bölgenin iklim şartlarını narenciye yetiştiriciliği için oldukça elverişli bulan Atatürk, Türk çiftçisine örnek olmak amacıyla kendi şahsi birikimiyle portakal bahçeleri ve araziler satın alarak bölgede örnek bir çiftlik kurdu.
Çiftliğin idaresi ve Atatürk’ün bölgeyi ziyaretlerinde konaklaması amacıyla inşa edilen iki katlı taş-kagir yapı, aynı zamanda Hatay’ın anavatana katılma sürecinde güney sınırındaki gelişmelerin takip edildiği tarihi temas noktalarından biri oldu. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 1937 yılında Dörtyol’daki bu çiftliği de diğer tüm şahsi mülkleri gibi Türk milletine bağışlayarak Hazine’ye devretti.
Yarım Kalan Müdahale Yapıyı Koruyamadı
Giriş katı kesme ve moloz taş işçiliğiyle, üst katı ise kagir mimariyle inşa edilen tarihi binada geçmiş yıllarda başlatılan tadilat girişimlerinin yarım bırakıldığı görülüyor.
Dış cephesinin bir kısmı kaba sıva ile kapatılan yapının;
- Üst kat pencere doğramalarının tamamen boş bırakıldığı,
- Alt kat pencerelerindeki ahşap çerçevelerin çürümeye başladığı ve camlarının kırıldığı,
- İç mekan ahşap taban kaplamalarının tahrip olduğu ve bina içerisine moloz ve atıkların yığıldığı gözler önüne serildi.
Etrafı demir korkuluklarla çevrili olmasına rağmen kapıları kilitli tutulmayan ve herhangi bir koruma tedbiri bulunmayan bina, hava koşullarının ve dış etkenlerin tahribatına açık halde bulunuyor.
Vatandaşlar ve Ziyaretçiler Tepkili: "Müze Olması Gerekirken Terk Edilmiş"
Bölgeyi ziyaret eden vatandaşlar, Atatürk’ün Dörtyol merkezdeki İlk Kurşun Müzesi gibi bu çiftlik evinin de restore edilerek kültür turizmine kazandırılması gerektiğini ifade ediyor. Yapının mevcut içler acısı halini kaydeden vatandaşlar, ilgili kurumların, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ve yerel yönetimlerin tarihi mirasa sahip çıkması çağrısında bulunuyor.
Yetkililerden Adım Bekleniyor
Cumhuriyet tarihinin ve Çukurova tarım devriminin önemli simgelerinden biri olan Dörtyol Atatürk Çiftlik Evi’nin; aslına uygun şekilde restore edilmesi, çevre düzenlemesinin yapılması ve narenciye tarihini anlatan bir anı evi/müze olarak Hatay turizmine kazandırılması için yetkililerin harekete geçmesi bekleniyor.
