Next
Milyonlarca vatandaşı ilgilendiren ve ev, arsa ya da iş yeri alım satımında ödeme sürecini kökten değiştirecek uygulamayı değerlendiren Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, sistemin tam anlamıyla işe yaraması için yalnızca ödeme yönteminin değişmesinin yetmeyeceğine dikkat çekti.
Daha önce 1 Temmuz, ardından 1 Ekim tarihlerinde devreye gireceği duyurulan Güvenli Ödeme Sistemi için yeni bir erteleme kararı geldi.
Ticaret Bakanlığı, uygulamanın kusursuz işleyebilmesi ve kurumlar arası teknik entegrasyonun tamamlanabilmesi için zorunlu başlangıç tarihini 1 Aralık 2026 olarak belirledi. Yılda yaklaşık 3,5 milyon tapu işleminin gerçekleştiği Türkiye'de uygulama, bankalar ve kamu kurumları arasındaki entegrasyonun tamamlanmasıyla bu tarihte başlayacak.
ERTELEMENİN ARKASINDA BANKALARIN HAZIRLIĞI VAR
Takvimin yeniden değişmesinin temel nedeni teknik altyapı ihtiyacı oldu. Ticaret Bakanlığı ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü arasındaki veri akışı sürerken, sürece dahil olan bankaların da kendi iç hazırlıklarını tamamlaması gerekiyor.
Özelmacıklı, tapu işlemi sırasında ortaya çıkan verilerin bankalar arasında güvenli biçimde paylaşılabilmesi için bazı bankaların ek süreye ihtiyaç duyduğunu dile getirdi. Sistemin hatasız çalışması için bir pilot uygulama süreci planlandığı, 1 Aralık tarihinin de bu teknik hazırlıkların bir parçası olduğu ifade edildi.
SİSTEMİN HEDEFİ RİSKİ SIFIRA İNDİRMEK
Yeni sistemle, gayrimenkul alışverişinde alıcı ile satıcının farklı aşamalarda üstlendiği risklerin sıfıra indirilmesi hedefleniyor. Özelmacıklı, sistemin mülkiyet devri ile satış bedelinin aktarılmasını eş zamanlı hale getireceğini belirtti.
Uygulama devreye girdiğinde tapu dairelerinde yüksek miktarda nakit taşıma zorunluluğunun ortadan kalkması, sahte para, hırsızlık ve dolandırıcılık vakalarının önüne geçilmesi amaçlanıyor. İşlemlerin tamamen finansal sistem üzerinden yürümesiyle kayıt dışı ekonomiyle mücadeleye de katkı sağlanması hedefleniyor.
TAPUDA DÜŞÜK BEDEL BEYANI UYARISI
Güvenli Ödeme Sistemi sektörde devrim niteliğinde bir adım olarak görülse de meselenin bir de öteki boyutu bulunuyor. Gayrimenkul satışlarında sık karşılaşılan "tapuda düşük bedel beyan etme" alışkanlığının sürdüğünü hatırlatan Özelmacıklı, yalnızca para transfer yöntemini değiştirmenin tek başına yeterli olmayacağının altını çizdi.
Sistemin hedeflenen başarıya ulaşabilmesi için taşınmazların gerçek piyasa değerlerinin de şeffaf biçimde kayıt altına alınmasını sağlayacak sağlam bir altyapıya ihtiyaç duyuluyor.
"DEĞER BARIŞI" ÖNERİSİ GÜNDEMDE
Geçmiş yıllarda farklı nedenlerle gerçek piyasa değerinin altında kaydedilen taşınmazlar için yeni bir çıkış yolu önerisi gündeme geldi. Özelmacıklı, vatandaşları gerçek değeri beyan etmeye teşvik edecek düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
Tapu harçlarında yapılabilecek indirimlerin ve değer artış kazancı vergisinde atılacak adımların süreci hızlandıracağı belirtilirken, "değer barışı" benzeri bir uygulamanın hem kamu hem de vatandaş açısından çok daha sağlıklı bir piyasa yaratacağı ifade ediliyor.
SIRADA DEĞER HARİTALARI VAR
Gayrimenkul sektöründeki dijitalleşme adımları güvenli ödemeyle sınırlı kalmıyor. Kısa süre önce devreye alınan Elektronik İlan Doğrulama Sistemi ile yetkisiz ve sahte ilanların önüne geçilmişti.
Sektörün bir sonraki hedefi, piyasanın röntgenini çekecek değer haritalarını oluşturmak. İlan fiyatları, gerçekleşen resmi satışlar, banka transferleri ve ekspertiz raporlarının tek bir havuzda toplanmasıyla gayrimenkul piyasasının çok daha net analiz edilebilmesi amaçlanıyor.
