Türkiye genelinde hızla artan yaşlı nüfus oranları, Osmaniye’yi de etkisi altına almış durumda. 2023 yılı itibarıyla Osmaniye’de yaşayan her 100 kişiden yaklaşık 10’u 65 yaş ve üzeri. Bu oran, henüz Türkiye ortalamasının (%10,2) biraz altında kalsa da, kentin demografik olarak "yaşlı" sayılmasına çok az bir mesafe kaldığını gösteriyor. TÜİK verilerine dayalı bu analiz, Osmaniye’nin yaş piramidinde yaşanan sessiz dönüşümün artık daha görünür hâle geldiğini ortaya koyuyor. Üstelik bu tablo sadece bugünü değil, gelecekte karşı karşıya kalınacak sosyo-ekonomik değişimleri de işaret ediyor. Kentin yapısal dönüşüme hazır olup olmadığı ise hâlâ cevap bekleyen sorular arasında.
Osmaniye'de Yaşlı Nüfusun Genel Görünümü
Osmaniye’nin toplam nüfusu 2023 yılı itibarıyla 557.666 olarak kaydedildi. Bu nüfusun 65 yaş ve üzerindeki kısmı ise 53.271 kişiden oluşuyor. Bu da toplam nüfusun %9,55’inin yaşlı olduğunu gösteriyor. Bu oran, henüz “resmî yaşlı nüfus” eşiği olan %10’un biraz gerisinde. Ancak ulaşılan değer, Osmaniye’nin demografik olarak yaşlanma sürecine girdiğini açıkça ortaya koyuyor.
Yaşlı nüfusun iç yapısı incelendiğinde, 65-74 yaş aralığında yer alan "genç-yaşlı" grubun baskın olduğu görülüyor. 35.343 kişilik bu grup, toplam yaşlı nüfusun yaklaşık üçte ikisini oluşturuyor. Bu durum, aktif yaşlanma politikalarına duyulan ihtiyacın altını çiziyor. İleri yaş gruplarındaki azalma ise bakım hizmetleri için zaman içinde artacak bir talep dalgasının habercisi olarak değerlendirilebilir.
Türkiye ile Kıyaslayınca Osmaniye Hâlâ Genç Sayılır mı?
Türkiye genelinde yaşlı nüfus oranı %10,2 seviyesine çıkarken, Osmaniye %9,55’lik oranıyla bu ortalamanın biraz altında kalıyor. Bu fark ilk bakışta küçük görünebilir ancak demografik geçiş açısından önemli bir eşiğe işaret ediyor. Osmaniye, yaşlanma yolunda ilerleyen iller arasında yer alıyor fakat henüz “en yaşlılar” kulübüne dahil değil.
Buna karşılık, örneğin Sinop, Kastamonu ve Giresun gibi iller %20’ye yaklaşan oranlarla Türkiye’nin en yaşlı bölgeleri arasında yer alıyor. Osmaniye ise ortalama yaşlılık düzeyine sahip iller arasında konumlanıyor. Bu da onu, ulusal yaşlanma politikaları açısından bir tür “ölçeklenebilir model” hâline getiriyor.
Osmaniye’de Yaşlanmanın Sosyo-Ekonomik Yansımaları
Yaşlı nüfus artışı, beraberinde bir dizi sosyo-ekonomik etkiyi de getiriyor. Türkiye genelinde yaşlıların %77’si en az bir kronik hastalığa sahip. Bu oran Osmaniye’ye uyarlandığında, kentte yaklaşık 41.900 yaşlının düzenli sağlık takibine ihtiyaç duyduğu söylenebilir. Bu da sağlık altyapısının gözden geçirilmesini zorunlu kılıyor.
Öte yandan, yalnız yaşayan yaşlı bireylerin oranı da dikkat çekici. Türkiye ortalamasına göre yaklaşık %20 olan bu oran, Osmaniye’de 10 binin üzerinde yaşlının yalnız yaşadığını gösteriyor. Bu bireyler için sosyal izolasyon riski artarken, acil sağlık hizmetlerine erişim gibi konular da daha kritik hâle geliyor.
Kentteki yaşlı nüfusun önemli bir kısmı hâlen sosyal olarak aktif ve mobil durumda. Ancak dijital okuryazarlık seviyesi düşük. Yaşlı bireylerin kamu hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak için dijital eğitim programlarının artırılması, bu alandaki en öncelikli ihtiyaçlardan biri.
Yerel Yönetimlere Düşen Görevler
Osmaniye gibi demografik olarak geçiş sürecinde olan şehirlerde, yerel yönetimlerin proaktif planlamalara yönelmesi gerekiyor. Yaşlı bireylerin kentsel yaşamdan kopmadan, bağımsız ve güvenli bir şekilde yaşamlarını sürdürebilmeleri için yaşa dostu kentsel düzenlemeler ön plana çıkmalı.
Toplu taşımanın fiziksel erişilebilirliği, park ve yürüyüş alanlarının güvenliği, kamu binalarına erişim gibi konular Osmaniye'nin önümüzdeki dönemde gündeminde olmalı. Aynı zamanda, yaşlı bireylerin ihtiyaç duyduğu sosyal destek mekanizmalarının yaygınlaştırılması, komşuluk ağları ve gönüllü destek sistemlerinin kurulması da yerel stratejilere entegre edilmelidir.
Ekonomik Bir Fırsat
Yaşlı nüfus artışı sadece bir yük olarak görülmemeli; bu aynı zamanda "gümüş ekonomi" için bir fırsat kapısı da aralıyor. Sağlık hizmetlerinden evde bakıma, erişilebilir turizmden dijital eğitimlere kadar pek çok sektör, yaşlanan nüfusun ihtiyaçları doğrultusunda şekillenebilir. Osmaniye, bu alanda öncü adımlar atarak hem istihdam yaratabilir hem de sosyal fayda sağlayabilir.
Osmaniye İçin Şimdi Harekete Geçme Zamanı
Osmaniye, henüz yaşlı bir toplum statüsüne ulaşmamış olsa da, bu dönüşümün kapısında bekliyor. Demografik göstergeler, zaman kaybetmeden harekete geçmenin gerekliliğini açıkça ortaya koyuyor. Sağlık altyapısından kentsel tasarıma, sosyal destekten ekonomik dönüşüme kadar pek çok alanda şimdiden atılacak adımlar, kentte yaş almanın bir dezavantaj değil, bir yaşam kalitesi unsuru olmasını sağlayabilir.
