Osmaniye’nin dar sokaklarında yankılanan çekiç sesleri artık eskisi kadar sık duyulmuyor. Bir zamanlar hemen her mahallede rastlanan sokak kalaycıları, bugün yok denecek kadar az. Osmaniye’nin son nesil sokak kalaycılarından biri ise hâlâ mesleğini bırakmamakta kararlı. Mahalle mahalle dolaşarak, yerde oturup bakır kapları kalaylayan usta, hem ekmeğini kazanıyor hem de unutulmaya yüz tutmuş bir geleneği yaşatmaya çalışıyor. Ancak onun anlattıkları, bu mesleğin geleceği adına pek de umut vermiyor.
Yerde Oturarak Sokakta Kalay Yapıyor
Geleneksel yöntemlerden vazgeçmeyen sokak kalaycısı, modern atölyeler yerine kaldırım kenarını tercih ediyor. Yanında taşıdığı küçük ocağı, kalayı ve el aletleriyle sokağın bir köşesinde yere oturup işini yapıyor. Bakır tencereler, kazanlar ve tavalar tek tek elden geçirilirken, ortaya çıkan görüntü eski zamanları hatırlatıyor.
Mahalle sakinleri, ustanın geldiği günü kaçırmamak için bakır eşyalarını hazırlıyor. Kimi zaman bir avlu önünde, kimi zaman bir sokak başında işini yapan kalaycı, “Bu meslek sokakta yapılır” diyerek geleneğin özünü koruduğunu söylüyor. Ona göre kalaycılık sadece bir iş değil, sabır ve emek isteyen bir yaşam biçimi.
“Gençler Bu İşi Yapmak İstemiyor”
Ustanın en büyük serzenişi ise mesleğe olan ilginin giderek azalması. Gençlerin kalaycılıktan uzak durduğunu söyleyen sokak kalaycısı, ağır çalışma şartlarının ve kazancın düşüklüğünün bu duruma neden olduğunu dile getiriyor. “Eskiden çırak bulmak kolaydı, şimdi kimse yanaşmıyor” sözleriyle yaşadığı sıkıntıyı özetliyor.
Uzun saatler yerde oturarak çalışmanın zor olduğunu belirten usta, buna rağmen mesleğini sevdiğini ve bırakmak istemediğini söylüyor. Ancak kendisinden sonra bu işi devam ettirecek kimsenin olmaması, onu en çok düşündüren konu. Kalaycılığın, ustasıyla birlikte tarihe karışmasından endişe ediyor.
Bir Meslek, Bir Kültür Yok Oluyor
Sokak kalaycılığı, sadece bakır kapların yenilenmesi değil, aynı zamanda geçmişle kurulan bir bağ olarak görülüyor. Ustanın anlattıklarına göre, eskiden kalaycı geldiğinde mahallede ayrı bir hareketlilik olurdu. Bugün ise bu görüntüler giderek nadirleşiyor.
Osmaniye’nin son sokak kalaycılarından biri olan usta, mesleğin yaşatılması için destek gerektiğini düşünüyor. “Bu iş öğretilmezse biter” diyen kalaycı, hem yetkililere hem de gençlere çağrıda bulunuyor. Yerde oturup sokakta sürdürdüğü bu emek dolu meslek, sessizce yok olmayı bekleyen değerler arasında yerini alıyor.