Osmaniye çarşısının ara sokaklarında ve küçük sanayi sitesinde yıllardır yankılanan çekiç, bileme taşı ve dikiş makinesi sesleri giderek azalıyor. Bıçak bileme ustalarından ayakkabı tamircilerine, terzilerden klasik torna tezgâhlarına kadar kentin geçmişine tanıklık eden zanaatkârlar, mesleklerini devredecek yeni nesil bulmakta büyük güçlük çekiyor.
Dışarıdan Çırak Gelmiyor, Gençler İlgi Göstermiyor
Çarşıdaki zanaatkârlarla yapılan görüşmeler, mesleklerin en büyük sorununun "yetişecek eleman yokluğu" olduğunu gözler önüne seriyor. Dışarıdan hiçbir gencin gelip "Ben bu mesleği öğrenmek istiyorum, bu işi yapmak istiyorum" diyerek kapıyı çalmadığını belirten ustalar, el emeğine dayalı işlerin gençler arasında artık bir kariyer seçeneği olarak görülmediğini ifade ediyor.
Masa başı iş arayışının ve kolay yoldan gelir elde etme isteğinin el zanaatlarını geri plana ittiğini söyleyen tezgâh sahipleri, iş arayanların zanaat öğrenmek yerine geçici işleri bile daha cazip bulduğuna dikkat çekiyor.
"Kendi Çocuğumuza Zorla Sevdirmeye Çalışıyoruz"
Dışarıdan çırak bulma umudunu tamamen yitiren ustalar, dükkânın kapısına kilit vurulmasın diye çareyi aile içinde arıyor. Mesleği devam ettirebilmek adına kendi evlatlarını ya da yakın akrabalarını tezgâh başına çekmeye çalıştıklarını anlatan bir çarşı esnafı durumu şöyle özetliyor:
"Eskiden babadan oğula geçen meslekler vardı, şimdi dışarıdan kimse gelmeyince mecburen kendi çocuğumuzu dükkâna alıştırmaya çalışıyoruz. 'Öğrensin, dükkân kapanmasın, bu zanaat yaşasın' diye zorla sevdirmeye uğraşıyoruz. Ama bakıyoruz ki çocuk heves etmiyor, gönlü yok. Sevmezse de ısrar edemiyoruz; 'İstediğin, mutlu olacağın işi yap' diyerek kendi yoluna bırakıyoruz. Sonuçta tezgâh yine ustasına, yani yalnızlığa kalıyor."
Son Kuşak Tezgâh Başında
Çocukların da farklı sektörlere yönelmesiyle birlikte Osmaniye'deki birçok geleneksel dükkân, mevcut ustalarının emekliliğiyle birlikte kapanma tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor. Bir dönemin gözde meslekleri olan tamircilik ve bileyicilik gibi kilit zanaatlar, son temsilcileriyle çarşının hafızasında yaşamaya devam ediyor.
