Güneş’in son dönemde artan hareketliliği, Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX’in Starlink uydu filosunda büyük sorunlara yol açıyor. NASA ve bilim insanlarının yaptığı yeni bir araştırmaya göre, 2020–2024 yılları arasında Güneş’teki yoğun patlamalar ve manyetik hareketlilik, Starlink uydularının Dünya’ya doğru düşüşünü hızlandırdı.
Güneş Döngüsündeki Hareketlilik Uydu Sayısını Etkiliyor
NASA Goddard Uzay Uçuşu Merkezi uzay fizikçisi Denny Olivieira liderliğinde yapılan çalışma, Güneş döngüsündeki 25. periyotta yaşanan güçlü hareketliliğin, düşük Dünya yörüngesindeki uyduların sürtünmesini artırdığını ortaya koydu. Bu durum, uyduların yörüngelerini kaybetmelerine ve en sonunda yörüngeden düşmelerine sebep oluyor.
Güneş’in yaklaşık 11 yılda bir tekrarlanan manyetik döngüsü sırasında kutup manyetik alanlarının tersine dönmesi, Güneş lekeleri ve patlamalarında artışa neden oluyor. Bu süreç atmosferin üst katmanlarını ısıtarak, yörüngedeki uyduların karşılaştığı sürtünmeyi artırıyor.
Starlink Uyduları Risk Altında
SpaceX’in bugüne kadar fırlattığı 8 bin 873 Starlink uydusunun 7 bin 669’u halen yörüngede bulunuyor. Ancak araştırmada, 2024 yılında tam 316 Starlink uydusunun yörüngeden çıkarak düştüğü tespit edildi. Bu rakam, 2023’e göre 3,5 kat fazla ve önceki yıllara kıyasla rekor seviyede.
Uydu düşüşleri, 2020 yılında sadece 2 iken, 2021’de 78, 2022’de 99, 2023’te ise 88 olarak kaydedilmişti.
Beklenmedik Sonuçlar
Çalışmanın şaşırtıcı bulgusu ise düşen uyduların yüzde 72’sinin jeomanyetik fırtınaların zayıf olduğu dönemlerde yörüngeden çıktığının görülmesi oldu. Bu durum, Güneş döngüsü boyunca sürtünmenin zamanla artmasının etkisi olarak yorumlandı. Öte yandan, güçlü jeomanyetik fırtına dönemlerinde düşen uydular ise daha hızlı bir şekilde yörüngelerini kaybediyor.
Araştırmacılar, bu veriler ışığında jeomanyetik fırtınaların yörüngesel sürtünme üzerindeki etkisini daha iyi modellemeyi amaçlıyor.
