Emekli Jandarma Kurmay Albay Agah Dolay, 2012 yılında emekliliğinin ardından tarih araştırmalarına yöneldi. Çankırı kökenli olan Dolay, memleketi Çankırı’nın tarihi üzerine yaptığı derinlemesine çalışmalar sonucu önemli bilgilere ulaştı. Bu bilgileri önce akademik bir teze, ardından da “20. Yüzyılın İlk Yarısında Çankırı” adlı kitabına dönüştüren Dolay, ayrıca 38. Alay’ın sancağını da bulup fotoğrafladı.
Araştırmaları sırasında Ankara ve İstanbul’daki birçok kütüphaneyi ziyaret eden Dolay, Osmanlı arşivlerinde 38. Alay’ın izlerini sürerken, kendi aile tarihiyle de bağlantılı önemli belgelere ulaştı. Dedesi Hıdırlıklıoğlu Mehmet oğlu İbrahim’in şehit kaydını Milli Savunma Bakanlığı arşivlerinde bulan Dolay, “Anneannemin babası olan dedemin kaydını bulmam araştırmayı tetikledi” dedi.
-
Alay’ın tarihçesine ışık tutan Dolay, 1886 yılında kurulan bu birliğin çeşitli görevlerde bulunduğunu, Samsun’da lağvedildiğini ve sancaklarının askeri müzede korunduğunu belirtti. Ayrıca Çankırı’da bir dönem İngiliz ve Anzak askerlerinin tutulduğu esir kampına ait tek fotoğrafın da kendisinde bulunduğunu vurguladı.
“Şehit kayıtlarına internetten kolayca ulaşılabiliyor” diyen Dolay, araştırma yapmak isteyenlere lakap bilgisinin önemli olduğunu söyledi. Şu anda birçok belge üzerinde çalışmaya devam eden Dolay, “Bulanlar arayanlardır” sözünü hatırlatarak herkesin tarih araştırmalarına katkı verebileceğini ifade etti.