Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ait yükseköğretim beyin göçü istatistiklerini yayımladı. Türkiye genelinde oran sabit kalsa da, Osmaniye gibi sanayi ve üniversite kentleri için veriler düşündürücü. Özellikle mühendislik ve bilişim alanındaki kayıplar, kentin lokomotif sektörlerini doğrudan etkileyebilir.
Sanayi Kentinde Endişe Artıyor
TÜİK’in yayımladığı verilere göre, 2024 yılında yükseköğretim mezunlarının %2,0’si kariyerine yurt dışında devam etmeyi tercih etti. Bu oran, geçen yıllara kıyasla genel düzeyde sabit görünse de, alt kırılımlar Osmaniye gibi üretim temelli iller için daha farklı bir tablo çiziyor. Özellikle mühendislik ve bilişim gibi stratejik alanlarda yaşanan kayıplar, sanayi ve teknoloji odaklı büyümeye çalışan kentleri doğrudan etkileyebilir.
Demir-çelik ve imalat sektöründe güçlü bir yapıya sahip olan Osmaniye, aynı zamanda Korkut Ata Üniversitesi (OKÜ) aracılığıyla sanayiye nitelikli iş gücü sağlıyor. Ancak TÜİK’in sunduğu detaylı veriler, bu potansiyelin giderek dış ülkelere kaydığını ortaya koyuyor.
Mühendislik Mezunlarının Göçü Sanayiyi Zorluyor
Raporda, 2024 yılı itibarıyla yurt dışına giden mezunlar arasında en yüksek paylardan biri %4,4 ile “Mühendislik, imalat ve inşaat” alanına ait. Osmaniye'nin OSB’si, demir-çelik tesisleri ve üretim kapasitesiyle bu alanlara yüksek oranda bağımlı. Ancak bu branşta yetişen yetenekli gençlerin yurt dışını tercih etmeye başlaması, kentin üretim gücü açısından kritik bir tehdit haline geliyor.
OKÜ Mühendislik Fakültesi, bölge sanayisinin can damarını oluşturan bu sektörlere her yıl yüzlerce mezun kazandırıyor. Ancak ulusal düzeyde gözlemlenen bu göç eğilimi, üniversite ve sanayi iş birliklerini zayıflatabilir. Nitelikli iş gücü eksikliği, hem verimlilikte düşüşe hem de teknolojik gelişmelere ayak uyduramama riskine neden olabilir.
Bilişim ve Yazılım Alanında Büyük Kayıp
TÜİK verilerinde zirveye yerleşen bir diğer alan ise %6,7 ile “Bilişim ve iletişim teknolojileri” oldu. Osmaniye, son yıllarda kurduğu Teknopark yapısı ve dijital dönüşüm hedefleriyle bu alanda da büyüme hedefliyor. Ancak genç yazılımcıların ve bilişim uzmanlarının yüksek oranla yurt dışını tercih etmesi, bu çabaları sekteye uğratabilir.
Kentte kurulan girişimcilik merkezleri ve üniversite destekli AR-GE projeleri, yeni teknolojilere adapte olmayı hedeflerken, yetenekli insan kaynağının elde tutulamaması bu gelişmeleri yavaşlatabilir. Bu durum, dijitalleşme sürecinin sekteye uğraması ve yatırımcıların ilgisinin başka bölgelere kayması riskini doğuruyor.
Bilim İnsanları da Gidiyor
Raporda dikkat çeken bir diğer veri, %15,0 ile “Moleküler Biyoloji ve Genetik” mezunlarının yurt dışı eğiliminde zirvede olması. Her 100 mezundan 15’inin ülkeden ayrıldığı bu alanda, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi de temel bilimlerde eğitim veren önemli kurumlardan biri konumunda.
Bu bölümün yanı sıra, İşletme Mühendisliği (%10,8) ve Elektronik Mühendisliği (%9,6) gibi OKÜ bünyesinde bulunan bölümler de yüksek göç oranlarıyla dikkat çekiyor. Bu durum, bilimsel üretim ve yenilikçi projeler açısından kentin gelecek vizyonunu etkileyebilir.
Vakıf Üniversitelerinden Mezun Olan Osmaniyeli Gençler Nerede?
Bir diğer dikkat çekici başlık ise vakıf üniversiteleri mezunlarına ilişkin. Devlet üniversitelerinde beyin göçü oranı %1,7 olarak belirlenirken, vakıf üniversitelerinde bu oran %4,3’e çıkıyor. Özellikle “tam burslu” öğrenciler arasında bu oran %8,3’e kadar yükseliyor.
Bu oranlar, Osmaniye’den çıkıp Türkiye genelindeki vakıf üniversitelerinde eğitim alan başarılı gençlerin, mezuniyet sonrası yurt dışında yaşamayı ve çalışmayı tercih ettiğini ortaya koyuyor. Bu durum, kentin potansiyel insan kaynağında ciddi bir kayba yol açabilir.
Osmaniye Ne Yapmalı?
TÜİK raporu, yalnızca bir istatistik paylaşımı değil; aynı zamanda Osmaniye için stratejik bir uyarı niteliği taşıyor. Kentin, başta mühendislik ve bilişim olmak üzere, nitelikli mezunlarını yerel ekonomide tutacak cazip koşullar oluşturması gerekiyor. Gerek üniversite-sanayi iş birliğiyle daha güçlü kariyer yolları, gerekse yaşam kalitesini artıracak sosyal destekler, beyin göçünün önüne geçmek için kritik hale geliyor.
