Cumhuriyet Halk Partisi Kadın Kolları Genel Başkanı ve Osmaniye Milletvekili Dr. Asu Kaya, kadınların sigortalı olmadan önce yaptıkları doğumları borçlanamamalarının yarattığı adaletsizliği Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.
Kaya, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın yanıtlaması istemiyle sunduğu yazılı soru önergesinde, kadınların sigorta öncesi doğum borçlanması hakkından mahrum bırakılmasının kadın emeğine ve anneliğe karşı açık bir haksızlık olduğunu vurguladı.
“Kadınlar aynı yasalar altında çalışırken erkeklerle eşit haklara sahip olmalıdır. Bu düzenleme kadın emeğini cezalandıran, eşitlik ilkesine aykırı bir uygulamadır.” ifadelerini kullanan Kaya, konunun sosyal adalet ve toplumsal eşitlik boyutuna dikkat çekti.
“Aynı yasa kadınları ikiye ayırıyor”
Dr. Kaya, 5510 sayılı Kanun’un 41. maddesi kapsamında yalnızca sigorta sonrası doğumlar için borçlanma hakkı tanınmasının kadınlar arasında ayrım yarattığını belirtti:
“Bu yasa, aynı ülkenin kadınlarını ikiye ayırıyor: sigortadan önce anne olanlar ve sonra anne olanlar.
Oysa her doğum, hangi koşulda olursa olsun, bir emektir. Devletin görevi bu emeği tanımak, cezalandırmak değil, desteklemektir.”
Kaya, sigorta öncesi doğum borçlanması hakkının verilmemesinin, kadınların emeklilik haklarına erişimini geciktirdiğini ve birçok kadının çalışma hayatından erken kopmasına neden olduğunu söyledi.
“Erkek askerlik süresini borçlanabiliyor, kadın doğum süresini neden borçlanamıyor?”
CHP’li Kaya, mevcut düzenlemede erkeklerin sigorta öncesi askerlik süresini borçlanabildiğini, ancak kadınların aynı hakkı doğum için kullanamadığını hatırlatarak bunun cinsiyet temelli açık bir ayrımcılık olduğunu vurguladı:
“Eğer bir erkek sigorta öncesi askerlik süresini borçlanabiliyorsa, bir kadın da sigorta öncesi doğum süresini borçlanabilmelidir.
Annelik, toplumsal hayatın en ağır sorumluluklarından biridir. Kadınların emeklilik hakkına erişimini kolaylaştırmak, devletin görevidir.”
“Kadınlar lütuf değil, hak talep ediyor”
Kaya, hükümete çağrıda bulunarak, kadınların yıllardır süren bu eşitsizliğe karşı artık sabrının kalmadığını söyledi:
“Kadınlar hak ettikleri emeğin karşılığını almak istiyor. Sigorta öncesi doğum borçlanması hakkı bir lütuf değil, temel bir sosyal haktır. Bu haksızlık derhal giderilmelidir.”
Kadınların mücadelesinin temelinde eşit yurttaşlık talebi olduğunu vurgulayan Kaya, Anayasa’nın eşitlik ilkesinin kadınlar için de tam anlamıyla uygulanması gerektiğini ifade etti:
“Devletin görevi eşitliği sağlamak, ayrımcılığı sürdürmek değildir.”
TBMM’ye sunulan sorular
Dr. Asu Kaya’nın TBMM Başkanlığına sunduğu önerge kapsamında şu sorular Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı’na yöneltildi:
- Sigorta öncesi doğum yapan kadınların sayısı nedir?
- Bu düzenlemenin SGK bütçesine olası etkileri nelerdir?
- 2015–2025 yılları arasında doğum borçlanmasından yararlanan kadın sayısı kaçtır?
- Son 5 yılda doğum borçlanmasıyla ilgili bireysel başvuru, şikâyet ve dava sayısı nedir?
Ayrıca Kaya, şu soruya da yanıt istedi:
“Erkek sigortalıların sigorta öncesi askerlik süresini borçlanabildiği düşünüldüğünde, kadınların sigorta öncesi doğum süresini borçlanamaması eşitlik ilkesine uygun bir uygulama mıdır?”
