Next
OSMANİYE - Doğu Akdeniz’i İç Anadolu ve Kuzey Suriye’ye bağlayan geçitlerin merkezinde yer alan Osmaniye, stratejik konumu nedeniyle tarih boyunca birçok askeri garnizona ev sahipliği yaptı. Şehrin bu askeri geçmişinin en önemli tanıklarından biri de Amanos Dağları (Nur Dağları) üzerine kurulu olan Savranda Kalesi. Roma döneminden Osmanlı'ya kadar bölge savunmasında kilit rol oynayan yapı, Osmaniye'nin önemli tarihi mirasları arasında bulunuyor.
Savranda Kalesi Osmaniye'de Nerede?
Kale, Osmaniye il merkezinin 30 kilometre doğusunda, Hasanbeyli ilçesine bağlı Kalecik Köyü sınırlarında yer alıyor. Kaypak Bucağı yolu üzerinde, Kaypak Çayı'nın güney sırtlarındaki kalkerli kayalık platoya inşa edilen yapının hemen yan tarafında Kalecik Baraj Göleti bulunuyor. Kaleden bakıldığında Osmaniye'nin bu bölgesindeki baraj göleti ile fıstık çamı ve kızılçam ormanlarıyla kaplı kanyon izlenebiliyor. Kale ve çevresi, Türkiye'de dar bir alanda yetişen endemik Adana Çiğdemi (Crocus adanensis) türüne ev sahipliği yaptığı için "Doğal SİT Alanı" statüsüyle korunuyor.
Kalenin Tarihi Önemi Nedir?
İlk inşa dönemi Roma İmparatorluğu'na dayanan yapı, Çukurova'dan (Kilikya) Gaziantep, Halep ve Fırat havzasına geçiş sağlayan Osmaniye sınırlarındaki kanyon hatlarını denetlemek için kuruldu. Eski Ermeni kaynaklarında "kayalık plato" anlamına gelen Sarvandikar (veya Sarvandik'ar) adıyla bilinen kale, 1190’lardan 1298 yılına kadar Kilikya Ermeni Krallığı’nın Het'umid sülalesinden Baron Smbat ve mirasçıları tarafından yönetildi. 1337 yılında Memlûklerin kaleyi almasıyla Ermeni hakimiyeti sona erdi. Daha sonra Mısır ve Osmanlı yönetim hatları arasında garnizon olarak işlev gören kale, 2011 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından restore edilerek Osmaniye turizmine kazandırıldı.
Savunma ve Mimari Özellikleri Nelerdir?
Topoğrafyaya uygun dikdörtgen bir planda, yöresel kireç taşı olan "kara taş" kullanılarak inşa edilen kalenin dış çevresi yaklaşık 800 metre. Surların yüksekliği 7-10 metre, sayıları 12'yi bulan iki katlı burçların yüksekliği ise 8-10 metre arasında. Kuzey, doğu ve batı cepheleri Kaypak Çayı uçurumlarına yaslandığı için buralara hendek veya dış sur yapılmamış. Savunma mimarisi tamamen güney cephesine odaklanmış. Kaleye tek giriş, yine bu güney cephesinde yer alan ve kayalara oyulmuş dik merdivenlerle ulaşılan kapıdan yapılıyor.
Ahşap çatılı inşa edilen kalenin sur içlerinde hatıl boşlukları mevcut. İçi boş bırakılan burçların her birinden kale meydanına kapılar açılıyor ve sur üzerindeki seyirtim yolları bu burçları birbirine bağlıyor. Kuzeybatıda konik biçimde yükselen büyük bir kule bulunuyor. Yapı, plan özellikleri bakımından bölgedeki Karafenk, Tumil ve Kütüklü kalelerine benzese de duvar işçiliği yönünden onlardan ayrılıyor.
Kalenin İçinde Neler Var?
Kale meydanında bina temelleri ve uzun süreli kuşatmalarda su ihtiyacını karşılayan kaya sarnıçları yer alıyor. Giriş kapısından kuzeye uzanan dar bir iç yol var. Kuzey surunun dibinde, kuşatma sırasında Kaypak Çayı'na inip su almak ve güvenli tahliye sağlamak için kullanılan 2 metre genişliğinde basamaklı gizli bir geçit bulunuyor. Kalenin batı yamacındaki mezarlık alanında ise insan motiflerini andıran stilize mezar taşları mevcut.
Osmaniye Merkezden Kaleye Nasıl Gidilir?
Kaleye asfalt karayolu ile ulaşılabiliyor. Osmaniye merkezden hareket eden ziyaretçiler özel araç veya toplu taşıma kullanabiliyor.
Özel Araç: Osmaniye - Gaziantep karayolunun (D-400) 30. kilometresindeki Kaypak / Hasanbeyli kavşağından sağa dönülüyor. Kaypak Bucağı yönünde, çay kenarından ilerleyen yol, Kalecik Barajı yanındaki kale eteklerine doğrudan ulaşıyor.
Toplu Taşıma: Osmaniye Merkez Mahallesi'ndeki Hasanbeyli Dolmuş Garajı'ndan kalkan minibüsler kullanılabiliyor. Hasanbeyli ve Kaypak güzergahına giden araçlar, haftanın her günü 06:00 – 19:00 saatleri arasında çalışıyor. Garaja 0545 664 82 15 numaralı telefondan ulaşmak mümkün.
Araçtan indikten sonra ana kapıya çıkmak için kayalara oyulmuş merdivenli bir patikanın yürünmesi gerekiyor. Kalede içme suyu tesisi bulunmadığından Osmaniye'den yola çıkacak ziyaretçilerin sularını yanlarında getirmeleri ve araziye uygun yürüyüş ayakkabısı giymeleri isteniyor.
