Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, mevcut emeklilik sisteminde özellikle düşük maaşla sigortalı gösterilen çalışanların yıllar geçtikçe daha düşük emekli aylığı almasının önemli bir sorun olduğunu belirtti. Karakaş, bu durumun hem çalışanlar hem de Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) açısından sürdürülemez olduğunu vurguladı.
Orta Vadeli Program kapsamında sosyal güvenlik sisteminde köklü değişiklikler gündemde. Hükümetin yeni düzenlemeleriyle, çalıştıkça emekli maaşının azalmasına yol açan sistemin değiştirilmesi planlanıyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, bu düzenlemelerin milyonlarca çalışanın beklentisini karşılayacağını ifade etti.
"Çok Çalışan Cezalandırılıyor"
Karakaş, özellikle kısmi emekli olanlarla normal emekli olanların aynı maaş tabanında eşitlenmesinin adaletsizlik oluşturduğuna dikkat çekerek, “Fazla çalışan ödüllendirilmiyor, tam aksine cezalandırılıyor. Bu durum sistemin en büyük çelişkilerinden biri,” dedi.
Geçtiğimiz yıl emekli olan bazı sigortalıların maaş hesaplarında yüzde 30’a varan düşüşlerin yaşandığını belirten Karakaş, bunun temel nedenlerinden birinin düşük prim bildirimi ve mevcut aylık bağlama oranı (ABO) sistemi olduğunu dile getirdi.
Asgari Ücretle Çalışanlar En Çok Etkilenen Kesim
2008 sonrası dönemde, özellikle asgari ücret ya da bu ücrete yakın seviyelerden SGK’ya bildirilen çalışanların emekli maaşlarının, çalıştıkça artması yerine düştüğüne dikkat çeken Karakaş, bu durumun hem çalışanların sisteme olan güvenini zedelediğini hem de kayıt dışılığı teşvik ettiğini ifade etti.
Yeni Modelde Çalıştıkça Maaş Artacak
Yeni sistemde, çalışanların daha fazla prim ödeyerek daha yüksek emekli maaşı almasının önü açılacak. Özellikle SSK (4/1-a) ve Bağ-Kur (4/1-b) kapsamında sigortalı olanlar için, uzun süre çalışanları ödüllendiren bir yapı planlanıyor. Buna göre 25 yıldan sonraki her ek yıl için aylık bağlama oranında artış yapılması gündemde.
Karakaş, “Kısmi emeklilik ile normal emeklilik arasında maaş farkı olacak. Böylece, sistemde uzun süre kalan sigortalılar için cazip bir model oluşacak. Çalıştıkça maaşın azalması endişesi ortadan kalkacak,” dedi.
SGK Prim Geliri Artacak, Hizmet Kalitesi Yükselecek
Sosyal güvenlik sisteminde yapılacak değişikliklerin kayıt dışı istihdamla mücadeleye katkı sağlayacağını ifade eden Karakaş, “Çalışanların sistemde kalması teşvik edilecek. SGK prim gelirleri arttıkça kurumun hizmet kalitesi de yükselecektir” şeklinde konuştu.
Emeklilik Sisteminde Kritik Değişiklikler Kapıda
Orta Vadeli Program kapsamında sosyal güvenlik, sağlık ve çalışma hayatına dair çok sayıda yapısal düzenleme öngörülüyor. Emeklilik sisteminin sürdürülebilirliğini sağlamak, aktif-pasif dengesini iyileştirmek ve çalışanların sisteme bağlılığını artırmak bu düzenlemelerin temel hedefleri arasında yer alıyor.
