Next
Pancar alım kampanyası eylülün son haftalarında başladı. Eskişehir ve Ankara'daki fabrikalar 21 Eylül'de, Uşak, Elazığ ve Ağrı'daki kantarlar 23 Eylül'de açıldı; Yozgat 30 Eylül'de, Erciş, Kastamonu ve Susurluk da ekimin ilk günlerinde alıma geçti. Üretici haftalardır pancarını fabrikaya taşırken fiyat ekimin ortasında geldi. Üreticinin beklentisi ise tonda en az 4 bin 500 liraydı.
GEÇEN YIL 3 BİN 100 LİRAYDI
Fiyat, 4634 sayılı Şeker Kanunu'nun 5'inci maddesine dayanılarak şeker şirketleriyle pancar üreticilerinin temsilcileri arasında yürütülen görüşmelerde mutabakatla belirlendi. 3 bin 720 liralık bedel, yüzde 16 polar şeker içeren net 1 ton A kotası pancar için geçerli. Kiloya vurulduğunda pancarın kilosu 3 lira 72 kuruşa denk geliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı fiyatı 13 Ekim Salı günü resmî sosyal medya hesabından duyurdu. Paylaşımda, sözleşmeli üretimle çiftçiye alım güvencesi veren pancar tarımının hem üreticinin geleceği hem de Türkiye'nin stratejik üretim gücü açısından önemine vurgu yapıldı.
Geçen yıl fiyat önce ton başına 2 bin 975 lira olarak açıklanmış, ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın uygun görmesiyle 3 bin 100 liraya çıkarılmıştı. 2024'te ise pancarın tonu 2 bin 375 liraydı. Bu yılki fiyat, ton başına 620 liralık artış anlamına geliyor.
"ÜRETİM MALİYETİ 4 BİN LİRA"
Fiyata Eskişehir'den tepki geldi. Başkanlığını Halil Ünal'ın yaptığı Eskişehir Pancar Ekicileri Kooperatifi, tonun en az 4 bin 500 liraya çıkarılmasını istedi. Kooperatifin açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
"Gübre, mazot, işçilik ve enerji maliyetlerinde yaşanan artışlar, pancar alım fiyatına yapılan %20’lik zammın çok üzerindedir. Şeker pancarının üretim maliyeti ise yaklaşık 4.000 TL/ton seviyesindedir."
Konu Meclis'e de taşındı. Fiyatların bir ay geç açıklandığını söyleyen CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, pancarın tonunun 4 bin 500 liranın üzerine çıkarılmasını istedi. Gürer, "Yeni verilen fiyatta artış yüzde 20 olarak gerçekleşti. Şeker pancarı çiftçisi bunu kabullenemiyor. Çünkü şu anda şeker pancarı için beklenti tonu 4 bin 500 lira ile 4 bin 700 lira aralığında." dedi.
"ÇİFTÇİ YAŞASIN Kİ ÜRETİM YAŞASIN"
Erzincan'da da tepki büyüdü. Erzincan Pancar Ekicileri Kooperatifi Başkan Vekili Barış Güntürk, yazılı açıklamasında açıklanan fiyatın üreticinin beklentisinin altında kaldığını, artan maliyetleri karşılamadığını öne sürdü. Güntürk'ün aktardığına göre 1 Ekim'de masadaki rakam 3 bin 750 liraydı; açıklanan fiyat bunun da 30 lira altında kaldı.
3 bin 720 lirayı kabul edilemez bulan Güntürk, tohum, gübre, mazot ve sulama başta olmak üzere girdilerin pahalandığını hatırlattı ve Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı'na fiyatı yeniden değerlendirme çağrısı yaptı. Kooperatifin açıklamasında "Çiftçi yaşasın ki üretim yaşasın" sözüne de yer verildi.
Erzincan Ziraat Odası eski Başkanı Tamer Geyik de fiyatın maliyetler hesaba katılmadan belirlendiğini savunarak revize edilmesini istedi. Geyik, "Çiftçiyi hor gören gıdayı zor görür." dedi.
"ARTIK BEN DE PANCAR EKMEYECEĞİM"
En sert çıkış Eskişehir'in Odunpazarı ilçesinden geldi. Fiyatın üreticiye Şeker Enstitüsünün yazısıyla bildirildiğini anlatan Odunpazarı Ziraat Odası Başkanı Burhan Çelikoğlu, girdi fiyatlarını tek tek sıraladı:
"Geçen yıl 35 liraya aldığımız DAP gübresi bugün 51-52 lira bandında. 53 liraya aldığımız mazot ise bugün 100 lira seviyesine geldi. Üstelik biz pancarın parasını şubat ayında alacağız."
Çelikoğlu'nun hesabına göre 27-28 tonluk bir tır pancarın karşılığında ancak 1 ton mazot ya da yaklaşık 2 ton DAP gübresi alınabiliyor. Nakliyecilerin istediği farkı da çiftçinin ödediğini anlatan Çelikoğlu, polar kaybının da üreticinin cebinden çıkacağını söyledi: "Polar oranları düştüğünde ise her bir polar düşüşünde 150-200 liralık kaybımız olacak."
Pancar üreticisinin yıllardır azaldığını da hatırlatan Çelikoğlu, "2012 yılında 140 bin olan pancar üreticisi sayısı, 2025 yılında 75 bine düştü." dedi.
Çelikoğlu, üreticilere "Arkadaşlar, gelecek yıl pancar ekmeyelim." diye seslenirken kendi kararını da açıkladı:
"Ben kendi adıma her yıl bin ila 2 bin ton arasında pancar üretiyorum. Ancak artık ben de pancar ekmeyeceğim."
