Next
Emekliliğe hak kazandığı halde çalışmaya devam edenlerin maaşında yaşanan düşüş sorununa yeni Orta Vadeli Program (OVP) ile neşter vuruluyor. Uzun süre istihdamda kalmayı teşvik edecek yeni formülle, prim gün sayısı arttıkça emekli aylığının da yükselmesi hedefleniyor.
Çalışma hayatını sürdüren milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren emekli aylığı hesaplama modelinde köklü bir değişikliğe gidiliyor. Mevcut sistemde emeklilik hakkını elde ettikten sonra çalışmaya devam eden kişilerin, prim ödemeyi sürdürmelerine rağmen maaşlarında düşüş yaşanması uzun zamandır tartışılan bir konuydu. Yeni Orta Vadeli Program'da yer alan sosyal güvenlik hedefleriyle birlikte bu sorunun çözümü için ilk adım atıldı. Yeni düzenleme ile birlikte sistemde daha uzun süre kalan vatandaşların daha yüksek emekli maaşı almasını sağlayacak formüller masaya geldi. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, aylık bağlama oranlarında (ABO) yapılacak olası değişikliklerin detaylarını paylaştı.
YENİ OVP'DE EMEKLİLİK İÇİN HANGİ HEDEFLER YER ALIYOR?
SGK Başuzmanı İsa Karakaş, yayımlanan programın sosyal güvenlik boyutuyla ilgili dikkat çeken tespitlerde bulundu. Kamuoyunun en çok merak ettiği sorulara yanıt aradığını vurgulayan Karakaş, "Programdaki emeklilik maddelerini ayrıntılı inceledim. Çalıştıkça maaşı eriyen sistem bitti mi? Yeni OVP, 'çok çalışanı cezalandırma' sorununa el atıyor mu? Çok çalıştıkça maaş artacak mı?" diyerek yeni stratejilere dikkat çekti.
Sistemin mali yapısının korunması için atılacak adımların önemini anlatan Karakaş, OVP'de yer alan "Kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik eden, hakkaniyeti ve aktüeryal dengeyi önceleyen düzenlemeler hayata geçirilerek sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliği güçlendirilecektir" ifadelerini hatırlattı. Uzman isim, "Bu hedefin programa göre önümüzdeki sene içinde ifa edilmesi gerekmektedir" değerlendirmesini yaptı.
MAAŞ HESAPLAMA SİSTEMİNDE BEKLENEN DEĞİŞİKLİKLER
Mevcut yapıda emekliliği hak edenlerin hızla sistemden ayrılmasının hem devlete hem de vatandaşa yük getirdiğini belirten Karakaş, maaşların belirlenmesindeki temel formüle işaret etti. Karakaş, "SSK emeklilik aylığı genel olarak ortalama aylık kazanç ile aylık bağlama oranı formülü ile hesaplanmaktadır. Bu formülde özellikle ABO diye tabir edilen Aylık Bağlama Oranları büyük önem taşımaktadır" dedi.
Deneyimli çalışanların iş gücünden çekilmesinin kurum üzerinde yarattığı çifte maliyeti açıklayan Karakaş, "Belirtilen durum hem SGK’nın hem de çalışanın zararına sebep olmaktadır. Zira bu durumda SGK her ay alacağı primden mahrum olduğu gibi emeklilik maaşı ödemesi de yapmak zorunda kalmaktadır" ifadelerini kullandı.
ÇOK ÇALIŞANA YÜKSEK MAAŞ FORMÜLÜ
Hazırlıkları süren yeni düzenlemenin, çalışma hayatında kalmayı özendireceği belirtiliyor. Vatandaşların sistemde kaldıkça daha yüksek gelir elde etme beklentisine değinen Karakaş, "Oysaki bu durum tersine çevrilmiş olsa emekliliği gelenler bile çalıştıkça emekli aylıkları artacağından sistemde daha uzun süre kalacaklardır. Özellikle SSK ve Bağ-Kur sigortalılarının çalıştıkça yüksek emekli maaşı alması yönünde yasal bir düzenleme yapılması milyonlarca çalışanın en büyük beklentisi hâline gelmiştir" bilgisini verdi.
Yeni döneme dair masadaki formülleri de paylaşan SGK Başuzmanı, "Önümüzdeki dönemlerde kısmi emeklilik ile normal emeklilik için iki ayrı emeklilik taban maaşı uygulamasına gidilebilir. Ayrıca 25 yıldan sonraki çalışmalarda her bir yıl için ABO’da ilave artışlar öngören yeni bir sistem hayata geçirilebilecektir" diye konuştu.
Yeni parametrelerin devreye girmesiyle birlikte çalışanların kaygılarının son bulacağını vurgulayan Karakaş, sözlerini şöyle tamamladı:
"Öngörülen tedbirler kapsamında düzenleme yapılması hâlinde aktif/pasif dengesinde iyileşmelere neden olabileceği gibi sigortalıların da 'çalıştıkça emeklilik maaşım azalacak mı?' endişesi ortadan kalkacaktır"
Sistemde uzun süre kalmanın kayıt dışı istihdamı da önleyeceği, prim gelirlerindeki artışın ise sosyal güvenlik hizmetlerinin kalitesini artıracağı ifade ediliyor.
