Hatay’ın Payas ilçesinde yer alan Sokullu Mehmet Paşa Külliyesi’nin avlusunda kök salan anıt zeytin ağacı, sadece yaşıyla değil, taşıdığı hikâyeyle de dikkat çekiyor. Bilimsel olarak 1350 yaşında olduğu tespit edilen bu ağaç, Bizans’tan Osmanlı’ya, Cumhuriyet’ten günümüze kadar nice döneme tanıklık etti. Rivayete göre, külliyenin inşaatı sırasında Mimar Sinan, bu kadim ağacın kesilmesine izin vermedi ve “anı kalsın” diyerek günümüze ulaşmasını sağladı. Bugün hâlâ dimdik ayakta olan bu zeytin ağacı, her yıl yaklaşık 300 kilo zeytin vererek görenleri şaşırtıyor.
Osmaniyeliler Neden Görmeye Geliyor, Şifa mı Dağıtıyor?
Payas’taki 1350 yıllık anıt zeytin ağacı, yalnızca tarihiyle değil, halk arasında taşıdığı anlamla da dikkat çekiyor. Osmaniyeliler başta olmak üzere çevre illerden gelen ziyaretçiler, bu kadim ağacı görmek için sık sık Payas’a yolculuk ediyor. Kimi, köklere tutunmanın verdiği manevi huzuru hissetmek için geliyor; kimi ise gövdesine dokunup gölgesinde oturmanın şifa getirdiğine inanıyor. Halk arasında “Hünkar Zeytini” olarak bilinen bu ağaçtan toplanan zeytinlerin ve yağının bedene kuvvet verdiği, çeşitli rahatsızlıklara iyi geldiği söyleniyor. Bilimsel olarak kesin bir veri olmasa da, bu inanç kuşaktan kuşağa aktarılıyor. Osmaniyelilerin ilgisi de tam olarak bu noktada birleşiyor: hem tarihî bir mirasa tanıklık etmek hem de gönüllerde yer eden bu şifa inancını yaşamak. Böylece anıt zeytin ağacı, ziyaretçiler için yalnızca doğa harikası değil, aynı zamanda manevi bir sığınak haline geliyor.
1350 Yaşındaki Ağacın Sırrı Ne?
Zeytin ağacının bu kadar uzun ömürlü olmasının sırrı, sadece coğrafi koşullarda değil, aynı zamanda zeytin ağacının doğasındaki dayanıklılıktan kaynaklanıyor. Uzmanlara göre zeytin, iklime ve çevresel değişimlere en iyi uyum sağlayan bitkilerden biri. Payas’taki bu anıt zeytin ise hem toprağın zenginliği hem de yüzyıllar boyunca aldığı özen sayesinde bugünlere ulaşmayı başarmış durumda. Gövdesinin kalınlığı, dallarının genişliği ve yıllar geçse de hâlâ yüksek verimlilik göstermesi, bilim insanları için de araştırmaya değer bir mucize niteliğinde.
Kültürel ve Manevi Bir Sembol
Zeytin ağacı, Akdeniz kültüründe her zaman barışın, bilgelik ve bereketin sembolü oldu. Payas’taki bu anıt zeytin ise sadece bir ağaç değil, aynı zamanda bir hatırlatıcı. Osmanlı’nın büyük seyyahı Evliya Çelebi’nin dahi kayıtlarına giren bu ağaç, geçmişten bugüne insanlara köklere tutunmanın ve doğaya saygının önemini anlatıyor. Bugün Osmaniye’den, Adana’dan, Gaziantep’ten ya da Türkiye’nin farklı yerlerinden gelen ziyaretçiler, bu ağacın gölgesinde hem tarihe tanıklık ediyor hem de doğanın direncine hayran kalıyor.
