Next
SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı emeklilerinden pek çoğu, emekliliğin ardından yeniden çalışma hayatına dönüyor. Karakaş'ın Türkiye Gazetesi'ndeki yazısında sıraladığı bilgilere göre ödeneğin kapısını, emeklinin işe dönerken seçtiği yol ve raporun gerekçesi açıyor.
İŞE DÖNEN EMEKLİNİN ÖNÜNDE İKİ YOL VAR
Karakaş, ilk sigortalılığı Ekim 2008'den önce başlayan ve emekli olduktan sonra özel sektörde bir işverene bağlı olarak yeniden çalışmaya başlayanların iki hukuki seçeneği bulunduğunu belirtti. Karakaş, bu seçenekleri şöyle sıraladı:
"Aylığı Kestirerek Çalışmak: Emekli maaşını tamamen durdurup, tüm sigorta kollarına (kısa ve uzun vadeli sigortalar) tabi olarak prim ödemek.
Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ile Çalışmak: Emekli maaşını almaya devam ederken, özel sektör iş yerinde SGDP ödeyerek çalışmak.
Altın Kural: Şirket ortağı veya kendi iş yerinin sahibi olan Bağ-Kur emeklileri, maaşları kesilmeksizin ticari faaliyetlerine devam edebilirler."
AYLIĞINI KESTİREN HAKKINI KAYBETMİYOR
Emekli aylığını durdurup bütün sigorta kollarından prim ödenerek çalışmayı seçen emeklinin herhangi bir hak kaybına uğramadığının altını çizen Karakaş, şu bilgileri verdi:
"Hastalık Hâli: Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınması durumunda, geçici iş göremezliğin 3. gününden itibaren her gün için SGK tarafından rapor parası ödenir.
İş Kazası ve Meslek Hastalığı: Herhangi bir bekleme süresi veya gün şartı aranmaksızın, ilk günden itibaren iş göremezlik ödeneği ödenir."
MAAŞINI ALARAK ÇALIŞANA HASTALIKTA ÖDENEK YOK
Emekli aylığını almayı sürdürüp özel sektörde SGDP ödenerek çalışanlar için kanunun başka bir ölçü koyduğunu söyleyen Karakaş, şu ifadeleri kullandı:
"Hastalık Durumunda: Bu kişilere hastalık ve analık sigortası kollarından rapor parası verilmez.
İş Kazası ve meslek hastalığı İstisnası: SGDP’li emekli iş kazası geçirir veya meslek hastalığına tutulursa, e-Ödenek sistemi veya kâğıt ortamında düzenlenen raporlar neticesinde her gün için geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Başka bir ifade ile iş kazasının ve meslek hastalığının vuku bulduğu ilk günden itibaren rapor parasına (iş göremezlik ödeneğine) hak kazanırlar."
MALULLÜK AYLIĞI ALANLAR SGDP İLE ÇALIŞAMIYOR
Malullük aylığı alan sigortalılarda mevzuatın tartışmaya yer bırakmadığını belirten Karakaş, bu gruptaki durumu şöyle anlattı:
"Çalışma Şartı: Malullük aylığı alanlar, maaşlarını kestirmeden yeniden çalışamazlar. Sosyal Güvenlik Destek Primi ödeyerek çalışmaları SGK mevzuatı uyarınca mümkün değildir.
Engelli Emeklilik Aylığı Alanlar ise SGDP’li olarak çalışabilirler.
Yurt Dışı Çalışması: Yabancı ülke mevzuatına göre çalışmaya başlayanların da malullük aylıkları kesilir.
Rapor Parası: Aylığını kestirip yeniden çalışmaya başlayan maluller, hastalanmaları hâlinde 3. günden itibaren; iş kazası veya meslek hastalığında ise ilk günden itibaren tam rapor parası alma hakkına kavuşurlar."
KAMUDA MAAŞ KESİLMEDEN ÇALIŞMAK YASAK
Kamuda ise kural daha sert. Karakaş, kanundaki özel istisnalar dışında genel bütçeli daireler, belediyeler, KİT'ler ve sermayesinin yüzde 50'sinden fazlası kamuya ait kurumlarda emekli aylığı kesilmeden görev yapılamadığını hatırlattı. Kamuda 4/1-a (SSK) kapsamında sigortalı olarak çalışan emeklilerin durumunu ise şöyle özetledi:
"Hastalanmaları hâlinde yetkili hekim raporuna istinaden 3. günden itibaren,
İş kazası ve meslek hastalığı hâlinde ise her gün için geçici iş göremezlik ödeneği alırlar."
EMEKLİYE TERCİH UYARISI
İşe dönen emeklinin her durumda hem maaş hem rapor parası almasının mümkün olmadığını vurgulayan Karakaş, aylığını kestirip bütün kollardan prim ödenen emeklinin hastalıkta da tam güvence altında olduğunu, SGDP ile maaşını almayı sürdürenin ise ödeneği yalnızca iş kazası ve meslek hastalığında alabildiğini yineledi.
Karakaş, "Hayat pahalılığında çalışmak zorunda kalan emekliler, işe giriş bildirgesindeki tercihi ve raporun gerekçesini dikkatle takip etmelidir" uyarısında bulundu.
