TOKİ projelerinde konut alan vatandaşlar, imzaladıkları sözleşme kapsamında belirlenen ödeme planına uymakla yükümlü. Taksitlerin zamanında ödenmemesi halinde ise süreç otomatik olarak başlıyor. İlk aşamada TOKİ tarafından hak sahibine ödeme uyarısı yapılıyor. Bu uyarının ardından borcun ödenmemesi durumunda gecikme faizi uygulanıyor.
Gecikmenin devam etmesi ve borcun belirlenen süreler içinde kapatılmaması halinde ise sözleşmenin feshi gündeme geliyor. TOKİ sözleşmelerinde bu süreler ve uygulanacak yaptırımlar açık şekilde belirtiliyor.
Sözleşme feshedilirse yatırılan paralar yanar mı?
Vatandaşların en çok merak ettiği konuların başında, sözleşme feshi durumunda yatırılan paraların akıbeti geliyor. TOKİ uygulamalarında, peşinat ve ödenmiş taksitler tamamen yanmıyor. Ancak iade edilen tutar, yatırılan toplam meblağın aynısı da olmuyor.
TOKİ, sözleşmenin feshedilmesi halinde; gecikme faizi, idari masraflar ve varsa konut tesliminden sonra geçen süreye ait kira bedelini toplam ödemelerden düşüyor. Bu kesintiler yapıldıktan sonra kalan tutar, hak sahibine faizsiz olarak iade ediliyor. TOKİ’nin açıklamalarında özellikle vergi, banka komisyonları ve benzeri kalemlerin geri ödenmediği vurgulanıyor. Yani iade var, ancak belirli kesintilerle birlikte.
Peşinat ödenmezse ya da sözleşme imzalanmazsa ne olur?
“Kurada adım çıktı ama peşinatı ödeyemedim” diyenlerin sayısı da az değil. Bu durumda TOKİ’nin belirlediği yedek hak sahipleri devreye giriyor. Asil listede yer alan kişi, peşinatı yatırmaz ya da sözleşme imzalamazsa, konut sırayla yedek listedeki vatandaşlara teklif ediliyor.
Bu süreçte başvuru bedelinin iadesi konusu da sıkça soruluyor. Asil ya da yedek listede yer alıp konut hakkı elde edemeyenlerin başvuru ücretleri hemen iade edilmiyor. TOKİ, projeden konut alamayanlar için ücret iadelerini belirli bir takvim ve program dahilinde gerçekleştiriyor. Ancak sözleşme imzalamayan ya da peşinat ödemeyen kişilerin başvuru bedelleri, bu aşamada yanmış sayılmıyor; süreç sonunda iade ediliyor.
TOKİ ödemeleriyle ilgili bilinmesi gerekenler
TOKİ projelerine başvuranların mağduriyet yaşamaması için sözleşme şartlarını dikkatle okuması büyük önem taşıyor. Özetlemek gerekirse:
- Taksitler ödenmezse önce uyarı, ardından gecikme faizi uygulanır.
- Uzun süre ödeme yapılmazsa sözleşme feshedilebilir.
- Peşinat ve ödenmiş taksitler tamamen yanmaz, kesintiler sonrası iade edilir.
- Vergiler, banka komisyonları ve kira bedeli iade kapsamına girmez.
- Peşinat ödemeyenlerin yerine yedek listedeki hak sahipleri çağrılır.