Ceyhan Nehri'nin kıyısında, Torosların eteğindeki Hemite (Gökçedam) köyünün girişinde ziyaretçileri bir heykel karşılıyor. Kayalıkların arasından doğrulmuş, çıplak bedeni ve kararlı bakışlarıyla ovaya bakan bu genç adam, Yaşar Kemal'in kalemiyle ölümsüzleşen İnce Memed'den başkası değil. Burası, sadece büyük yazarın doğup büyüdüğü topraklar değil, aynı zamanda dünya edebiyatına mal olmuş bir başkaldırı destanının da doğduğu yer.
Yaşar Kemal için Çukurova, romanlarının geçtiği bir coğrafyadan çok daha fazlasıydı; burası onun "romanlarının vatanıydı". Hemite köyü ise bu vatanın kalbiydi. Bugün köyde bulunan Yaşar Kemal Kültür Evi, yazarın bu topraklara olan derin bağının ve köklerinden nasıl evrensel bir hikâye yarattığının canlı bir kanıtı olarak duruyor. Ziyaretçiler, bu mütevazı köyde, bir yazarın kendi coğrafyasını nasıl bir efsaneye dönüştürdüğünün izlerini sürüyor.
Doğa Başkahraman Olunca
Usta yazarın dehası, doğayı bir fon olarak kullanmak yerine onu anlatının merkezine yerleştirmesinde yatıyordu. Onun satırlarında Toros Dağları, sadece bir dağ silsilesi değil, zulümden kaçanların sığınağı, özgürlüğün ve isyanın sembolüydü. Çukurova'nın "çakırdikeni", köylünün ayağına batan ağa baskısı gibi hissedilirken , Anavarza ovasının bereketi ve Ceyhan ırmağının akışı, yaşamın ve mücadelenin ta kendisi oluyordu. Yaşar Kemal, kelimeleriyle adeta bir belgesel çeker, okuru o coğrafyanın içine sokar, toprağın kokusunu ve rüzgârın sesini duyururdu.
Bir Başkaldırı Ruhu
İnce Memed, özünde toprağını ve onurunu korumak için zalim düzene başkaldıran "mecbur bir adamın" hikayesidir. Abdi Ağa'nın şahsında somutlaşan feodal baskı, toprağı işleyen köylüyü kendi toprağında köleleştiren adaletsiz bir düzeni temsil ediyordu. Bu kapalı ve çaresiz dünyada, halkın adalete olan özlemi kendi kahramanını, kendi mitini yaratmıştı. Tıpkı Köroğlu gibi, İnce Memed de halkın vicdanının ve direniş arzusunun sesi oldu.
Bugün Hemite'ye gelenler, yalnızca bir roman kahramanının heykelini değil, aynı zamanda Anadolu'nun binlerce yıllık adalet arayışının ve boyun eğmeyen ruhunun bir yansımasını görüyorlar. Çukurova'nın manzarası değişmiş, tarlaların yerini binalar, dağların sessizliğini iş makineleri almış olabilir. Ancak İnce Memed'in efsanesi, doğduğu bu topraklarda yaşamaya ve ilham vermeye devam ediyor. Heykelin Ceyhan'a ve ovaya bakan gözleri, bizlere coğrafyalar değişse de büyük hikâyelerin ölümsüz olduğunu hatırlatıyor.