Next
Seçimin ne zaman yapılacağı ve Meclis'in yenileme kararı alıp almayacağı Ankara'nın gündeminden düşmezken dikkat çeken açıklama Çankaya Köşkü'nden geldi. Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili de olan Uçum, 15 Ekim Perşembe günü köşkte gazetecilerle görüştü.
"SEÇİMLERE YAKLAŞIK 18 AY CİVARINDA KALDI"
Görüşmenin büyük bölümünde yeni anayasa takvimini anlatan Uçum, sözü seçim tarihine de getirdi.
Uçum, "Şimdi seçimlere yaklaşık 18 ay civarında kaldı. Yani 2028 seçimlerinin mart ya da nisanda olabileceği artık büyük ölçüde netleşmiş durumda" dedi.
Uçum bir gün vermedi. 15 Ekim'den itibaren hesaplanan 18 aylık süre, 2028 yılının nisan ortasına denk geliyor.
SEÇİM NE ZAMAN YAPILACAK?
Anayasa'nın 77. maddesine göre Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri beş yılda bir, aynı gün yapılıyor. Son genel seçim ve Cumhurbaşkanlığı seçimi 14 Mayıs 2023'te sandığa gidildiği için olağan takvim Mayıs 2028'i gösteriyor.
Uçum'un işaret ettiği mart ve nisan ayları, bu olağan takvimin bir-iki ay önüne düşüyor. Seçimin resmî tarihi ise belli değil; Yüksek Seçim Kurulu'nun ya da TBMM'nin bu konuda aldığı bir karar bulunmuyor.
SEÇİMİN ÖNE ALINMASI İÇİN NE GEREKİYOR?
Sandığın mayıstan önce kurulabilmesinin yolu, seçimlerin yenilenmesi kararından geçiyor. Anayasa'nın 116. maddesi bu kararı iki yere bırakıyor: Meclis ya da Cumhurbaşkanı. Hangisi karar verirse versin, milletvekili genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi yine birlikte yapılıyor.
Meclis'in bu kararı alabilmesi için üye tamsayısının beşte üçünün oyu gerekiyor. 600 milletvekilinden oluşan Mecliste bu sayı 360'a karşılık geliyor. Meclis'e böyle bir teklifin sunulduğuna dair şu ana kadar bir bilgi yok.
Kararın kimden çıkacağı, adaylık açısından da belirleyici. Anayasa'ya göre bir kişi en fazla iki kez Cumhurbaşkanı seçilebiliyor. Ancak 116. maddenin son fıkrası şöyle:
"Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir."
Bu hüküm, ikinci döneminde bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan için yeniden adaylık kapısını aralıyor.
Takvim tartışması yeni değil. Uçum, geçen ay Türkiye Basın Federasyonu'nun "Anadolu Sohbetleri" programında da seçimin Meclis'in yenileme kararıyla 2028 nisanında yapılabileceğini söylemiş, birkaç haftalık öne çekmeyi "erken seçim" değil olağan dönem içinde bir tarih değişikliği diye tanımlamıştı. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de 6 Ekim'deki grup toplantısında Meclis'te seçimlerin yenilenmesi kararı alınmasını, yenilenen seçimin de yine 2028 içinde yapılmasını istemişti.
"2 DÖNEM ŞARTI KORUNUYOR"
Uçum, kendi gördüğü yeni anayasa taslaklarının hiçbirinde Cumhurbaşkanının seçilme yeterliliğinde ve dönem süresinde bir değişiklik olmadığını anlatarak, "Yine 2 dönem şartı korunuyor" dedi.
YENİ ANAYASA İÇİN 2029 İŞARETİ
Uçum'a göre yeni anayasa artık bir vaat değil, 1 Ekim'den itibaren başlamış bir yapım süreci. Uçum, Meclis'in kalan döneminde yeni anayasanın fikri zemininin olgunlaşabileceğini, yeni anayasanın ise seçimden sonraki 29. dönemde yapılabileceğini öngördü.
Seçim ile yeni anayasa arasındaki takvimi anlatan Uçum, "(...) 2028’de yapılacak seçimden sonra da 2029’da yeni anayasanın artık yüksek bir mutabakatla yapılıp halkoyuna sunulması artık son derece gerçekçi bir hedefe dönüşebilir" ifadelerini kullandı.
